Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libercedri in manibus portauerunt. In decimo aūtdie eius menſis triplex feſtū eodem die celebrauerunt .ſ. expiationis afflictionis ꝓpiciationisnam eodem die ſummus pōtifex intrauit ſāguine vitule ruſe expiauit ſanctaſanctorū. etideo dicitur dies expiatōnis. eodem die ieiunabat ppl̓s reatu vituli in deſerto. ideo vocabat̉ dies afflictōnis. dies ꝟo vocabat̉ diēspiciatōnis. qꝛ tali die audierūt dn̄m ſibi placa fuiſſe p̄piciū ſuꝑ trāſgreſſiōe vituli ī deẜto.De encenia. Ca. xxxiij.Ncenia eſt nouitempli dedicatio. cenon grece no dr̄ latine. hanc ſolennitateꝫ iudeidiuerſis temporibꝰ celebrabāt ẜm diuerſistemporibꝰ vel nouū templū edificabat̉ vel edificatū de nouo reparabat̉. ſicut iudas machabeus legitur tēplū dedicaſſe renouaſſe .j. Machabeoꝝ. iiij. dedicationis etiam feſtū tenet eccleſia. em̄ ep̄s eccleſiā circuit aqua benedct̉aeccleſiam aſpergit alphabetum duplex tranſuerſaliter per pauimētū ſcribit. parietes ſignatcriſmate linit thus. thimiama quinqꝫ partes altaris comburit. reliquias includit. altariaornat veſtit. emunitatem pͥuilegia īpendereconſueuit. Explicit liber nonus. Incipit liber decimus de materia forma.Ompleto tractatu de ꝓprietatibꝰ tēporꝭet partiū eius. agendum eſt deinferioribus rebus materialibus creaturis elementis ſcꝫet eorum que ex elementis materialiter componunt̉. Sunt auteꝫ materia forma oīs rei corporalis principia. vt dicitur in libro de vnitatematerie autem forme priuatio nihil aliud eſtniſi totiꝰ rei deſtructio. eſt materia contrariavnitati ei diſſimilis vt dicitur ibideꝫ. materiaautem quanto eſt natura ſubtilior ſublimior.tāto ad ſuſceptionē for̄e ē habilior. qͣnto ꝟo ēcompactior terreſtrior a natura celeſti r̄motior. tanto ad ſuſceptionem impreſſionum formalium eſt debilior. vt dicitur in libro de. v. ſb̓ſtantijs. hoc habet proprium materia ſic̄ ibidem dicitur ſcꝫ ſuſcipere formam non ſuſcipi. retinere non retineri. principium autem diſtinctionis diuiſionis alienationis in rebꝰ generalibꝰ numerationis eſt materia. vt diciturvij. metha. quia generans non differt a generato niſi ẜm materiam. ideo vbi eſt generans ſine materia ibi eſt ſubſtantialiter idem generās.X. generatum in ſubſtantia natura vt in diuinis. materia enim eſt cauſa indiuiduationis rerum vt dicit. Ariſto. quarto metha. quia diuiſio ſpeciei per indiuidua eſt ẜm materiamẜm formam. Item materia propria appropriat ſibi formam propriam. vt dicitur decimo metha. vnde ẜm ſubſtantiaꝫ eſſe ſub vna formaeſt vna materia. ſub pluribus plures. Itē tercio phiſicorum. Cauſa quantitatis continueinfiniti eſt materia. propter quod accidenspoteſt diuidi niſi ẜm diuiſionem quantitateꝫſubiecti. Iteꝫ materia infinita dicitur vel quiadiuiſibilis eſt in infinitum. vel quia habet appetitum ad infinitas formas. Et ideo propter indeterminationem ſuorum appetituum inclinationem ad formas infinitas dicitur infinita non eius virtus ſit infinita non limitata ſcilicet neqꝫ coartata ſicut virtus eſt diuina. Etideo dicit plato. materia fluit in infinitum niſi forma ſiſtat fluxum. ideo corpora que multum habent de materia parum de forma creſcunt multum. vt patet in arboribus. ideo oſſa parum habent ſenſibilitatis. quia multū habent materie terreſtreitatis. vt dicit. Auicen.Latet autem in materia potentia quedam actiua que eſt forma imcompleta. hec potentia ēcommunis duobus contrarijs. vnde quandoilla potentia ducitur ad actuꝫ vnius forme appetit ſtatim eſſe ſub forma contraria vt iſta potentia que communiter ſe habet ad frigidumcalidum quando actualiter eſt ſub frigido ſtatim appetit eſſe ſub contrario. vnde nulla forma corruptibilium generabilium poteſt ſufficienter complere potentiam actiuam in materia quin ſemper appetat impleri per aliam for. Illa aūt forma ſit deſperata non poteſtinduci niſi per corruptionem forme pn̄tꝭ. ẜm ꝟtꝰ agentis īmiſſa corrūpit pn̄teꝫ ſic excitatformā actiuā ad ꝯͣriaꝫ dat ei paulatī cōpletiꝰ donec fuerit ſub eſſe ꝯpletiſſimo illius formeHas multas alias ꝓprietates hꝫ materia qͣseſſet hic ſuperfluū recitare. q̄re tn̄ ſupͣ li. viij. debonitate mūdi. De forma. Ca. j.T iam recitatisꝓprietatibꝰ mat̓ie. r̄lucēt ꝓpͥetateslip̄iꝰ forme ẜm. Arꝭ. ī li. qͥnqꝫ ſb̓ſtātijs ē qͣi lumē vnicuiqꝫ pulcritudinē eēntiāſignū t̓buēs. Forme at̄ lumē mat̓ie īfuſū deſcēdedo fit debile obſcuꝝ ẜm mat̓ie capacitateꝫEſt at̄ for̄a dr̄a differt aliqͥd ab aliqͦ vt d. ideFora at̄ alia ē eēntial̓ alia accn̄tal̓. eēntial̓ for̄aē illa aduēiēs mat̓ie ꝑfic̄ ſecum ꝯueīt ad