Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberdecoctus ſapor. ſanguīs cameli ſalſus ē acutꝰet ideo humorū ē inciſiuus ſubtiliatiuꝰ et groſſiciei attenuatiuꝰ. Quere ſupra de camelo ī tractatu de animalibus. De lacte vaccino.CCap. lxiij.Ac vaccinū lacticamelino eſt oppoſitū. vaccahabꝫ tātū caloris vt ſanguis attraHat vnctuoſitatē. et eius lac fit valde vnctuoſum. maxīe nutritiuū. plus em̄ nutrit lac vacinū qͣꝫ pecorinū ſit magis calidū qͣꝫ vaccinūcuius eſt vt dicit idē lac vaccinū habeat caloris quātū pecorinū ꝑua vnctuoſitas ſibi ſufficit et tota illa remanet in lacte exuperat caſeitatē. et ideo magis nutrit qꝛ ſubſtātia vnctuoſitatis nutribilior ē qͣꝫ caſeata. qꝛ calidior et humidior et calori ſanguīs vicinior. facilior in ſanguīs mutatōem. et illa vt dicūt antiqui meliꝰ et citius nutriūt citius faciliꝰ ī ſanguīem cōmutātur vt dicit̉ ibidē. lac tn̄ pinguemelius nutrit qͣꝫ ip̄a pinguēdo que calidior eſtqꝛ ſubſtātia lactis habet aquoſitatē liquidamſubtiliante interiorā corꝑis penetrātē. Sed ſola pinguēdo aereitate ſua ſuꝑnatat ꝓpter humiditatis ſue ſubſtātialis groſſiciē cito coagulat et indurat. et ideo lac vaccinum ſua aquoſitate ad interiora penetrat ſua vnctuoſitate calorem naturalē roborat. caſeitatis ſue paucitate naturā multū aggrauat. ſed potiꝰ adiuuatet ſuſtētat vt dicit idem. Alio ergo eſt lactevtendū ad nutriendū qꝛ tunc tribꝰ eius ſubſtātijs pariter eſt vtendū. Alio ad mūdificandum et calorem mitigādū qꝛ tunc ſeroſitatis liquamē eſt a butiroſitate ſequeſtrādū. Alioad calefaciendū et humectādū et tūc butiri vnctuoſitate eſt vtēdū. Lactis em̄ vſus cōſiderat̉ẜm ſubtilitatem et groſſiciē et mediocritatemvt dicit idē. Subtilitas aūt attēdit̉ in ſubſtantia et in actione. In ſubſtātia illd̓ meliꝰ qḋ complexioni hūane viciniꝰ ē vt lacͣ femineū qḋ tātoeſt vtiliꝰ quāto māmille ē vicinius. efficatius eſtem̄ cōtra venena. cōtra renū et veſice mala.tra pulmonis vulnera ſimul. ſi multū aerē nontāgat et eius virtutē aeris qͣlitas immutat.Subtilitas ꝟo ī actōe qn̄ eius butiroſitas cuꝫcaſeata ſeꝑatur. aquoſitas tūc acumīe augetur vt patet in camelino qꝛ mīme nutrit. calore tn̄ ſuo et ſubtili liquore ydropicis ſubuenitſuccurrit. lac ꝟo groſſiſſimū ē vaccinū mīꝰ ceteris liquidū et aquoſū. minꝰ acutū et minus butiroſuꝫ. Unde bene nutrit. ſtomacho cōuenit..XIX.membra cōfortat. calorē epatis et ſtomachi refrigerat. corpus impīguat et augmētat. vulnera inteſtinoꝝ et matricū ſanat. Eſt aūt tāto melius et ſalubrius ſi lapidibꝰ fluuialibꝰ accenſiset intus extinctis tota aquoſitas parte maxima conſumatur. De lacte caprino. Capi. lxiiij.Ac caprinum inter predictas differētias tenet medium. qꝛ in ſuis tribꝰ ſubſtātijs poſt femineū eſſe dicit̉ potiſſime tēperatū. et ideotra pulmoīs vulnera et renu ac veſice vicia cuꝫzucara multū confert. Eius ſerum a caſeo butiro ſeparatum maxime eſt colatiuū mūdificatiuū et colere repreſſiuū. Lac aūt caprinū ſemultum bibitū in ſtomacho defacili coagulat̉et ideo ne noceat modico mellis et ſalis gemme temperet̉ et nunqͣꝫ coagulabit̉ et ſi inceꝑitcoagulari in ſtomacho diſſoluet̉. Et qꝛ caprepaſcuntur ſiccis et ramorum extremitatibꝰ eaꝝlac minus ē aquoſū et magis ſtipticū et ſtomacho cōgruū. Naꝫ lacͣ ex paſcuis diuerſificaturNam que paſcūtur teneris et recentibꝰ herbislac̓ faciunt aquoſum et ſubtile et ſtomacho eſtnociuum. Que ꝟo herbis laxatiuis. lac faciūtmodificatiuū et neruoꝝ pūgitiuū et ē nociuumet laxatiuum. De lacte pecorino. Capi. lxv.Ac pecorinū magis eſt calidū et ſiccū qͣꝫ vaccinū mīꝰhabēs butiroſitatis plꝰ caſeitatiset minꝰ nutrit nec corꝑi ita cōuenit vt vacci. Monſtrat̉ aūt hoc ex grauitate ſui odoris.Nam vt dīc gal̓. lacͣ pecorinū ī odere ē grauiꝰqꝫ vaccinū et magis flegmaticū. magis autēnutrit qͣꝫ caprinū ſꝫ minꝰ qͣꝫ vaccinū. Un̄ minꝰeſt temperatū qͣꝫ caprinum. Capi. lxvj. De lacte aſinino.Ac aſininum eſttemꝑatum nutritiuū reſumptiuūvētris tn̄ reſolutiuū neruoꝝ r̄mollitiuū et mēbroꝝ ſiccitate et calore induratorūhumectatiuū. pectoris iuuatiuū et tuſſis et anhelitus difficilis mitigatiuū. vulnerum renumet veſice curatiuum. De lacte caballino. Ca. lxvij.