Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

etiam frigidos vl̓ infrigidatos calefieri. ẜmhoc ſolet in cute color variari. qn̄ frigidi humores calefiunt albus color mutatur in citrinitatem vl̓ in ruborem. Qn̄ ꝟo calidus frigeſcitcolor rubeus mutatur in albedinem vl̓ pallorē ſic de alijs intelligendum ē. Item ab interioribꝰ anime paſſionibꝰ mutatur color. nam rubicūdus fit pallidꝰ ex anguſtia vl̓ timore. qꝛ ī timore cor ſtringit̉ calor ab exterioribꝰ ad interiora reuocatur. exteriora palleſcunt. ita ſimiliter pallidus fit rubeus ex ira. qꝛ in ira cor dilatatur extenditur ad vindicte appetitum. calorſubito īpetuoſe ab interioribꝰ ad exterioramouet̉ vnde caleſit ſanguis intercutaneꝰ exinde rubor ſubito generat̉. ab interioribꝰ etiaꝫfit color niger ī mauris. albidus in alemannis.Nam mauritanea ē regio in ethyopiacalidiſſima in qua ꝓpter calorē continuū ſanguis aduritur intercutaneus denigrat̉ ſic aduſtus. a cꝰdenigrati ſanguinis diffuſione inter cutē carnem omnia membra generaliter denigrantur.Unde primus ethyopiam inhabitās denigratus ſic eſt. ſꝫ poſtea cooꝑante caſore ſolis cōtinuitate primi illius habitatoris viciū in poſteris ꝓpagauit ex nigro patre cōſimili matrenigri fetus generaliter naſcerētur. Sed hoc ſolum habet locum vbi ſolis aduſtio continue afficit generantes. Et in regionibꝰ temꝑatis etad frigiditatem declinātibꝰ ethyopes generātin colore filios temꝑatos vt dicit macrob. etiāariſ. auic. Econtrario ꝟo ſcoti alemanni frigidas inhabitāt regiōes. frigiditate pͥorosexterius conſtrīgente calor ad interiora reuocatur. exterioris ꝑtis corpoꝝ ſuꝑficies dealbatur. Hec omīa narrat cōmen. ſuꝑ Ioh̓. Idēetiam narrat ariſt. Item mutatur color cutis etmaxime homīs multis alijs de cauſis. qn̄qꝫ ꝓpt̓ꝯplexionis malignitatem vt ptꝫ in melancolicisꝓpter nimiam ſuꝑexcedentem caliditatem vtē videre ī colericis qui citrini ſunt coloris. Propter ſolis calorem aeris ſiccitatem vt ptꝫ ī itinerantibꝰ nautis ꝓpter humoꝝ corruptorumintercutaneoꝝ expanſibilitatem vt cōtingit inmorphea in lepra. ꝓpter oppilatōem epatis etfellis diſtemꝑatam qualitatē vt accidit in ictericia que caloris naturalis in ſordidū vicioſuꝫcolorem tranſmutatio vt dicit Cōſtan. Propter ſolutionis cutis cōtinuitatem vt patꝫ poſtvariolas cicatrices varias vl̓ vſturas. Conſideratur etiā color in pilis in capillis. ẜmlitatem fumoꝝ a corꝑe reſolutoꝝ variaturlor capilloꝝ. nam ex flegmate fiunt albi ex ſanguine rufi. ex naturali melancolia glauci ex colera aduſtanigri. ex defectu etiam caloris naturalis fiunt cani vt ptꝫ in ſenibꝰ. Et qn̄ canus color incipit in radicibꝰ capilloꝝ accidit ex flegmate abundante. qn̄ ꝟo ab extremis incipit ſignūē accidit ex defectu caloris natualis quere ſupra in tractatu de capillis. De colore in oculis. Capitulum. ix.Ttendit poſteacolor in oculis. Nam vt dicit Iohannicius. Colores oculoꝝ ſunttuor .ſ. niger̓. ſubalbidus. varius glaucus. Diuerſitas aūt coloꝝ iſtoꝝ accidit ex ſpiritus viſibilis claritate vl̓ obſcuritate. vl̓ ex criſtallini humoris paucitate vl̓ ꝓfunditate vl̓ ex albugineihumoris ſuꝑfluitate vl̓ turbatōe. vl̓ ex vuee tunice humoris indigentia vl̓ ſuꝑfluitate. ſi humor criſtallinus fuerit paucus in quantitate vl̓lateat intrinſecus. albugineꝰ hūor deficiat velꝑturbetur. vl̓ ſi abn̄det huor niger tunice vueeIſtis omnibꝰ concurrentibꝰ vl̓ aliquibꝰ ip̄oruꝫniger color in oculo generatur. Subalbidꝰ ꝟoex cauſis fit contrarijs. Glaucus ꝟo variꝰ accidit ex mixtōne rerum que faciunt albedinem nigredinem in glaucitate aliquātulū nigredo in varietate albedo aliquantulum plus abūdat. ſed de his quere ſupͣ in tractatu oculorumColor etiā in vnguibꝰ denotatur. nam eoꝝlor debet ſubalbidus ſpecularis ꝑſpicuusqn̄qꝫ autē mutatur iſte color in liuiditatem velemulum colorē tunc diuerſas p̄tendit paſſiones vt patet ſupͣin tractatu de vnguibꝰ. De coloribꝰ ī particulari. Capitulū. x.Unc de coloribꝰin ꝑticulari dicendum ē. pͥmo albedine que videtur medioꝝ colorū p̄cipuum fundamētū. Eſt aūt albēdo colorex luce clara multa in puro ꝑſpicuo generatus. vt dicit algazel. Unde quāto materia perſpicui eſt purior lux clarior tanto albedo eritintenſior nigro imꝑmixtior. Eſt autem cauſamaterialis albedinis ꝑſpicuum purū omni terreſtri feculentia imꝑmixtum nunc ſiccum nunchumidum. Cauſa ꝟo effectiua eſt vel calidumvl̓ frigidum. nam materia ſi fuerit ſicca dominium calor agens in ip̄am fuerit dominiumgenerabitur tunc albedo ꝓpter rarefactōnemſubtiliatōnem partium materie ac clarificatiōꝫvi caloris vt patet in combuſto oſſe in calce. ſiꝟo fuerit materia ſubſtantialiter humida et inilla dominans frigiditas generatum erit album