Liberhumidum agens magis diſſoluit ⁊ depurat vnde aquoſe ꝑtes et terreſtres minorant̉ et igneecum aereis augmentant̉ et inde ſapor gignit̉vnctuoſus. Sunt aūt vnctuoſa cibaria appetitus debilitatiua ⁊ faſtidij inductiua qꝛ acceptain ſtomacho reſoluūtur in fumoſitatē cū aereeſint ſubſtātie que petit ſuperiora replendo osſtomachi et inducit faſtidiū et diminuit appetitum. Item vnctuoſa ſūt ſuꝑenatantia leuitateem̄ ſua eleuantur ad ſuperiora. cum valde ſintfumoſa. Item digeſtionis ſunt impeditiua. qꝛvnctuoſitate ſua villos ſtomachi replent et leniunt. vnde cibi aſſumpti cum nō poſſint decōqui crudi et indigeſti emittūtur. vnctuoſitate eīſua inuiſcāt cibos et lubrificāt et ideo emittuntanteqͣꝫ digerant̉. Item parum ſunt nutritiua.qꝛ ora venarū cito replent et parū de eis aſſumitur. et qd̓ aſſumitur ꝓpter ſui ſubtilitatē cito cōſumitur. Item caloris ſunt inflāmatiua. ignisem̄ nō nutritur niſi aere mediāte. vnctuoſa ꝟocito in aeream ſubſtātiam tranſeūt vnde illa vnctuoſa que habēt maiorē aquoſitatē minꝰ ꝑtinent ad naturam aeris. et etiā minus bene nutriunt ignē vt patet in anxungia porcina q̄ minꝰ nutrit ignē qͣꝫ ouina. qꝛ minus hꝫ aereitatis īſua compoſitione et plus aquoſitatis qͣꝫ ouinaItem febrilis caloris ſūt nutritiua. et iō carnesprohibent̉ in febre acuta qꝛ timet̉ vnctuoſitasintermixta qua calor febrilis irritat̉. Item ſplenis et epatis ſunt opilatiua ꝓpter ſui groſficieꝫactualem. nam ꝓpter ſuam dulcedīem cito attrahūtur et ſua groſficie pͥori defacili opilanturItem doloris capitis ſunt excitatiua. nam ex fumorū multitudine replet̉ caput. et miringe cerebri diſtenduntur. Item membroꝝ ſpiritaliumſunt lenitiua vt patet in butiro. Tamē quedaꝫvnctuoſa nocēt pectori ꝓpter annexam ſiccitatem vt oleum nucum qꝛ talia nō habent puraꝫvnctuoſitatē. Item dolorū exteriorū ſunt mitigatiua. et duriciei remollitiua. apoſtematū maturatiua. et ſaniei generatiua. humiditate enimſua ſaniem generant que ꝑ ea plus diſſoluit̉ qͣꝫcōſumat̉. ex calore em̄ debili ⁊ humiditate multa fit ſanies et corruptio.¶ De ſapore ſalſo. ¶ Capitulū. xliiij.Alſus ſapor fitex caliditate et ſiccitate in ſubſtātiamediocri vn̄ caliditas cū ſiccitate cūſic remota a tꝑantia ml̓tos aperit poros quiaſiccitas iuncta calori magis laxat. iucta ꝟo frigiditate magis cōſtringit. ⁊ ideo eius ſubſtātiamultum ſubintrat pͥoros. et qꝛ magna fit diſ.XIX.gregatio ꝑtium et multa ſubſtātie ſubintratioanima in ip̄ius pn̄tia nō gaudet immo potiusipſum horret. Ad ſalſum aūt ſaporeꝫ quatuorcōueniūt elementa quadā tamē ꝓportōne nonequali. dn̄antur em̄ ignis et terra mediocrit̓ tn̄ex moderato igne fit moderatus calor. et ex moderata terra fit moderata ſiccitas. Ex moderato aūt calore moderata fit ebullitio et excōctiohumiditatis. vnde aquoſe et aeree ꝑtes diſſoluunt̉ in igneas mediocriter ⁊ ex moderata ſiccitate moderate ſubſtātia deſiccāt. et ita remanꝫſubſtātia mediocris. Unde ſalſus ſapor habet fieri ex moderato dominio caliditatis ⁊ ſiccitatis in ſubſtātia mediocri. Sūt aūt ſalſa mūdificatiuaⁱ qꝛ ſumpta interius calore ſuo et ſiccitatē humiditatē diſſoluūt. ſalſedīe aūt et vitroſitate ſua ſtomachū et inteſtina mordificāt ⁊ ſicmortificata mouēt̉ vt diſſoluta huīditas emittat̉ ⁊ ſic fit mūdificatio. It̄ dure carnis ſūt mollificatiua. nam ſua caliditate ⁊ ſiccitate ſuꝑfluāhumiditatē cōpactā reſoluunt et relaxant et ſicmollificāt. Itē ſubſtātie mollis ſūt induratiua.nam ſua caliditate et ſiccitate ſuꝑfluam humiditatem cōſumūt et ſic ꝑtes aereas plus cōpingunt. Itē ſb̓e rei ſunt depuratiua ⁊ per ꝯſeq̄n̄scōſeruatiua. nam ſalſa in quātū diſſoluūt tātūcōſumūt. et ideo putredo aliqͦ caſu generata calore et ſiccitate ſalſedinis cōſumit̉ et annihilat̉habet inſuꝑ ſalſedo multū terreſtritatis. vt dr̄in diet̓. rōne cuiꝰ carnes indurat ⁊ minꝰ redditaptas corruptōi vt dr̄ ibidē. Itē ſcabiei ⁊ exterioris ſuꝑfluitatis cutis ⁊ corꝑis ſūt ablatiua ⁊hoc cōſumēdo hūores ſuꝑfluos tā ſuꝑficialesqͣꝫ intercutaneos et cutē a ſuꝑfluis abſtergēdoItē tumoris ydropici ſūt rep̄ſſiua et hoc ex ratione ſupͣdicta qꝛ deſiccāt et cōſumūt oīa in talibꝰ locis aggregata. Itē morſus canis rabidi ⁊alioꝝ venenoſoꝝ ſūt curatiua et totius venenoſitatis extractatiua. vn̄ ꝓdeſt cito lauare taliavulnera in aqua ſalſa qꝛ maliciā extrahit ⁊ venenū vt dīc idē. Itē caro multū ſalſa ad tꝑamētū optimū reuocat̉ ſi in aqͣ ſalſa ponat̉ nec ſalſedo a talibꝰ meliꝰ extrahet̉ qͣꝫqꝫ eaꝝ maſſa prius aliqͦ tꝑe in ſalſa aqͣ tꝑet̉. et hoc puto accide̓rōe ſimilitudīs cū aqͣ ſalſa q̄ rōe caloris accidētalis et naturalis ī ip̄a dn̄antis attrahit ſibi ſil̓eqd̓ inuenit ī ſubſtātia carnis ſalſe. Itē ſal ī igneindurat̉. in aqͣ ꝟo diſſoluit̉ ⁊ ānihilat̉ nec mirūqꝛ ſi cōgelatio et induratio facta ē ꝑ ſiccitatē vtſalis diſſolutio fiat ꝑ huīditatē ſic̄ pꝫ in ſepo inqͦ fit induratio et cōgelatio ꝑ frigitatē mirū nōeſt ſi fiat reſolutio ꝑ caliditatē. De his q̄re ſupͣin li. xv. de venis terre in ca. de ſale.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten