cet nature qn̄ ſcꝫ natura plus recipit qͣꝫ digerere poſſit. et tunc ſolet eſſe cauſa alicuius opilationis qꝛ dulcium ſuperfluitas in poris venarūinuiſcat̉. Dulcia itaqꝫ mollificant membra. lauant. colant. ⁊ mūdificāt. paꝝ naͣlit̓ nutriūt. accidentalit̓ aūt multū. Mollificant quidē qꝛ humiditas materiam mollem reddit. caliditas tēperate diſſoluit. vnde materia que prius eratſpiſſa. modo mollificata. diſſoluta abſtrahituret mundificatur. Nutriunt aūt parum naturaliter quia dulcia groſſa ſunt in ſubſtantia ⁊ ſuagroſſicie poros penetrare nō poſſunt et ora venarum oppilant et cito ſatiant. accidentalit̓ tn̄multū nutriūt quia dulcia humane nature ſiuecomplexioni ſunt ſimilia et amica. et ideo ī magna quātitate aſſumūtur. et quia groſſa ſunt inſubſtantia calor agens in ea multum ſanguīeꝫgenerat et ille ſanguis multum nutrit. Dulcedo ꝟo que viſcoſitati eſt admixta multum quidem nutrit. ſed multa tamen nocumēta generat accidentaliter et inducit vt dicit yſaac. ꝙꝛcalis dulcedo oppilationem generat et putredini defacili appropinquat inflationem ⁊ rugituꝫgenerat. febrem interpolatam facile cōmouetet ſuſcitat et colericaꝫ inflationem concitat velaugmentat. Eſt igitur dulcedo pura et per alicuius rei admirtionem non infecta inter ſapoꝝdifferentias ſenſus maxime delectatiua. nature amica et ei potiſſime aſſimilatiua. deperditorum in corpore facilius reparatiua. virtutuꝫ etſpirituū debiliū maxime confortatiua. omniummembroruꝫ precipue nutritiua. Dicit eī yſaacꝓprius nutrimenti ſapor dulcedo eſt ſi ſua ſubſtantia aliquam habuerit viſcoſitatem. ſtabilisem̄ ē in mēbris. vn̄ nō defacili ē in mēbris diſſolutōnis receptiua nec nutriūt aliqͣ q̄ dulcedininō ſunt mixta. Un̄ ⁊ ſapores dulcedini cōtrarij ꝓpter cōtrarietatē quā hn̄t ad hūanam cōplexionē ꝑui aut nulliꝰ ſunt penitꝰ nutrimentiEx cōmixtione tn̄ ſapoꝝ int̓ ſe contrarioꝝ vnbonus ſapor medius generat̉ in qͦ latitat dulcedo rōne cuiꝰ ille ſapor medius nature cōueniens ē corꝑis nutritiuꝰ vt pꝫ in ſalſamētis. ⁊ etiam ī pigmētis ī qͥbꝰ cōtraria recipiūtur. Undepatet ꝙ dulcedo oīm ſaporū delectabiliū ē origo ſic̄ albedo oīm coloꝝ ē prīcipiū vt dr̄ ī li. deſen. et ſen. vbi dicit̉ nigredo eſt priuatio albi inꝑſpicuo ſic̄ amaritudo ē priuatio dulcedīs inhuīdo. Dulcedo adhuc ē ſpiritaliū mēbrorumamica qꝛ ip̄oꝝ eſt lenitiua. et oīs aſperitatis mitigatiua. clarificatiua vocis. et arteriarū ab om̄iſuꝑfluo purgatiua. cannalium pulmonis ⁊ meatuum pectoris apertina. et oīm immundiciaꝝgule et gutturis abſterſiua. catarri et humorisſuperflui circa ſpiritalia diſſolutiua. et omniuꝫorganorum vitalis ſpiritus ad debitam conſiſtentiam reductiua. omnis tumoris ſquinantici repreſſina. et ſuffocantis humidi etiā in membris ſpiritalibꝰ cōſumptiua. Sūt aūt quedamdulcia que occaſionaliter multoꝝ maloꝝ ſuntcorpori illatiua. ſunt em̄ vnctuoſitatis et inflationis generatiua. Cum em̄ maior eſt ex caloredulcis reſolutio qͣꝫ ſit humidi reſoluti incorporatio vel ſaltem conſumptio. neceſſe eſt ibi fierimulti vaporis fumoſi generatōem et ſic loci exvapore diſtenſio et ꝑ cōſequens inflatio dolor⁊ gurgulatio cōtingit. Item ex eadē cauſa dulcia ſunt appetitus debilitatiua qꝛ ſubſtātie ſuegroſſicie cito ſunt vacui ſtomachi repletiua etmeatuū oppilatiua. Iteꝫ colere rubee augmentatiua. nam cuꝫ ſint calida calidi humoris ſuntexcitatiua et ideo obſunt illis qui ex cauſa calida et intenſa patiūtur. Item putredīs et corruptōnis ſunt inductiua. qn̄ em̄ ſuꝑabūdans calor ſuꝑabundantē humiditatē diſſoluit. et ꝯſumere totū vel digere̓ nō ſufficit corruptā materiā derelinquit. Itē ſplenis renū et epatis ſt̄ oppilatiua. ⁊ hoc accidit qꝛ ſua groſſicie ſubſtātiali ſubtiles pͥoros illarū regionū obturāt. vel qꝛꝑtes ille rōne dulcis plus deſiderāt qͣꝫ digerātvel cōſumant. et ideo ex ſuꝑfluo humore attracto et nō digeſto nec al̓s euacuato ille ꝑtes merito oppilantur. Itē dulcia rōe p̄dicta ſūt calculi generatiua tā in renibꝰ qͣꝫ ī veſica. nam qn̄ illeꝑtes rōne dulcedīs ſibi attrahūt hūores ꝯſimiles q̄ ſubtiliora ſunt vel cū vrina educūtur vl̓ vicaloris cōſumūtur. vn̄ qn̄ plus attrahit̉ qͣꝫ nature ſufficiat. oportet ꝙ vel vi nature qd̓ ē ſuꝑfluum expellit̉. vel qd̓ groſſius ē ibi remaneateliquato humore calore deſiccāte indurat̉. ⁊ ꝓcedente tꝑe paulatim putrificat̉ et ī duriciemlapidis ꝯmutat̉ vt expreſſe dīc yſa. Idē etiā d̓cauſis matricis occurrit. Ex predictis patꝫ ꝙdulcia nature ſūt vtilia. aliqͣ ꝟo ſūt ⁊ vidēt̉ eſſedulcia et tn̄ ſunt mortifera et nociua.¶ De ſapore vnctuoſo. ¶ Capitu. xliij.Apor vnctuoſꝰV gene̓at̉ ex calido ⁊ huīdo ī ſb̓tili ſb̓aet iō vnctuoſitas appoſita līgue magis aꝑit ⁊ diſſoluit ⁊ ſb̓tilis ſb̓a magis ſb̓intrat.⁊ qꝛ caliditas eꝰ paꝝ remouet̉ a tꝑamento aīaipſius dulcedineꝫ poteſt accipere et in ea maxime congaudere. Ad vnctuoſum autem ſaporem perficiendū plus de igne qͣꝫ alijs elementiscōueīt. ⁊ pꝰ de aere. Maior igr̄ acceſſio caloris ī
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten