Capi. .III. et. IIII.

temperantia albedinem: prudētia iacinctinumSed etiam dicūtur lucis arma qꝛ perducūt adluce ſuꝑne gratie. Unde Gregorius ſuper ezech̓homel̓. v̓. Iuſti qꝛ vſqꝫ ad ad finem vite proficiūtui virtute: ad perfectum diem tunc veniūt: quado ad regna celeſtia perducti: in ea luce quaꝫ deſiderat iam minus aliquid nō habebūt de peni.diſtinctione. ij. Non reuertebantur. Et hoc dicitexponēs illud. prouerbioꝝ. iiij. Iuſtorum ſemitaquaſi lux ſplendes proficit et creſcit vſqꝫ in perfectuꝫ diem. Et quāto quis fuerit virtuoſior: tāto in patria ſplendidior. Stella eniꝫ differt a ſtella in claritate pͥmo ad corinthios. xv. hoc aūt faciunt vere virtutes: nō ficte per hypocriſiꝫ quenon vere lucent. Un̄ Grego. de pe. di. ¶ Multi.vel ẜm aliam litterā citius incipit capitulū illudSepe homo multis occulte peccatis īuoluitur⁊ in vna aliqua virtute magnus videtur: q̄ ipſaquoqꝫ virtus inuaneſcens deficit: quia dū innoteſcit homībus: ꝓculdubio laudatur: eiuſqꝫ fatior inhianter appetitur. Unde ſit vt et ipſa virtus ante oculos dei virtus non ſit: dum abſcondit qd̓ diſplicet ⁊ prodit qd̓ placet: quod intelligendū videtur quando hoc ſit ꝑ hypocriſim: dequa ibi loquitur Gregorius: ⁊ ſubdit exempla.Latet plerūqꝫ ſuꝑbia ⁊ caſtitas innoteſcit. Atqꝫideo oſtenſa diu caſtitas circa finem vite perditquia cōperta ſuperbia vſqꝫ in fineꝫ vite incorrecta retinetur ⁊c̄. Ponit exemplum etiamʳ de miſericordia ⁊ patientia: ⁊ in fi. c. dicit. Iccirco āt virtutꝭ iter non ꝑuenturi inchoant: vt eis qui ꝑuenturi ſunt: viam quam gradiantur on̄dant: quoꝝcaſus vtilitate nō modica electoꝝ prouectibusſeruit quia illoruꝫ lapſum dum conſpiciunt: deſuo ſtatu contremiſcunt: ⁊ ruina que illos damnat: iſtos humiliat: hec ibi.¶ De inequalitate receptionis virtutum: ⁊ quomodo ſunt gradus in ipſis. c. iiij.Tinequalitate receptionis virtutū. Sciendū ꝙ vnushabet virtutes magisⁱ intenſe qͣꝫ alter⁊ non equaliter. Et vnus et idem poteſt haberevirtutes magis intenſas ⁊ perfectas vno tempore qͣꝫ alio. Et idem etiam vno ⁊ eodem temporepoteſt habere virtutem aliqua perfectius ⁊ plenius qͣꝫ alias: non ẜm habitum: ſed ẜm inclinationem nature ⁊ apparentiam exteriorem: per maiiis exercitium. ¶ Quantū ad primuꝫ ꝙ in vnoſit maior virtus qͣꝫ in alio: patꝫ propter quatuorrationes. ¶ Primo ꝓpter meliorem diſpoſitionem: in quantum vnus eſt melius diſpoſitus exnaturali complexione ad vnam virtutē qͣꝫ aliusſicut flegmaticus eſt magis diſpoſitus ex complexione ad manſuetudinem qͣꝫ colericus. Et ſicpoteſt intelligi illud Sapientie. viij. Sortitus ſū

animam bonam qͣꝫtum ſcilicet ad inclinationeꝫad virtutes ex bona corporis complexione.¶ Secundo ꝓpter maiorem aſſuefactionem: inquantum vnus magis aſſueſcit ad virtutes ſeumagis exercitatur in bonis oꝑbus: qͣꝫ alius. Cōſuetudo enim dicitur quaſi altera natura. Et ſicex frequentiā bonorū operum magis firmatur⁊ intendit̉ habitus virtutū: vn̄ Cyprianus. Gratiā ſpiritualis que ē in baptiſmo equaliter a credentibus ſumitur in cōuerſatione atqꝫ actu noſtro: poſtmodum vel minuitur vel augetur: vt ineuangelio dominicum ſemen equaliter ſeminatur: ſed ꝓ varietate terre aſſumitur. aliud in multiformeꝫ copiā vel trigeſimi vel ſexageſimi velcenteſimi numeri fructū exuberanter cumulatur: de conſe. di. iiij. nec. quenqͣꝫ. a gratia autem ꝓcedunt virtutes infuſe. ¶ Tertio poteſt eſſe magis perfecte virtus in vno qͣꝫ in alio: propter maiorem diſcretionē: in qͣꝫtum vnus habet perſpicatius iudicium rationis qͣꝫ alius. Ad qd̓ poteſtinduci illud d̓ talentis Math. xxv. Unicuiqꝫ dedit ẜm ꝓpriam virtuteꝫ .ſ. capacitatis ceteris paribus. ¶ Quarto propter maiorem infuſionemſcilicet diuine gratie. Et iſta eſt principalior ratōMagisᶻ enim infunditur vni de virtute qͣꝫ alteri: ſecūdū maiorem intenſionem ſeu perfectionē. Et hoc principaliter ex beneplacito dei. Secundum illud Ephe. iiij. Unicuiqꝫ data ē gratiaẜm menſuram donationis chriſti: ⁊ ſecundarioẜm conatum hominis ad preparandum ſe ad ipſam: qui etiam conatus ex dei dono procedit.¶ Quantum ad ſecundum. In vno ⁊ eodem diuerſis temporibus poteſt eſſe virtus maior ⁊ minor. Nam gradus multiplices ſunt in virtutibꝰad quos poteſt quis de die in diem proficiendoaſcendere. Quod diffuſe declarans Gregoriusſuper Ezechielem. Et habetur d̓ peni. di. ij. quūſanctam eccleſiam ſic ait. Unaqueqꝫ virtus quaſi quibuſdam gradibus augetur: ⁊ ſic per incrementa meritorum ad ſumma perducitur. Aliananqꝫ ſunt virtutis exordia: aliud virtutis ꝓfectus aliud perfectio. Et hoc ꝓbat idem Gregoin dicto ca. per auctoritates psͣ. vbi ait. Deus ingradibus eius cognoſcetur ẜm aliam litteram:nam noſtra tranſlatio habet: deus in domibuseius cognoſcet̉. Et Iob. xxxi. Per ſingulos gradus meos pronunciabo illum .i. per ſingula incrementa virtutum qͥ a deo accipio laudem deotribuam. Iuducit etiam parabolā que habeturMar̄. iiij. de ſemine iactato in terram: qd̓ cū ortum fuerit primo facit herbam: deinde ſpicā: demū plenum frumentū in ſpica. Semē iactaturin terram: cum ꝓpoſitum concipitur in corde boni operis: per ſemen infuſe virtutis. Qd̓ ortumē herba: per principium boni oꝑis executi. Spica per profectum plenum frumentum per perfectionem: tandem per falcem mortis collectuꝫ inhorreum ſuperne patrie reponitur: ixta illud