LiberTante etiam eſt pinguedinis ꝙ qn̄ piſcatoruꝫꝑcutitur venabulis ſiue telis vuinus non ſentitniſi prius pinguedo totaliter perforet̉. ſed quādo caro interior leditur tūc facilime capitur. qꝛamaritudinem aque ſalſe non ſufferens litꝰ petit. Tante aūt eſt quātitatis ꝙ nō capit̉ tota patria ex ſua captura emēdatur. Catulus ſuos amore miro diligit ⁊ eos in pelago longo tꝑe circūducit. ꝙ ſi eos ab arenarū cumulis impediricōtigerit aque multitudinē ī ore collectā ſupereos fundit. ⁊ ſic eos a periculo liberans ad ꝓfūdum pelagi reuocat ⁊ reducit. cōtra oēs occurſus ipſis nociuos ꝓ eoꝝ defenſione ſe opponit.⁊ ſemper inter ſe ⁊ mare in parte tutiori eos ponit. ⁊ qn̄ inualeſcit tempeſtas fetꝰ ſuos adhuciuuenes ⁊ teneros ī vētrē ſuū cōtrahit quos ſerenitate facta viuos euomit iterum ⁊ emittit vtdicit idē. Itē iorath cōtra cetū pugnat quidaꝫpiſcis ſerpentinꝰ ⁊ venenoſus ſicut cōcodrillus⁊ fugiūt piſces ad caudam ceti. qui ſi deuictꝰ fuerit piſces p̄dicti moriūtur. Ꝙ ſi nō poterit illepiſcis peſtifer deuincere cetum. a faucibꝰ ſuis fumoſum vaporē fetidiſſimum in aquam emittit.Cetus vero fumo odorifero de ore emiſſo. fetidum odorem repellit ⁊ ſic ſe ⁊ ſuos ꝓtegit ⁊ defendit.¶ Explicit liber. xiij.¶ Incipit liber. xiiij. de terra ⁊ ꝑtibꝰ eius.Oſtqꝫ diuinacooperante gratia completuseſt tractatus de proprietatibꝰcorporis ſupremi liminoſi .ſ. celi ⁊ corporis intermedij lucidiperſpicui ⁊ dyaphani .ſ. ignei aerei ⁊ aquei. vltimo dicendū eſt de ꝓprietatibus corporis īfimi⁊ opaci. ⁊ hoc tam in generali qͣꝫ in ſpeciali. Corpus aūt infimū ⁊ extremū eſt ipſa terra reſpectuceli. de cuius ꝓprietatibꝰ cōibus aliqͣ ſunt huicopuſculo inſerenda ⁊ hoc quo ad eius ſubſtantiā ⁊ qualitatē ⁊ contentū ſiue ornatum. Continet aūt in ſe interiꝰ ꝓ ornatu oīa metheorica etmineralia ſicut lapides ⁊ metalla. exterius veroſenſibilia ſicut beſtias ⁊ iumenta. et vegetabiliavt herbas plantulas ⁊ arbuſta. de quibꝰ omnibus ponenda ſunt aliqua in hoc tractatu ꝓutde eis ſacra ſcriptura videtur in ſuperficie face̓mētionē. Simplicia aūt ⁊ omnibꝰ fere nota credimus hic ꝓ ſimplicibꝰ ſufficere debere. ⁊ ideode illis pauca recitantes maiora maioribꝰ ⁊ ſubtiliora ſubtilioribꝰ reſeruamus. Hoc autem inprincipio huius opuſculi volumꝰ ꝓteſtari. Ꝙparum aut nihil de noſtro hic apponimus. ſꝫ autētica ſanctorū ⁊ etiā aliquoꝝ ph̓oꝝ dicta quē.XIIII.admodū in precedentibus fecimus interſcalariter inſeremus.¶ De terra. ¶ Capitulum. j.Erra itaqꝫ vt dicit Iſid̓. li. xiij. ca. primo. eſt in mediamundi regione poſita. ab omnibuspartibus celi in modū cētri equali interuallo ſeparata que ſingulari numero totū orbeꝫ ſignatin plurali vero ſingulas eius partes. Eſt aūt dicta terra vt dicitur ibidē a ſuperiori parte quateritur. Hec ⁊ humꝰ dicit̉ a mari humido cuiconiungitur. Dicitur ⁊ tellus quia fructus eiustollimus. Dicitur ⁊ ops eo ꝙ opeꝫ fert frugibꝰEadem dicitur arida vel quia arature vel culture ē apta. vel quia ab aliquo ſiccitate ꝓpriaeſt diſtincta. ꝙ enī humida ſit hoc ab aque vicinitate ſortit̉ ſicut ibi dicit Iſid̓. Proprietatesauteꝫ terre deſcribit Baſilius in exameron ſic.Terra inquit eſt corpus infimū ⁊ mediū equalibus ſpacijs a celo remotū. ⁊ iō celi centrū a ſapientibus eſt vocatū vnde ⁊ omniū corpoꝝ ē corpulētiſſimū de ſimplicitate ⁊ ſubtilitatē habēsminimū alterū mundi firmatuꝫ fundamentum.Corpus natura frigidum ⁊ ſiccū. quantitate reſpectu celi minimū quāuis in ſe maximū. qualitate obſcurū ⁊ ex ſe opacū. figuratione ſpericuꝫ⁊ non niſi aque glutino ꝯmanſiuū ſed̓m ſe totaquietum. licet in ſuis partibꝰ ſuſcipiat ſepe motum omnium corporaliū viuentiū habitaculuꝫpedum dei ſcabellum dictū eo ꝙ in corpore mūdi minima eſt ſpeciēs huius elemēti minuſqꝫ apparet ī eo diuine operatio poteſtatis ꝓpter qd̓dicitur ſuo quaſi infimo pede tangere terram.Quia reſpectu magnitudinis ⁊ pulcritudinisceli minime videtur in corpore terre diuine ſapientie ſublimitas relucere. qͣꝫuis autem terra reſpectu celeſtis corporis ſit infima tamen luminarium celeſtiuꝫ influentie eſt maxime ſuſceptiua. Et ideo fecundiſſima eſt tanqͣꝫ mater omnium ⁊ multarum ⁊ contrariarum ſpecierum maxime productiua. Cum enim ſit celi centrum inomni ſui parte ab ipſo recipit influentiam ⁊ effectum. vnde quod minus nobilitatis videt̉ habere in ſua ſubſtantia recuperat in effectu ⁊ virtute ſua quia nobiliores producit ẜm quid ſpecies aliquas qͣꝫ ipſum celum quod pro ornatuhabet ſolas īſenſibiles ſtellas. Terra vero proornatu cōtinet ⁊ ꝓducit vegetabiles ſenſibiles⁊ rationales creaturas vt dicit baſſilius. Dicitetiam ad hec idem. terra vt dicit ph̓us eſt proprijs equilibrata ponderibus. quelibet eniꝫ ſuarum partiū ſuo pondere nitit̉ ad mundi mediū