¶ Incipit liber ſextus. de etatibus.Icto de proprietatibus ꝑtium hominis īſpeciali reſtat dicere de ꝓprietatibus eiuſdeꝫ in ſpeciali ⁊generali ẜm etatis varietateꝫ⁊ ẜm ſexus diſtinctionē ⁊ rerū naturalium accontra naturam multiplicem diuerſitateꝫ. Exiſtis enim om̄ibus diuerſe hominis proprietates attendunt̉.¶ De etate. ¶ Capitulum primum.Tas igitur hoīsẜm Remigiuꝫ nihil aliud eſt niſi temor virtutum naturalium ẜm contrarios motus vel quietem intermediuꝫ conſideratus. qꝛ ẜm iſta homo preterit et mouet̉ etnunqͣꝫ in eodem ſtatu ꝑmanet. vel ẜm yſi. etaseſt ſpaciū vite animalis a conceptōne fctus incipiens. poſt ſeniumqꝫ deficiens ſeu deſinens.Sunt autē plures diuerſitates etatis ẜm conſtan. ⁊ yſi. Prima eſt infantia dentiū plantatiua ſcꝫ etas nouiter genita. que vſqꝫ ad ſepteꝫdurat mēſes. que nimis eſt adhuc tenera mollis ⁊ fluida ac limoſa. vnde cōtinuis indiget fomentis. Infantia autem ꝓut eſt dentium plantatiua. vſqꝫ ad ſeptem extendit̉ annos. Et dicitur infans quaſi non fans. eo ꝙ fari non pōtneqꝫ exprimere ſermonem. dentibus nondumbene ordinatis vt dicit yſi. Cui ſuccedit puericia que ſe extendit vſqꝫ ad ſeptenarium ſcd̓mſcꝫ vſqꝫ ad annos quatuordecim. Eſt ꝟo dicta a pubertate vel a pupilla. qꝛ adhuc pueriſunt puri vt pupilla vt dicit yſid̓. Huic accedit adoleſcentia et hec ẜm viaticum terminat̉in tercō ſeptenario in viceſimoſecundo anno.ẜm yſi. ꝟo vſqꝫ ad quartum ſeptenarium ſcilꝫvſqꝫ ad annum viceſimūoctauum extenditur.Medicus ꝟo protendit hanc etateꝫ vlteriusvſqꝫ ad annum triceſimum vel triceſimūquintum. Dicitur hec etas ad oleſcētia. eo ꝙ ad gignendum ſit adulta vt dicit yſi. et ad retinenduꝫ vigorē ſit magis apta. In hac etate ſuntmembra adhuc mollia vt dicit yſi. ⁊ extenſibilia. Et ideo creſcunt virtute caloris dominantis in eis vſqꝫ ad cōplementi ꝑfectionē. Huicadoleſcentie ſuccedit iuuentus ⁊ hec inter omnes etates eſt media ⁊ ideo fortiſſima. et ꝓtenditur ẜm yſi. vſqꝫ ad annos. xlv. vel vſqꝫ ad. l.in quo finitur. Eſt autem iuuentus a iuuandodicta. Eſt enim iuuenis in termino incrementi poſitus et ideo fortis ad iuuandum. Huicſuccedit ẜm yſi. ſenecta que inter inuentutemmedia eſt et ſenectutē que ab yſi. grauitas nūccupatur. Senioribꝰ eniꝫ contingit hec etas etmaturis. In hac etate eſt declinatio a iuuētute in ſenectutem. Talibus autem nondum eſtſenectus ſed reſiſtit iuuentus vt dicit yſidorHuic ſuccedit ſenectus. ẜm quoſdā anno. lxx.finitur. ẜm quoſdaꝫ autem nullo certo annorūnumero finitur. Sed poſt p̄dictas etates qͣntumcūqꝫ vite ſuꝑeſt. ſenectuti ſeu ſenio deputatur. Et ẜm yſi. dicitur ſenectus a ſenſus diminutōne eo ꝙ ſenes pre vetuſtate deſipiant.Dicunt enim phiſici vt dicit yſi. homines frigidi ſanguinis ſtultos eſſe ſicut prudentes eſſein quibus ſanguis calidus dominatur. vnde ⁊ſenes in quibus iam ſanguis friget et in quibꝰnondum calet. ſapiunt minus. Senes ſiquidēdelirant pre nimia ſenectute. pueri ꝓpter laſciuiam ⁊ leuitatem quid agant ignorant vt dīcyſi. Ultima aūt pars ſenectutis dicit̉ ſeniū. ſicautem dicitur. eo ꝙ ſit terminꝰ vite. etatis atꝫfinis. Hec enim etas multa ſecum affert incōmoda et etiam commoda. bona. ſcilicet et mala. vt dicit yſidorus. Bona ſiquideꝫ quia nosa potentibus. et etiam a tyrannis liberat. imponit etiam finem libidinis. frangit ⁊ impetuꝫire ⁊ viget ſapīa vt in multis ⁊ ſaniora dat cōſilia. terminus eſt miſerie ⁊ felicitatis principium. receſſus a periculo ac acceſſus ad brauiuꝫPerfectio in merito et diſpoſitio ad ꝑfectumMala ꝟo affert ſecuꝫ vt dicit yſi. qꝛ ſeniū miſerum eſt debilitate ⁊ tedio. Subeunt em̄ morbi. triſtiſqꝫ ſenectus. Nam duo ſunt quibꝰ minuuntur corꝑis vires ſcilicet moribus et ſenectus. In ſenio autem calor naturalis extinguitur. deficit virtus regitiua et humor diſſoluit̉.Deficit virtus ⁊ carnoſitas conſumit̉ contrahuntur nerui. Cutis corrugatur ⁊ incuruaturcorpore perit ſpecies. ⁊ decor corporis adnullatur. et hec omnia in ſenio. ſenex ab omnibusvilipenditur ⁊ grauis ⁊ oneroſus ab omnibusiudicatur. tuſſibus ſputis ⁊ alijs paſſionibꝰ fatigatur. quouſqꝫ reſoluatur cinis in cinerem ⁊puluis in puluerem reuertatur. His enim ſpacijs temporis ⁊ etatis philoſophi deſcripſerūthumanam vitaꝫ in quibus mutatur ⁊ ad mortis terminum defluit continue. Hucuſqꝫ yſidorus ⁊ cetera.De morte. ¶ Capitulum ſecundum.Ors dicta eſt eoy ſit amara vel a marte qui morteꝫſingit̉ efficere. Eſt aūt ẜm yſid̓. tri
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten