Capitulum .I.
ab arte: que ē rō tm̄ directiua oꝑis in oꝑato. Etſic patet ꝙ diffinitio prudētie poſita a ph̓o in. vi.ethi. eſt cōpletiſſima: que dicit ꝙ eſt recta rō agbiliū .i. cognitio directiua agendoꝝ ꝑ homineꝫ ⁊in hoīe: ſiue qͣꝫtum ad paſſiones interiꝰ refrenādas: ſiue qͣꝫtum ad oꝑationes exteriꝰ ordinādasEx his aūt acciꝑe poſſumꝰ: ꝙ prudētia ē quedācognitio practica: qͣ homo ſuos motus ⁊ actꝰ ordinat ſub regula rōnis. Ualerius imꝑator cumoctogenariꝰ ⁊ adhuc virgo: audiſſet quadaꝫ diepͥmia ſuoꝝ triuphoꝝ recoli: ꝗbus ſuerat feliciſſimus: ait ſe tm̄ vna victoriaā gloriari. Et reꝗſitusqua? Reſpondit quia inimicoꝝ nequiſſimā do.§. II.mui carnem meam.Nota de partibus prudentie. b. Tho. 2ª 2ᵉ. q. xlviij. ſic loquit̉. Triplex ēpars .ſ. integralis vt paries: tectū ⁊ fundamētuꝫ:ſunt ꝑtes domꝰ. Subiectiua ſicut bos ⁊ leo ſūtꝑtes aīalis. Potentialis ſicut nutrimentū: ⁊ ſenſitiuū ⁊ intellectiuū ſunt ꝑtes aīe. Tribꝰ igit̉ modis pn̄t ꝑtes aſſignari alicui virtuti. Uno mō adſil̓itudinē ꝑtium integraliū: vt .ſ. ille dicant̉ eſſeꝑtes alicꝰ v̓tutis: q̄ neceſſe ē ꝯcurrere ad ꝑfectūactū illius virtutis. Et ſic pn̄t dici eſſe octo ꝑtesprudentie .ſ. ſex quas enumerat Macrobius vꝫrōnem: intellectu: circūſpectionē: ꝓuidentiā: docilitatē: ⁊ cautionē. Septima quā ponit Tulliusē memoria. Octaua quā ponit Ariſ. eſt ſolertia.Nā ſenſus prudētie etiā intellectus dr̄. Horuꝫocto: quinqꝫ ꝑinent ad prudētiā: ẜm ꝙ ē cognoſcitiua .ſ. memoria: rō: intellectus: docilitas: ⁊ ſolertia. Tria alia ꝑtinent ad eā ẜm ꝙ eſt p̄ceptiuaapplicando cognitionē ad opꝰ .ſ. ꝓuidētia: circūſpectio ⁊ cautio. Quaꝝ diuerſitatis rō patet ex hͦꝙ circa cognitionē tria ſūt ꝯſiderāda. ¶ Primoꝗdem ipſa cognitio q̄ ſi ſit p̄teritoꝝ eſt memoriaSi aūt pn̄tiū ꝯtingentiū vel neceſſarioꝝ vocat̉intellectꝰ ſeu intelligentia. ¶ Secūdo ip̄a cognitionis acꝗſitio q̄ ſit: vel ꝑ diſciplinā: ⁊ ad hoc ꝑtinet docilitas: vel ꝑ inuētionē: ⁊ ad hoc ꝑtinet eūſtochia q̄ eſt bona ꝯiecturatio: hꝰ pars ē ſolertia:q̄ eſt vera ꝯiecturatio medii: vt dr̄ pͥmo poſteriorū. Tertio ꝯſiderādus ē vſus cognitionis .ſ. ꝙex cognitis hō ꝓcedit ad alia cognoſcēda vel iudicanda: ⁊ hoc ꝑtinet ad rationē Rō aūt ad hͦvt recte ꝑcipiat: tria dꝫ hr̄e. 7 Primo vt ordinetaliꝗd accōmodum ad finē: ⁊ hoc ꝑtinet ad ꝓuidentiā. ¶ Secundo attēdat ad circūſtantias negocij: qd̓ ꝑtinet ad circunſpectionē. ¶Tertio vtvitet īpedim̄ta qd̓ ſit ꝑ cautionē. ¶ Partes ſubiectiue v̓tutis dicunt̉ diuerſe ſpēs eiꝰ. Et hoc mōꝑtes prudētie ẜm ꝙ ꝓprie ſumit̉: ē prudētia: perqua aliꝗs regit ſeip̄m. Et prudētia ꝑ quā aliꝗsregitꝭ ml̓titudinē: q̄ dr̄nt ſpe. Et iteꝝ prudētia q̄ ēml̓titudīs r̄gitīa: diuidit̉ ī diue̓ſas ſpēs ẜꝫ diuerſas ſpēs multitudīs. Eſt at ml̓titudo adunata adaliqd̓ ſpāle negociū ſic̄ exēcitꝰ ꝯgregatꝰ ad pugnā
