Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberſuperficiem petit. ſeroſa vero aquoſitas partibꝰ caſeatis inferius deſcēdit butiro tāqͣꝫ ſubſtātie nobiliori cedēs fundū petit illa butiroſaſubſtātia que enatat in ſuꝑficie recolligit̉ advſus varios neceſſarios in vaſe mūdiſſimo reſeruat̉. qd̓ quāto recētiꝰ tāto eſt ſaporoſiꝰ. guſtui delectabiliꝰ inuenit̉. Eſt auteꝫ in principiomolle liquidū ſed paulatī calore naͣli ꝯͣ humidas ꝑtes inualeſcēte eas cōſumente mediocriter indureſcit. Unde bn̄ mūde reficit nutrit pulmēta loco ſagimīs vel olei bene cōdit. Salit̉ aūt aliquātulū vt meliꝰ cōſeruet̉ vt eiꝰ potētial̓ hūiditas ſiccitate ſal̓ tꝑet̉ inſuꝑ vt eiꝰ ſaporoſitas augm̄tet̉. guſtu ī ſaporē ē magratū qn̄ mediocrit̓ ē ſalitū. Qn̄ nimis antiqͥt̉eiꝰ ſapor odore diminuit̉ ī grauē odoreꝫſaporē guſtui horribilē trāſmutat̉ tūc valetad cibaria cōdienda. Ualet tn̄ ad varia medicamina vnguēta. qꝛ ſepe accidit id quod noncōuenit gule cōgruit tn̄ nihilominus medicinealicui. De caſeo. Ca. lxxij.Iſeꝰ vt dicit iſi.li. xx. a carendo eſt dictus eo tamdiu in vaſe p̄mitur quouſqꝫ ſero careat a lactis aquoſa ſubſtātia ſeꝑaretur. Unde dr̄ caſeꝰ quaſi carēs eo qn̄qꝫ eſt ſiccus humore carēs ſeu liquore vt dicit ideꝫ. ẜm Hug.vero caſeus a cadēdo eſt dictꝰ eo defacili cadit et recedit. cadit et labitur inter digitos faciētis. Eſt autem caſeus fex lactis. nam vt dic̄ yſacaſeata ſubſtātia lactis frigida eſt groſſa addigerendū dura. tarde enī deſcendit de ſtomacho magis attinet ſtipticitati qͣꝫ ſolutōi et eſtgrauis ſtomacho eꝑati renibꝰ ſpleni maxīeſi illa loca fuerint opilatōibus p̄parata calculos in renibꝰ generat. ideo propter iſta mala accidentia dicit cōſtan. omnis caſeꝰ vniuerſalit̓eſt malus. tamē caſeus qui lacti eſt vicinꝰ minꝰeſt nociuus. Unde diſtinguit yſa. inter recēteꝫveterē mediocrem. Recens caſeꝰ qꝛ adhuc recens malos generat humores. qꝛ adhuc retnet partē dulcedinis aquoſitatis ipſius lactis ideo ad digerendum eſt facilior ad nutriendum laudabilior. ventris ſolubilior maximeſi fuerit ſalitus. qꝛ ſalſedo ibi ſaporē aufertdulcedinē. nam nimis ſalſus nimis eſt deſiccatiuus ſtomacho ē nociuus. carēs omni ſale magis eſt nutritiuus corporis humectatiuus etmagis carnis augmentatiuus. ſtomacho tn̄ eſtnociuus de facili in fumoſitates reſolutiuus ſiſtomachꝰ fuerit calidus. Si vero fuerit frigidꝰ.XIX.in acetoſitatē eſt defacili cōuerſiuus mediocritergo ſalſus meliꝰ digerit̉ minꝰ ſtomacho ē nociuus. ſine ſale enī defacili eſt acetoſus. minꝰ vero ſalſus ſtomachi fit morſiuus ſanguinis incenſiuus. De veteri caſeo. .lxxiij.Etus autem caſeus eſt acutus valde ſiccus ad nutriendum groſſus ad exeunduꝫ deſtomachonimis durus. qꝛ ſi lactis aquoſitas ēacuta. acumē tn̄ ſiccitas coaguli ei domināturUnde ſubtilitatem exit ſuperfluitas corporis non ita inde ſubtiliatur ſicut alijs ſubtiliātibꝰ. Unde duobus modis nocet corpori. quiaeius corruptio groſficies nutrimēti ſuperfluitatem ingroſſat corrūpit ſtomacho nocet qͥaper acumen coaguli repugnat omnibꝰ aliūde iuuantibꝰ in nutrimentum peius ipſa iuuantiatraducuntur. Unde ſi ī corpore inuenerit groſſos humores in renibꝰ in velica lapides paritgroſſos enim hūores calidos intenſos coadunat cōpingit. Eſt ergo vitandꝰ ita vetus. nullum enim confert iuuamen neqꝫ nutrimentumnec obedit digeſtioni nec bonum generat ſanguinem nec ventrem humectat nec vrinaꝫ prouocat. Sed inuentam humiditatem conſtrigit deſiccat. omnis itaqꝫ caſeus vetus durus ſiccus ſpongioſus pre ſiccitate. poroſus adpendum facilis. nihil habēs vnctuoſitatis humiditatis corpori eſt nociuus. minus autem eſtmalus vnctus caſeus vel aſſus qͣꝫ oculatꝰ poroſus. nam conſtrictio ſubſtantie eſt ſignuꝫ humoris vnctuoſitatis. Qui auteꝫ poroſus eſtminus eſt malus qn̄ eſt recens qͣꝫ cum nimis eſtvetus. quia vt dicit diaſ. cāſeus recens humectat ventrem. vetus ſtringit. maxime elixatꝰ velſi ab aqua abſtractꝰ aſſetur maxime ſi an̄ prādium aſſumatur. meatum enī ſtomachi ſua groſſicie obturat cibum deſcendere ad inteſtinapermittit. poſt prandium autem ſumptus cibaria cōprimit vt torcular ad locum exitus deſcendere compellit. Caſeus inter veterem nouum medius multuꝫ eſt nutritiuus propter eiꝰſaporoſitatem et groſſiciem. et quia calore naturali velociter induratur. quanto autem calor naturalis ei dominatur magis tanto plus fortiꝰindureſcit magis membris inhereſcit. Hucuſqꝫ yſa. in dietis. ẜm auteꝫ diaſ. ariſ. libro iij.quando rrit in lacte multum caſei plus erit cibi.Eſt autem caſeus ẜm diaſ. veneno contrariusNam groſſicie ſue butirol itate opilat meatꝰvenarū permittit ad cor aſcēdere vim ve-