LiberIn quo ſermone multuꝫ cōmendat pij laborisexercitium. In fine ſermonis tamen labori preponit deuotū contemplatōis ocium: dicēs mariam ꝓpter contemplationis ocium minime fore inter ocioſarum mulieꝝ numerum computādam: quin potius omnibus preponēdā. Quomodo enim panem illa ocioſa comedit: que pane plena alijs panem frangit? que oratōnis patrocinio conuerſatōis exemplo: pie eruditiōisverbo eſuriētes ⁊ ſitientes iuſticia refouet atꝫpaſcit. Maria ergo que oratione ſubuenit. cōuerſatione ad bonum allicit. predicatōe inſtruit. panem frangit ⁊cͣ.¶ De quiete. ¶ Cap. xxx.Uies autem eſtceſſatio ab exercitio ⁊ etiam a labore. Sicut enim neceſſaria eſt ad naſture conſeruationem exercitatio: ſic etiā ⁊ qͥes.nam quies finis exiſtit ⁊ conſummatio motꝰ etlaboris. Sine enim quiete nihil finaliter eſt durabile. quia quod caret alterna requie durabile nō eſt. vnde celum quod maxime eſt mobilemotu ſuo tendit ad quietē. Sil̓r ſol luna ſydera ignis aer aqua ⁊ oīa alia que ẜm naturā ſūtmobilia: tendūt finalit̓ ad quiētē. vn̄ dic̄ augꝰ.Quies aūt naturalit̓ hꝫ inclinatōꝫ ad centrū.Et ideo principiū eſt ⁊ diſpoſitio aggregationis ⁊ adunationis partiuꝫ in loco ſuo. Et ideoomīa que ſunt ordinata ẜm naturā ad quieteꝫnobiliora iudicant̉ ⁊ digniora quando ſunt inquiēte qͣꝫ qn̄ ſunt in motū. ſicut finis dignior ēhis que ſunt ad finem. Quies aūt ꝓut oppoītexercitio: tot modis conſiderat̉ quo ad effectūquot ⁊ ipſum exercitium. Alia enim eſt ſpūalisalia corꝑalis. quorū vtraqꝫ ſi fuerit nature cōmenſurata erit ſalutifera aīe ⁊ corpori. ſanitatis hoīs conſeruatiua. ſi autem nō: econuerſo.Item quies aliqn̄ eſt nimia. ⁊ hec eſt maloruꝫhumoꝝ generatiua. nutritiua. multiplicatiua.corruptōis inductiua. Nam aque qn̄ nimis qͥeſcūt: putreſcūt. Sil̓r ferrū ⁊ qͦdlibet metalluꝫrubiginat̉ qn̄ minꝰ debito vſitat̉. Alia ē nimisparua. ⁊ hec ſil̓r vicioſa: qꝛ naturā laſſam nonrecreat. debilitatē nō reꝑat. ꝯſumptā n̄ reſtaurat. Mediocris aūt inter has ē laudabil̓. nā calorē naturalē ꝯfortat. ſenſuꝫ recreat. digeſtiōꝫemūdat. corpꝰ mediocrit̓ purgat. Itē qͦ ad qͣlitatē qͥes alia ē vera: ⁊ hͦ ē laudabil̓. alia nō veravt in febribꝰ: ⁊ hec minꝰ laudabilis ē ſicut poſtdicetur.¶ Et ſic eſt finis huius ſexti libri..VII.¶ Incipit liber ſeptimus de infirmitatibꝰ.Oſtqꝫ cōpleuimus auxiliate deo tractatuꝫde illoꝝ ꝓprietatibꝰ que hoīsnaturā ꝑficiūt ⁊ cuſtodiūt: dicendū eſt de his que cōtra naturā ſibi accidūt. eiuſqꝫ naturā deſtruūt ⁊ corrumpūt. Tria enim ſunt que hoīs naturam ledunt .ſ. cauſa morbi. ipſe morbus. ⁊ accidens ſequens morbum. Cauſa morbi ē illud vnde ꝓuenit mala ⁊ innaturalis in corpore diſpoſitiovt mala complexio. nimia repletio vel inanitio.virtutis defectio. qualitatū alteratio. continuitatis diſſolutio. Omīa enim iſta cauſa vel occaſio morboꝝ ſunt. Morbus ẜm Iohanniciūeſt res ex qua accidit complexioni corporis leſionis nocumētū. ſicut febris apoſtema ⁊cͣ. Accidens eſt res ſequens ad iſtam introductaꝫ incorpore paſſionem. ſiue ſit contraria nature vtdolor capitis in cephatica. ſiue non ſit contraria: ſicut patꝫ in preipleumonia rubor acciditin maxilla. Bona auteꝫ corporis diſpoſitō dicitur ſanitas. per quam corpus hominis in ſuacomplexione ⁊ compoſitione tale exiſtit: vt ſuas libere ⁊ perfecte peragat actiones. Ab hactemꝑantia ſi fuerit naturā lapſa: incidit neceſſario in egritudinem ⁊ in morbū. Nam ex diſtēꝑantia ⁊ inequalitate humoruꝫ accidit morbꝰconſimilis: vt ē febris ydropis ⁊ hmōi. Ex mala ꝟo diſpoſitione membroꝝ incipit morbusdiſſimilis. vt in oculo obtalmia: vel ī manu arthetica. Ex mala ꝟo diſpoſitione vtriuſqꝫ ꝓuenit morbus vniuerſalis: ſicut eſt elephantiaſiue lepra. Omnis igitur morbus vel eſt conſimilis humores ⁊ alia membra conſimilia inficiēs. vel officialis qui mēbra impedit. vel ē vniuerſalis qͥ naͣꝫ interiꝰ ⁊ exteriꝰ deſtruit ⁊ corrūpit. ¶ De dolore capitis ⁊ eius cauſis ⁊ ſignis.¶ Capi. j.E iſtaꝝ itaqꝫ infirmitatum ꝓprietatibus .ſ. de earūcauſis effectibꝰ ⁊ ſignis ⁊ remedijsaliqua ſunt dicenda. Non quidem de omībusſed ſolum de his que in diuina ſcriptura generaliter exprimuntur. Et ideo de ordine proſequendi non eſt hic curandum. Primo igit̉ depaſſionibus capitis eſt inchoandum. yſa. pͥmoOmne caput languidum ⁊cͣ. Dolor capitis vtdicit conſtantinus cephatica dicitur. ⁊ ꝓuenitduobꝰ modis. aut ab exterioribꝰ vt ex ꝑcuſſiōevel ex calido aere diſſoluēte vl̓ ex frīgido ꝯſtrī