dum: cuius regitīa ē prudentia militaris. Quedam multitudo ē adunata ad totā vitā ſic̄ multitudo vniꝰ domꝰ vel familie: cuiꝰ regitiua ē prudētia economīca: ⁊ multitudo vniꝰ cītatis vel regni: cuiꝰ directīa ē in pͥncipe regnatīa in ſubditꝭaūt politica. Si v̓o prudentia ſumat̉ large ẜm ꝙīcludit ſcīam ſpeculatiuā: tūc ꝑtes eiꝰ ponunt̉ ētdialectica: rhetorica: ⁊ phīca: ẜm tres modos ꝓcedēdi in ſciētijs: qͦꝝ vnꝰ eſt ꝑ demōſtrationeꝫ adſcīam candam: qd̓ ꝑtinet ad phīcā: vt ſub phīcaītelligant̉ oēs ſcīe demōſtratīe. Aliꝰ modꝰ ē ex ꝓbabilibꝰ ad candā opinionē: qd̓ ꝑtinet ad dialeticā. Tertius modꝰ ē ex ꝗbuſda ꝯiecturis ad ſuſpitionē inducendā vel aliqͣliter ꝑſuadendū: qd̓ꝑtinet ad rhetoricam. Pōt tn̄ dici ꝙ hec tria ꝑtinent ad prudētiā ꝓprie dictā q̄ rōcinat̉ interdūꝗdē ex neceſſarijs: interdū ex ꝓbabilibꝰ: īterdūex ꝗbuſdā ꝯiecturis. Et ſic partes ſubiectīe ſeuſpēs prudētie ſūt: prudentia regnatīa: militarispolitica: econonica: dialetica: rhetorica ⁊ phīca:qͣs ponit ꝗdam ph̓s grecꝰ. Partes potētiales alicuiꝰ v̓tutis dicunt̉ v̓tutes adiūcte: q̄ ordinant̉ adaliqͦs ſcd̓arios actꝰ: vel materias qͣſi n̄ hn̄tes totam potentiā pͥncipalis v̓tutis. Et ẜm hoc ponūt̉tres ꝑtes prudētie a ph̓o. vi. ethi. eubulia q̄ ē circa ꝯſiliū: ⁊ Syneſis q̄ eſt ẜm cōes regl̓as. ⁊ gnomin q̄ eſt circa iudicium eoꝝ: in ꝗbus oꝫ aliqn̄ acōi lege diſcedere: prudētia v̓o ē circa prīcipalēactum: qui eſt p̄cipere..§. III.Queritur vtrum prudētia poſſit eē in pctōribus? Rn̄det. b. Tho. 2ª 2ᵉq. xlvij. ar. xiij. ꝙ prudētia tripl̓r ꝯr̄. Eſt .n. q̄damprudentia ſalſa vel ꝑ ſil̓itudinē dicta. Cū .n. prudēs ſit ꝗ bn̄ diſponit ea que ſūt agēda ꝑꝑ aliquēbonū finē: ille ꝗ ꝓpter aliquē malū fine aliquadiſponit cōgruētiā illi malo fini: hꝫ falſā prudētiā in qͣꝫtū illud qd̓ accipit̉ ꝓ fine n̄ eſt veꝝ bonūſꝫ ẜm ſil̓itudinē. ſicut dr̄ aliꝗs bonus latro. hoceniꝫ mō pōt ẜm ſil̓itudinē dici prudēs latro quiꝯueniētes vias inuenit ad latrocinādū. Et d̓ hiꝰprudētia dicit apl̓s ad ro. viij. Prudētia carnismors ē: q̄ .ſ. finē vltimū cōſtituit in delectationecarnis. Secūda aūt prudētia ē ꝗdeꝫ vera: qꝛ adīuenit vias accōmodatas ad ſine vere bonū: ſꝫ ēimꝑfecta duplici rōe. Uno mō qꝛ illud bonū qd̓accipit ꝑ fine: n̄ eſt cōis finis totiꝰ hūane vite: ſꝫalicꝰ ſpālis negocij. puta cū aliꝗs adīuenit viasaccommodatas ad negociandum vel nauigandum: dicitur prudens negociator vel nauta.Alio modo quia deficit in principali actu prudentie: puta cū aliꝗs bn̄ conſiliat: ⁊ recte iudicatetiā de his q̄ ꝑtinent ad totā vitā: ſꝫ n̄ efficaciterp̄cipit. Tertiā prudētia vera ⁊ perfecta ē: q̄ recteꝯſiliat̉ ⁊ iudicat ad bonū ſinē totius vite: ac etiāp̄cipit Et hec ſola dr̄ prudētia ſimpl̓r: q̄ in pctōribꝰ eē n̄ pōt. Un̄ phūs. vi. ethi. dic̄. Impoſſibile ēprudētē eſſe n̄ entē bonū. Prīa v̓o prudentia ē ī