Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Inziber ē radixherbe ē calidum et humidū vt dicit̉ in plat. ē aliud domeſticū aliudſilueſtre. Silueſtre acutiorē habet ſaporem domeſtico ē ſolidius. colore adeo albū ſꝫ facilius frangitur. valet ꝯtra frigidas cauſas pectoris pulmonis. ſtomachi dolorem inteſtinorūex incluſa ventoſitate veniētem mitigat diſſoluit ſi vinum decoctōis eius cimino calidūaſſumatur. ſtomachum ꝯfortat digeſtionemꝓcurat. viſum acuit pannuꝫ ſiue telum ī oculis extenuat ꝯſumit. hoc melius facit domeſticum qͣꝫ ſilueſtre quāto albius ē recentiusto ē acutius melius duos vl̓ tres annos ſeruatur in bona efficacia. ſed poſt areſcit a vermibus perforat̉. Propter humiditatē em̄ ſuāputredini ē apparatuꝫ vt dicit yſaac. vnde quivult illud diutius reſeruare oportet vt ponat̉inter piper vt piꝑis ſiccitate humor zinziberistꝑetur. vt dicit idem. De zedoario. Capituluꝫ. cxcvj.Edoarium ē calidum ſiccū et ē domeſticuꝫ magiseligēdum. illud qd̓ ē magis citrinūtenue longum in ſapore acutum ꝑforatuꝫSilueſtre ē ſubalbidū ſtipticū acumīe modico valet ad illa que zinziber: ſed ſtomachumet corpus ꝯfortat appetitum ꝓuocat vt dicitPlat. De zucaro. Capitulum. cxcvij.Ucarum vel zucara fit de quibuſdam cannis arūdinibus que creſcunt in ſtagnis iuxta nilum illarū cannaꝝ ſuccus dicitur cannamellis de qua fit zucarum decoctōem ſicut ſolet fieri ſal de aqua. Canne em̄ piſcate ponunt̉in lebete et decoquunt̉ ad ſentum ignem vſqꝫad ſpiſſitudinem. primo vidr̄ ex toto trāſire īſpumam. ſed poſt facta reſidentia ſpiſſius melius petit fundū. ſuꝑius aūt manet qd̓ ē vacuū ſpūmoſum ē minus dulce foraminoſuminter dentes crepitat qn̄ maſticat̉ ſed euanecit ſubito. bonū aut ecōuerſo. bonū aūt poſitūin vaſis rotundis ad ſolem durum efficit̉ atqꝫalbū. aliud aūt citrinū. ē calidius alio. et omnino debet in acutis febribus exhiberi. zucaraaūt bona ē tꝑata ī qualitatibus ſuis. vt dicit Iſa. in diet. habet virtutē colatiuam diſſolutiuā extenuatiuam. ventris abſqꝫ vlla morſura humectatiuā. ſtomachi mūdificatiuā. aſperitatis pectoris et pulmonis lenificatiuam. vocis clarificatiuam. tuſſis et raucedinis ablatiuā.humiditatis ꝯſumpte reſtauratiuam. ponticitatis amaritudinis ſpecierū aromaticaꝝ tꝑatiuam. ideo ſumme vtilis ē in medicina in pluribus ſiropis vt dicit Iſa. tn̄ aliquātulum ventrem inflat p̄cipue poſt cibum ſumpta qꝛ omne dulce ē inflatiuum de natura. defacili etiā inrubeā coleram trāſmutatur ſi colericis tribuat̉.ſicut em̄ acetoſitas acumē colere rubee repͥmitet extinguit ſic dulcēdo quaſi ei ꝯtraria colerāexcitat atqꝫ nutrit vt dicit Iſa. in eodē capitu. Explicit liber decimuſſeptimus. Incipit liber. xviij. de animalibus.Ompleto tractatu de terre ornatu ad mineralium et vegetabiliū ꝓprietates. quarū facit mentionemſcriptura diuina vltimo deprietatibꝰ rerum ſenſibilium et p̄cipue animalium ē tractanduꝫ primo in generali. deinde inſpeciali de ſingulis animalibus beſtijs .ſ. iumētis et reptilibus quorum nomina in textu et ingloſis inſeruntur. Dicitur aūt aīal quod cōſiſtit ex carne et ſpiritu vite animatum ſiue ſit areum vt volatilia. ſiue aquaticum vt natatilia. ſiue terrenum ſic̄ ſunt agreſtina et greſſibilia. ſcꝫhomines. reptilia. beſtie iumenta. Ponit aūtmoyſes tria animātium genera .ſ. iumenta. beſtias reptilia. vt patet in Gen̄. j. vn̄ dicit baſiliꝰin exameron. iumenta ſunt animalia in vſum etadiutorium hominū mancipata. quedam ſūtdeputata ad laborāduꝫ vt equi. boues cameli hmōi. quedā ad lanificium. vt oues hmōiquedam ad veſcēdum. vt ſues et porci. Reptilia aūt ſunt illa que corꝑis ꝯtractōe extenſione nitunt̉ et mouētur in anterius vt vermes ſepentes colubri. ſunt tria genera .ſ. trahentiaore vt vermiculi qui ſe ore trahūt. ſunt ſerpētini vt colubri qui vi coſtaꝝ ſe rapiunt. ſunt etiam et repētia que in pedibus reꝑunt. vt ſacerte botrace hmōi. Beſtie aūt dicunt̉ quaſi vaſtie quia naturā habēt feritatis. nūc vngue ſeuiunt. nunc cornu nūc dente. vt apri. leones. lupiatqꝫ tigrides. cōmuniter tamē dicūt̉ beſtie animalia indomeſtica que iumentꝭ ſunt ferocioresnaturaliter ſed ſunt ſeuientibus beſtijs mitiores. vt cerui et hmōi. Ineſt aūt cūctis animali