Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libervt patet in niue pruina. generatur aūt albēdoex aere vaporoſo declinante ad humiditatemaqueam vt dicit ariſ. li. xix. de animalibꝰ. perfrigidi actōem. nam frigus albificat hūidā materiā denigrat ſiccam. Calor ꝟo humidā denigrat ſiccam dealbat. Item albedo generatex rarefactōne aeris vt patet in ſpūma. aq̄calide generant pilos albos. que albedo eſtniſi ex aere vaporabili retēto ī mēbrꝭ qꝛ albedo ex aere calido vaporabili fit. ideo aalia ſt̓alba ſub ventre vt dicit ariſ. li. aīaliū. xix. Diffuſiuam aūt habet virtutem reſpectu viſus ſpiritus ſenſibilis diſgregatiuā. ideo ſi fuerit nimis intenſa corrumpit viſum facit oculos lacrimari ſed ē oīm coloꝝ incrementum. In nulloenim melius fundantur colores medij qͣꝫ in albo. Et quanto album ē intenſius qd̓ ſubſternitur tanto adheret fortius color qui ſuꝑinducit̉ linitur ſiue rubedo fuit ſiue nigredo. ad albedinem ꝟo ꝑtinent candor. albor. pallor. liuorſiue flauor. flauum .n. liuidum idem ſunt ẜmvnam ſignificatōem vt dicit ariſ. in. c. de ſapore dicit liuidum eſt flauum quia flauum ſeqͥtur naturam albi. Multas alias ſpēs aſſignantmedici circa album vt ē color aqueus. lactens.karapos id eſt albidus vl̓ ſubpallidus. Et variantur ẜm diuerſas materias tenues vl̓ groſſas in quibus radicantur in li. yſa. theophili.ſtan. egidij de vrinis. Candor ē albēdo intenſa multum habens in ſe lucis in forma pureſpicuitatis in materia. nam fulgor lucidi puriſpicui ſuꝑficiem informans ꝑficiens. intuentis aſpectum ſine organi leſione immutans. etcum quadam ſuauitate ad ſui intuitum excitāsoculuꝫ alliciens candor nuncupatur. Illd̓ .n.candor dicitur quod primo pōt ſine corruptōeſenſus ab albedine per actū lucidi ab oculoprehendi. nam albedo que conſiſtit in extremisa ſenſu non videtur. ſubterfugit enim ſenſus iudicium. quia nulla res ſub extremo colore videri poteſt. Sunt eniꝫ colores extremi inuiſibilesẜm ſe propter ſui paruitatem vt dicitur in li.ſen. ſen. c. viij. Quod ergo primo ſubiacet ſenſui albedine poſt eius extremum candor dici De colore glauco flauo. Capit̉. xj.Olor flauus qui glaucus dicitur generatur ex albedine minus intenſa accedēte aliquātulum ad rubedinem. generatur ẜm auicē. in.XIX.materia temperata ſimpliciter ſed reſpectuviridis coloris. Nam vt dicit idem viridislor in plantis mutatur in glaucum in autumnoquando enim in folijs eſt materia humida magis qͣꝫ glauci groſſa paulatim acceſſionemconſumitur. nec tamen omnino deſtruitur vl̓ deſtituitur a calore eleuante materiam. licet fri gꝰdominetur. frigus ꝟo dominās in materia mediocri generat mediuꝫ colorē neceſſario. quiapoteſt melius tranſmutare humiditatē qͣꝫ ſiccītatem ideo generat colorem mediū habentē dealbo magis cuiuſmodi ē glaucus vt dicit cōmē.ſuꝑ li. ariſ. de plan. in fine. Ideo inquit quedaꝫarbores virides in eſtate palleſcunt ī hyeme vtbuxus. habet enim burus viſcoſum humorem.in radice autem multam habet liquidam humiditatem. ideo non cadunt folia. ſed adueniente calore prouocatur humor ad exteriora quiatactus caliditate fit viridis. ſed veniente frigiditate reꝑcutitur humor abundat ſiccitas. fitcolor glaucus. vnde reſpectu coloris viridis inquo eſt plus de materia dicit glaucum haberemateriam temꝑatam. De pallido colore. Capitulum. xij.Plor pallidꝰ exeiſdem cauſis generatur. frigiditastamen minus eſt intenſa. plus accedit albedo ad nigredinem in materia groſſiori. Eſt igitur pallor color medius ab albedineincipiens degenerans in nigredinem. Generatur etiam accidentaliter vt ex timore. ſollicitudine nimia. labore. ex cauſis alijs qͥbꝰ calor adinteriora reducit̉ corꝑis ſuꝑficies propt̓ ſanguinis depauꝑatōem paleſcit decolorat̉. vt ēvidere in nimis dormientibus ſomniculoſis.in hominibꝰ amoroſis qui pre amoris magnitudine eſtuantis dilatati cordis ſpiritus euaporant. propter quoꝝ nutrimentum reſtauratōnem natura calorem ab exterioribꝰ ad interiorareuocat. ſic ſuperficiem cutis per ſubtractōeꝫcalidi ſanguinis diſcolorat. iuxta illud. palleatomnis amans hic eſt color aptus amāti. Et eadem de cauſa macerati famē vl̓ immoderato exercitio labore propter conſumptōnem calidi ſanguinis expalleſcunt. De rubeo colore. Capitulū. xiij.