Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

unt vituperant confundunt. immo quandoqꝫ percutiunt occidūt has et multas alias mirabiles incurrunt melācolie paſſiones prout refert Gallie. Alexander. et multi alij auctoresquas quidem longum eſſet per ſingula enarrare et quotidie ad oculū experimur ſicut nupaccidit quandam nobilem ad tantam deſipienciam melancolie vicio deueniſſe modis omnibus murilegum ſe putabat. vnde al̓s qͣꝫ ſub lectis vbi catti inſidiantur muribus quieſcerevalebat. forte tali pena peccatis ſuis exigentibꝰpercuſſꝰ fuit. Nabuchodonoſor qui prout dicitur in hyſtorijs beſtiam triformem ſcꝫ leoneꝫet aquilam bouem ſeptem annoꝝ ſpatio ſe putabat. Hec autem de melancolia de alijs humoribus naturalibus qͣꝫtum ad hoc pertinetopuſculum. dixiſſe nunc ſufficiant. Explicit liber quartus. Incipit liber quīIcto de proprietatibus humorum reſtataliqua dicere de diſpoſitionemembrorum que ex predictishumoribus componunt̉. Etprimo de proprietatibus eorum in genere deinde de ſingulis in ſpecie dicendum eſt aliquid etcetera. De mēbrorum ꝓprietatibus ī generali. capit. j.Im vt dicit auicen. Membra ſunt corpora ex prīahumorum cōmixtione procreata vl̓vt dicitur ſuper Io. Membrum eſt firma pars ſolida animalis ex ſimilibus vel diſſimilibꝰpoſita ad aliquod ſpeciale officium deputataper hoc dicitur firma pars differt membruꝫa parte que non eſt firma vt eſt ſpiritus. hocauteꝫ dicitur ex ſimilibus vel diſſimilibuspoſitum inſinuatur membrorum duplex diuerſitas ſimplicium ſiue conſimilium compoſitorum ſiue officialium. nam cōſimilia membra dicuntur ſimplicia quorum partes eiuſdem nature ſunt cum toto vt quelibet pars ſanguiniseſt ſanguis et ſic de alijs et huiuſmodi membraſcꝫ ſimilia organicis officialibus membris naturaliter ſunt priora vt puta ea componentiaſicut principium componens eſt compoſito prius. organica ſiue officialia membra dicuntur exconſimilibus generata ſtatuta que ad cōple-xionem ſenſus et motus ſunt anime inſtrumenta. vt manus pes oculus et cōſimilia. fuit em̄ neceſſariū in qualitate quantitate diuerſa eſſent vt actio anime compleretur natura em̄ fec̄corporis inſtrumenta virtuti anime congruentia. virtutes em̄ anime ſunt diuerſe ideo nrembrorum diuerſitates ſunt neceſſarie vt patet inmanibus in quibus ſunt multi digiti in quātitate in qualitate diuerſi vt per eos poſſint magna ſicut minīa retineri. Cum igitur ſit triplexanime actio ſcilicet animalis naturalis ſpiritualis. ſunt membra iſtis operationibus animeneceſſaria vnde membra animalem virtutem ſequentiā dicuntur animata que fuerunt neceſſaria ad ſenſum formandum motum voluntarium in omnibus animalibus ſicut cerebrum nerui oculi alia inſtrumēta ſenſuū. mēbra ꝟo virtuti vitali obedientia dicuntur ſpiritualiter vitalia que facta ſunt propter anhelitus vitalisſpiritus attractionem caloris mitigationemvite conſeruationem vt cor pulmo et huiuſmodi. membra autem virtuti naturali deſeruientiadicuntur naturalia et nutritiua quorum quedāſunt nutritiua. que ſcꝫ cibum in membrorū ſubſtantiā trāſmutant. ſicut ſtomachus ep̄ar huiuſmodi. quedam ꝟo ſunt generatiua ad conſeruatⁱ onem ſpeciei vt ſcꝫ ſpecificarentur generalia indiuiduarentur ſpecificata. Cuꝫ em̄ oīaindiuidua cōſumantur ncc̄e eſt vt per vim generatiuam ne penitus pereant reꝑarentur ſicin eſſe ſpecifico ſaluentur. Habent autem hecmembra ſibi alia deſeruientia adiuuantia mutuo em̄ membra ſibinuicē ſubminiſtrant. Hecautem membrorum ſubſeruientium vtilitas eſtmultiplex ſcꝫ preꝑatoria. purgatoria. defenſoria. deportatoria. Prima itaqꝫ ſunt p̄paratoria ſicut organa ſenſuuꝫ deſeruiunt cerebro cordi. pulmoni. epati. ſtomacho. et cetera inſtrumēta cibabilia. Secunda ſunt de portatoria ſicutſunt nerui qui ſuſcipiunt ſpiritum animalem acerebro et deferunt ad ſingula membra. ad motum ſenſum facienduꝫ. Similiter arterie deſeruiunt cordi vene epati. nam ſpiritum ſuſcipiunt arterie a corde deferunt ad pulſum faciendum. vene ſanguinem ab epate ad corpꝰnutriendum. Tercia ſunt purgatoria ſcilicet eaque expellunt ſuperflua et nociua ſicut foramina narium in capite meatus per que cor emittit ſuperfluam fumoſitatem pulmoni vt emittatur. Sil̓iter ciſtis fellis ſplen purgāt ep̄ar aſuꝑfluitatibꝰ colericꝭ melācolicꝭ. ſic̄ renesdificāt ab aqͦſis. Arta ſunt defenſoria ſic̄ duopāniculi craneo d̓fendūt cerebrū a nocumē