Druckschrift 
4 (1481)
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū.II.

excludere. tertiū eſt medium attendere. Itum ad primum debet appetitum dirigere:ꝯtrariū eius faciat: ad quod magis inclinaturdelectat̉ ex natura ſua infecta: vt ſi īclinatur exnatura ſua vel ꝯſuetudine ad vnum vicium adeius contrariū ad qd̓ inclinatur nitatur. exemplum illoꝝ qui dirigūt lignā diſtorta: in aliamꝑtem torquent ꝯtraria vt dirigant. Et ſic intelligitur regnum celoꝝ vim patitur: violenti rapiūt illud Math̓. xi. Iſta .n. violentia infert̉. ſibiipſi quo ad appetitum ſenſualē. vn̄ de pe. di. ij.Si ꝗs ſemel. dr̄ enim ſic. Si ꝗs ſemel notatusfuerit inuidie vel ꝯtentionis vicio rurſus inip̄m inciderit: ſciat ſe primam cam ex qua inuidia vel ꝯtentio naſcit̉ in interioribus medullishr̄e reconditā. Oportet eum ꝯtraria atqꝫ aduerſa curari .i. humilitatiſ exercitiū. Exercitiav̓o humilitatis ſūt: ſi ſe vilioribus officijs ſubdat mīſterijs indignioribus tradat. Ita nanqꝫarrogatie hūane glorie viciū euitari vel curare poterit: vt in cōſuetudine hūilitatis affectusvltra non incidat in arrogantie vane gloriedelictū. Et in ſingulis vicijs ſimilis cura adhibeat̉: hec ibi. Quātū ad ſecundū qui vult fieriv̓tuoſus debet infectiuū abijcere. Non .n. poſſumus in delectatiōibus diu morari ꝗn gratulemur in eis: eas in prīcipio vitare debemusexemplo ph̓oꝝ ſeu ꝓboruꝫ viroꝝ vrbis troiane iudicabat helena muliereꝫ pulcherrima: quā. rapuit Paris: vt peſtem fugiendaꝫ. Sic nosomnes corꝑales delectationes abijciamꝰ: qꝛ tūcvel nihil vel paꝝ peccabimus. ꝯcupiſcentiadelectationū in plura peta inducit. Tertio dꝫmediū attendere hoc aūt facit ab extremisſunt vicioſa recedit: precipue qn̄ recedit ab extremo qd̓ magis medio opponit: ſicut ſi ꝗs vultad fortitudine ꝑuenire oportꝫ magis recedata timiditate: magis oppōitur fortitudini qͣꝫ abaudacia. Hec. b. tho. ī ſcripto ſuꝑ li. ethicoꝝ. §. I. omnis virtus aliquo modoTt NOT conſiſtit in medio: ſed non vno eodem modo. Nam virtus moralis cōſiſtit inmedio rōnis: ẜm mediuꝫ rōnis dicitur id qratio conſtituit in aliqua materia: ſiue circa aones vt in iuſticia: quod etiā dicitur mediū rei:ſiue circa paſſiones vt in tꝑantia et fortitudine:qd̓ dicitur ſolū medium rōnis non rei. Et prohuius declaratione dicit. b. Cho. prima ſcd̓e. q.lxiiij. arti. i. virtus de ſui ratione ordinat hominem ad bonum. Moralis aūt virtus proprie eſt perſectiua appetitiue partis anime ſcd̓maliquam determinatam naturam. Menſura autem etiam appetitiui motus circa appetibilia ēipſa ratio. Bonum aūt cuiuſlibet regulati meſurati in hoc cōſiſtit: ꝯformetur ſue regule etmenſure: ſicut bonū in artificiatis ē: ꝯſequat̉regulā artis. Malū aūt per conſequens in hoceſt: diſcordat a regula et menſura ſua: quod

quidem contingit dupliciter. Uel per hoc ſuperexcedit menſura: vel per hoc deficit ab eaſicut manifeſte in om̄ibus regulatis menſuratis ideo patet bonum virtutis moralis conſiſtit in adequatione ad menſurā rōnis. Manifeſtum eſt aūt inter exceſſum defectuꝫ medium eſt equalitas ſiue ꝯformitas. prudētia autem qͣꝫuis ſit intellectualis virtus habet idē medium qd̓ eſt morale .ſ. rectitudo rationis: ſed uhoc differunt: quia prudētie eſt iſtud mediuꝫ vregulantis menſurantis. virtus autē moralisvt regulate menſurate: et ſimiliter exceſſus etdefectus. Aliarum aūt virtutum intellectualiūvt ſcientia ſapientia intellectus: bonū conſiſtitin quodā medio conformitateꝫ ad ipſam remẜm dicit eſſe quod eſt: eſſe quod non eſt:in quo veri conſiſtit. Exceſſus aūt eius ẜm affirmationē falſam: per quā dicitur eſſe qd̓ eſt.Defectus ẜm negatiōem falſam quam diciturnon eſſe quod eſt. Res .n. eſt menſura intellectꝰnoſtri vt dicitur. x. metha. Ex eo enim res eſtvel non ē dicitur eſſe veritas in opinione et oratione noſtra. Uirtutes etiaꝫ theologice poſſūtdici conſiſtere in medio: ſed ita proprieſe: ſed accidens: nam mēſura ꝓpriā eaꝝ regla eſt deus: fides enim noſtra menſuratur ẜm veritatem diuina. Spes ẜm magnitudinē potētieeius. Charitas ẜm bonitatē eius. Et iſta eſt menſura ſuꝑexcellens oēm facultateꝫ creatam. Un̄nunqͣꝫ poteſt homo tantū diligere vel ſperare vl̓credere in quantum debet. Et ſic non poteſtibi eſſe exceſſus: ſed qͣꝫto plus tanto melius. Sꝫꝯſiderando menſurā haꝝ ex parte noſtra: videlicet ẜm congruit conditioni noſtre: poſſūt conſiderari mediū extrema ex ꝑte noſtra. Nam indilectione exceſſus ſi ꝗs diligeret plus ꝓximuꝫqͣꝫ debet: puta cōmittēdo peccatū ſalutē ip̄iusDefectus cum odit vel inuidet̉ hiꝰ. In ſpe: defectus eſt deſperationeꝫ: exceſſus preſumptionem. In fide: vt inter contrarias hereſes arianoꝝ ſabellianorū vel nimis leuiter credere etdifficiliter rōnabilia credere dubitare. In prudentiā exceſſus nimia ſolicitudo vel nimis inuiti ſenſui ſuo: defectus: negligentia: inconſtātiaInuiſticia: in diſtribuēdonimis dare: vel nimisparū. In liberalitate eſt pars iuſticie exceſſuseſt: ꝓdigalitas: defectus: auaritia: in fortitudinenimia audacia vel intimiditas: defectus puſillanimitas. Intꝑantia: gula: luxuria hiꝰ: defectusinſenſibilitas: puta ſumendo neceſſarias delectationes. Et ſic poſſent aſſignari in alijs. Multa aūt ſolent occurrere homini impedimenta in volendo tenere mediū. Sed dicit Gregorius. vij. q. i. Aduerſitas que bonis votis id ēꝓpoſitis obijcitur: probatio virtutis eſt: non iudiciū reprobationis: vn̄ non dimittenduꝫ. Figūra habetur: populus dei in deſerto vellet trerecto ītinere: declinando ad dexteram vel ſi-