Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

lac ſed poſt bonum habet ſed primo coagulatur fit quaſi lapis. et hoc accidit quando cuꝫaqua cōmiſcet̉ vt dicit idē ibidē. Iteꝫ idē li. ix.qn̄ puer nutrit̉ lacte calido dentes eius citiꝰ oriuntur. poſt ꝑtum aūt et mūdificatōꝫ lac mulieris multiplicat̉. et q̄dā mulieres hn̄t ſolum lac īcono māmillarū. et quedā in alijs ꝑtibꝰ ipſarūet qn̄ lacͣ bene digerit̉ coagulat̉ et māmilleindureſcūt qm̄ tota māmilla eſt valde mollisſi ſuꝑuenerit aliquis pilus accidit magna in firmitas et dicet̉ piloſa et ceſſabit dolor quouſqꝫ exeat pilꝰ lacte. aut quouſqꝫ putrefiatet exeat. dum lac̄ exit inuenit̉ generalit̓ſtruū. Quedā ꝟo lactātes menſtruāt fueriteaꝝ ſanguis humidꝰ. et qn̄ pueri lactātur ſanguine groſſo et multo accidit eis ſpaſmus et ſifuerit lactans corporis fertilis tunc nocet multitudo lactis et mulier nigra nutribilius et melius habet lac qͣꝫ alba. vt dicit̉ idem. Conſimiles proprietates lactis et multas alias recitatyſa. in diet̓. vbi ſic dicitur lac inquit generaliterdiuiditur tripliciter. aut em̄ eſt dulce exiens nouiter a māmillis. aut eſt acidum ſiue acre diumulſum. aut eſt inter vtrūqꝫ mediocre. Dulceaūt eſt magis ſapidum vicinum ſanguini amicum in ip̄m defacili cōuerliuū. et ideo laudabile eſt ip̄ius nutrimentū. Eſt aūt cōpoſitū ex tribus ſubſtantijs in virtute et actōne varijs diuerſis vna ſubtiliatiua et mundificatiua. alteraꝟo groſſa et oppilatīa. tercia eſt mollificatiuaextenuatiua nam ſub aquoſa et ſeroſa acutaʳ ēet ſubtiliatiua. groſſa caſeoſa. frigida ē groſſa et ideo opilatiua. butiroſa ꝟo eſt vnctuoſamollificatiua. vnde lac cum ſua ſubſtantia aqͦſa et acuta eſt groſſoꝝ humorū inciſiuū et ſubtiliatiuū viſcerū lauatiuū. inteſtinoꝝ mordicatiuū. ventris ſolutiuū et fecis defacili expulſiuūcorruptoꝝ humoꝝ interiꝰ in corꝑe exteriusabſterſiuū. venaꝝ penetratiuū oppilationū ſplenis et epatis apertiuū. et maxime ſi fuerit ex animalibꝰ calide cōplexioīs vt ex camelis et tl̓e laceſt ydropicoꝝ iuuatiuū vt dicit idem. et ſeqͥturLac itaqꝫ laudabile et ſuis tribꝰ ſubſtātijs temperatū. ſua aquoſitate ē mēbroꝝ mūdificatiuūſua butiroſitate ē venenis repugnatiuū. etbroꝝ humectatiuū. ſua caſeītate cibarioꝝ exorificō ſtomachi ad fundū depreſſiuū. Eſt alialaus lactis. qꝛ ſi tēꝑate mūdato prius corꝑe accipiat̉ corꝑis ē laudabilit̓ nutritiuū. ſue ſubſtātie ſanguinē aſſimilatiuū. Si aūt a corꝑemūdato vel tꝑe cōgruo accipiat̉ ī malos humores qͦs inuenit eſt cōuerſiuū. et ip̄oꝝ augmētatiuum. in fumos calidos reſoluit̉ et ſic erit doloris capitis cauſatiuū. et ſi febris materiā inuenerit erit caloris febrilis inflamatiuū. vel ſi calorem naturalem inuenerit debilem defacili aceſcit fiet in ſtomacho acetoſum. nam qn̄ eſt humor nimiꝰ et ꝑuus calor acetoſitas vel putredofleumatis generat̉. et ideo lac eſt frequēterſumendū niſi corpore exiſtente temperato ſtomacho inanito. nam ſi corpus a putridis hūoribus et colericis fuerit vacuum et depuratumſi lac bene digeſtum fuerit multum et bonū prebebit corpori nutrimentū laudabilē generabitſanguinem. carnem augmentabit. humectabitcorpus et exterius in ſuꝑficie faciet teneꝝ atqꝫpulchꝝ vt dicit idē. Itē dicit idē. Rurſus lac īquit bibētes ieiunos eſſe cōuenit et calidumquando vberibꝰ eſt vicinum nec eſt aliquid comedendum quouſqꝫ lactis ſubſtantia digerat̉oportet etiam vt labor et motus nimius caueatur quouſqꝫ deſcendēs ad decoctōnis locū digeratur. qꝛ ex inordinato motu et calore nimioſubito generato eius vnctuoſitas in fumū nociuum reſolueretur et groſſiori ꝑte remanenteindigeſta multiplex corruptio generaret̉ vt dicit idem. Electū aūt lacͣ vt dicit debet haberetuor qualitates. colorem. odoreꝫ. liquorem ſaporem. Colorem albiſſimum clarum a citrinitate et rubore et liuiditate maxime alienū. odoreꝫgratum ab horrore et grauitate remotū. Liqͦrem inter ſubtilem et groſſum medium cuiꝰ mediocritatis ſignum eſt ſi gutta ſuꝑ vnguem poſita remanet cōtinua et liqueſcit cuiꝰ guttule forma inferiꝰ ē lata et ſuperiꝰ ē acuta. Saporem habet acceptabilē quādo nec amaritudīenec ſalſedīe nec acedīe ē admixtū. Int̓ oēs aūtiſtas differētias lactis femineū magis credit̉temperatū. qꝛ om̄e lac naturā et cōplexionē aīalis cuiꝰ ē naturalit̓ imitat̉. et qꝛ hūana cōplexio maxīe ē temꝑata et muliebre lac maxīe ētemꝑatum ꝓpter qḋ maxīe eſt nutritiuū humectatiuū et aſperitatis anguloꝝ oculi potiſſimemitigatiuū. Et quicqͥd de bonitate lactis ſupͣdictū eſt totū cōcurrit in hoc lacte.De lacte camelino. Capitulū. lxij.Ac camelinumex animalis calida cōplexione. ceteris eſt magis calidum et plus ſubtile et minime vnctuoſum et mīme nutritiuū diureticū et opilationū apertiuū et ydropicorūex opilatione eſt potiſſime iuuatiuum. Nam camelus nature eſt calidiſſime propter qd̓ calordominans ſanguinis attrahit vnctuoſitatem.Cuꝫ igitur lac nihil aliud ſit qͣꝫ ſanguis ſecūdo