Liberbus admiſcetur. et ideo qui vult mel in ſua puritate reſeruare debet ip̄m tēpeſtiue acere ſubſtantia ſeparare. Habet aūt hoc cera ꝓpriumꝙ inter oīm liquorum feces ſuperenatat et cuꝫcaleſcit ad fundum nō deſcendit ſed potius q̄rens ſuꝑficiem ſurſum tendit. ⁊ hoc faciūt ꝑtesignee et aerce que ī eius ſubſtātia dominanturUn̄ cera in aqua calida reſoluta deorſum premit aquā et ꝑ eius ſuꝑficiem ſe diffūdit. nā multum habet aeree leuitatis rōne cuiꝰ ſic aſcēdit.Cera aūt quāto eſt recētior tāto eſt odoratiorductilior. purior. et ad diuerſarū impreſſionuꝫet figurarū ſuſceptōem aptior ⁊ tā forme ſuſceꝑte qͣꝫ ſcripture in ea impreſſe eſt durabilior. ⁊talis cera virginea appellat̉. Et inſuꝑ cera multis vſibus neceſſaria atꝫ apta. valet em̄ in medicinis in cōfectionibꝰ varijs et vnguētis. Nā virtutem habet calefactiuā. reſolutiuaꝫ. apertiuāmaturatiuā. attractiuā. euaporatiuā et cōſumptiuam. valet etiam ad lumīs nutrimētū. et id̓ocera ſeruit in deoꝝ templis et aris et in menſisdominoꝝ. Un̄ a cera vel a cereis dicūt̉ cerimonie qꝛ in temploꝝ cerimonijs cerei offerebāturet adhuc offerunt̉ vt dicit hug. vnde qui ſeruiunt de candelis cereis in eccleſia dicūtur ceroferarij. ſicut qui ſeruiūt in regū et pontificū aulisprimicerij nomīantur vt dicit idē. Sigillis etiam cereis lr̄e muniūtur ⁊ ſignātur ac ſecreta occultantur. priuilegia cōfirmantur. Tabule ceraſimplici vel colorata replentur et ornant̉ ī quibus variarum litterarum caracteres ſtili officiovel inſcribuntur vel etiam cōplanantur. Panni quoqꝫ linei ad vſus varios incerantur. Libros etiam inuolutos tutos reddit ne aqua velpluuia ꝑfundunt̉. nam cera quandā habet vnctuoſitatē per quā humida fugat. et ꝑ pānorūporos ſtillicidia penetrare nō ꝑmittit. in caloreliqueſcit et deficit. frigore ꝟo indureſcit. humidis et hume factis cedit. ſiccis ꝟo et aſperis inhereſcit. et ideo humectant̉ ſigilla ne adhereatcera illoꝝ litteris et figuris.¶ De cereo.¶ Capitulum. lx.Ereus per deriuatōꝫ a cera a qua format̉ ē noīatꝰvt dicyſid̓. li. xx. de qͦ qͥdā ait ſic. hiccera nocturnos p̄ſtabo cereus ignes. Subducta luce altera ſum tibi lux ⁊cͣ. Nā ad hoc ē vſcereoꝝ vt ex eoꝝ lumīe ea q̄ ſūt ī tenebris appareāt ⁊ luceſcāt ī cereo. In cereo at̄ tria attēdūt̉ſcꝫ materia. vſus. et diſpoſitio ſiue forma. Materia ꝟo triplex ē. nā ꝓ materia hꝫ licnum ſiueXL.ligmū vt dicit yſid̓. ip̄am cerā atꝫ ignē. Ligmꝰqui et licnus dicit̉ filum et ſtupeum ⁊ totius cerei ſubſtramentū. cera q̄ eircūuoluit̉ eſt lumīsnutrimentū. Ignis qui ſuꝑponit̉ ſiue ſic accenditur vtriuſqꝫ eſt finis et cōplementū. nā agēsin licnum mediāte cera cōuertit vtrūqꝫ in ſuamſimilitudīem. vnde et indiſperſi natura mirabilem inter ſe habent aptiſſimaꝫ vnionē. Formaet diſpoſitio eius. piramidalis a lato incipienset circūferentialiter cōuertēs. Uſus eiꝰ ē vt illumīationis gratia candelabro affigat̉ vel clientuloꝝ vel ceroferarioꝝ manibus ante dominosdeferatur.¶ Capitulum. lxj.¶ De lacte.Ac eſt liquor dulcis et cādidus in mamillis ꝑ actōemcaloris ex ſanguīe generatꝰ. Ul̓ vtdicit Ari. li. xviij. Lac ē ſanguis decoctus digeſtus nō corruptꝰ. Qn̄ em̄ fetus ꝓpter magnitudīem nō poteſt nutriri ꝑ vmbilicū p̄paraturei lac a natura ex ſanguine menſtruo repulſoad māmillas vbi digerit̉ ⁊ decoqͥt̉. ⁊ ex albedīeglādulaꝝ māmillaꝝ ī cādoris ſpeciē trāſmutat̉vt dīc ꝯſtā. li. xix. Eadē ē eī materia mēſtrui ſāguīs atꝫ lactis et iō naͣ creat lac ꝓpt̓ cibū nati qͦcibat̉ extra. nō ergo dꝫ eſſe lac̄ an̄ tēpꝰ ꝑtꝰ necpꝰ multū niſi accidat ꝯͣnaͣm. In illo eī tꝑe ꝯpletur lactis digeſtio ī aīalibꝰ q̄ hn̄t tp̄us vnicumſtatutū ad pariēdū ſꝫ ī ml̓ieribꝰ diuerſificat̉. etꝓpter hoc dꝫ eē bonū lac neceſſario pꝰ ſex menſes. ⁊ ē lac dulce qn̄ ē bn̄ digeſtū ⁊ fuit neceſſariū ꝓpt̓ cibū aīalis qͥ ē dulcis. cibꝰ em̄ oīm aīalium nō ē niſi dulce ⁊ valde digeſtū vt dīc idemibidē li. xviij. Itē dīc ariſ. li. vj. aīalia ouātia nōhn̄t lac neqꝫ māmillas. ⁊ ī oī lacte eſt aqͦſitas tenuis ⁊ ꝑs groſſa q̄ caſeus dr̄ et lac quātūcūqꝫ ēſpiſſiꝰ tāto caſeꝰ ⁊ lac̄ aīaliū carētiū dētibꝰ ſuperiꝰ coagulat̉ lac ꝟo aīalis n̄ hn̄tis dētes ī vtraqꝫ mādibula nō neqꝫ eiꝰ ſepū. ⁊ lac̄ hmōi aīalisē dulce et tenue vt lacͣ cameli ⁊ eqͥ et poſt aſine.Itē idē ibidē. in quibuſdā regioībꝰ nō expectatur capraꝝ impregnatio ſꝫ accipit̉ vrtica ⁊ cumea fricatur māmilla ⁊ exibit primo ſāguis. deinde quaſi ſanies. et poſt lac bonū nō peius lacteimpregnatarū et nullū lacē in māmillis mariuꝫgeneraliter qͣꝫuis aliqn̄ accidere videat̉ aliter.Quedā aūt herbe hn̄t humorē lacteū vt titinallus et quedā arbores vt ficꝰ cuiꝰ lacte vt dicit ariſ. lac̄ aīaliū coagulatū eſt. ⁊ lac̓ canū ſpiſiꝰeſt oīm aīmaliū preter lepoꝝ et porcoꝝ. Eſt at̄maxime ſpiſſum in partu ſꝫ poſt ſubtiliat̉. vt dicit ariſ. li. vj. in fine. vacca ante partū nō habet