neni. Caſeus enim recens appoſitus calidus extrahit venenum a morſibus venenatis ⁊ huiusſignum eſt. quia appoſitus ſuper morſus rabidi canis aūt ſerpentis totus candor caſei cōuertitur in liuorem. Ualet etiam cōtra antracem ⁊alia apoſtemata venenoſa vel extra ſuppoſitusvel comeſtus. In multis etiam alijs cōuenit me (dicine vt dicit idem.¶ De coagulo. .lxxiiij.Daguluꝫ eſt lacin quorūdam animaliuꝫ ſtomachisinſpiſſatū cuius virtute lac aliorumanimaliuꝫ coagulatur in qua parte butiroſa cūcaſeata aggregata pars ſeroſa ⁊ aquea a partibus alijs ſequeſtratur. vt dicit ariſ. li. iij. Quanto inquit lac eſt ſpiſſius tanto caſeatiꝰ ⁊ coagulatius. ſed lac animalis carentis dentibus in ſuperiori mādibula coagulatur. Lac vero animalis habētis ī vtraqꝫ. non ſic. nec eius ſepuꝫ. Itēideꝫ dicit. Lac coagulatur ex coagulo ⁊ lacte ficuū qn̄ lac ficuū aggregatur in lana deinde abluitur illa cum modico lacte ⁊ citius illud lac admiſcetur cū reſiduo ⁊ ſic totum coagulatur. Itēibidem coagulum nō inuenitur niſi in ventre ſugentium adhuc ruminantium. in illis qui nō habent dentes in vtraqꝫ mandibula niſi in leporequantocūqꝫ autem plus vetuſtatur erit melius⁊ valent cōtra fluxum ventris maxime leporisparui ⁊ cerui vt dicit idē ariſ. Itē libro. xvj. dic̄accidit lacti ꝙ coagulatur per coagulum quoniam coagulum eſt in lacte in quo eſt calor ſpiritalis. ⁊ ideo adiuuat ⁊ ſuſtentat lac ſicut marisſperma ſuſtentat menſtrualem ſanguinem femine in matrice quoniaꝫ natura lactis ⁊ ſanguinismenſtrui eadem ſunt vt dicit idem ibidem. Decoagulatione dicit yſa .ſ. de caſeo. Coaguluꝫ inquit coagulatur virtute ſui acuminis ⁊ calorisatqꝫ ſiccitatis ſibi dominātis quibus ſua humiditas finitur. ⁊ qͣꝫuis coaguluꝫ ſit in omni caſeominus ſentitur in recenti propter multitudineꝫſue humiditatis. Coaguluꝫ itaqꝫ in ſtomacholactantis aīalis ⁊ ruminātis inuenitur cum quoſal admiſcetur. ⁊ ſic ſuper igneꝫ in fumo deſiccatur ⁊ induratur. cuius modica particula cum inpauco lacte tepido reſoluta eſt cum reſiduo lacte admixta totum coagulabit quod eſt coagulabile ⁊ cōdenſat. Unde patet ꝙ cōſimilis virtus latitat in ſubſtātia coaguli qualis ineſt ſubſtantie ſeminis maſculi. vt dicit ariſ. auicen. yſa.⁊ alij ⁊ hec dicta de liquoribus nunc ſufficiant.¶ De diuerſis humoribus. .lxxv.Unt auteꝫ quedam virtutes tam humoribus qͣꝫ liquoribus ⁊ rebus alijs inherētes dequibus hic breuiter aliqua inſeremus nam ẜmdiuerſas cōplexiones ⁊ virtutes diuerſis rebꝰdominantes diuerſimode reperiuntur operationes vt eſt virtus apertiua maturatiua mundificatiua ⁊cͣ. apertiua itaqꝫ virtus operatur ꝑ calidum ⁊ ſiccum cum ſubtili ſubſtantia vt patetin cepis vel ſucco porri ⁊ in alumine ⁊ huiuſmodi. ex quorum confectione aperiuntur ora venaruꝫ ⁊ emorroides prouocantur vt dicit conſtā.Rarefactiua virtus operabitur per calorem ethumorem. nam calor rei ſubſtantiam penetrat⁊ diſſoluendo humiditatem ſibi obedientē aperit ⁊ dilatat vt patet in malua ⁊ ſambuci mediano cortice ⁊ huiuſmodi. que bullita in oleo cutērare faciunt ⁊ extendunt vt dicit idem. Opilatiua virtus operatur per frigiditatem ⁊ humiditatem cum obtuſa ſubſtantia vt patet in dragāto albumine oui ⁊ pulleio. naꝫ hec viſcoſitate ⁊obtuſitate ſubſtantie poros replent ⁊ frigiditate conſtringunt. Inſpiſſatiua virtꝰ oꝑatur perfrigiditatē ⁊ humiditatē vt patet in mandragora que impoſita ſuper cutē ipſaꝫ inſpiſſat vt dicit idē. nam frigiditate cōſtringit ꝑtes humiditatis liquidiores. Unde humiditas petens centrū reddit ſubſtātiā cōpactiorē. ꝑ ꝯſequēs ſpiſſiorem aliqn̄ aūt operatur ꝑ calore ⁊ humiditatem. nam calor cōſumit partes liquidiores quibus cōſumptis partes terreſtres reddūtur ſpiſſiores. Induratiua virtus operatur ꝑ frigiditatem ⁊ ſiccitatem quia vtraqꝫ qualitas mouēdoad centrū totā ſubſtantiā reddit duriorē. qn̄qꝫaūt operatur per frigiditatē ⁊ humiditatem frigiditate partes liquidas conſtringente. vt patꝫin gelū ⁊ in glacie. qn̄qꝫ eſt per calidas ⁊ ſiccaspartes terreſtres cōpingendo ⁊ per conſequēsindurando vt patet in latere ⁊ in luto aſperatiua virtus operat̉ per caliditatem ⁊ ſiccitatē cūgroſſa ſubſtātia. Nam calor quod eſt ſubtiliuseleuat ⁊ mouet ad circūferentiā. ⁊ illud acuit inconū. quod vero groſſius ⁊ ſiccius tēdit ad centrū ⁊ ſic fit tota ſubſtātia inequalis que inequalitas eſt cauſa aſperitatis propter hoc operat̉aſperitatem in humido frigiditas coartando etconſtringendo partes rei circumferentiales admediū nō ꝑmittendo partes liquidiores ſe diffundere ad extremū ꝓpter ꝙ partes ſuꝑiores īquibus dominatur frigiditas acute ⁊ aſpere exteriꝰ ſēſui on̄dūt̉. qꝛ ẜm diuerſitatē materie ira-