Liberque primo ad maturitatem per motum et confricationem rumpuntur ⁊ a corpore cum piloſis folliculis abſtrahunt̉ ⁊ ſubſtantia que infrapelliculam continetur ſumme ē odorifera et inter aromatica maxime precioſa. ī medicinis plurimum vtilis et virtuoſa vt dicit diaſc. et plat.et illud muſcum vulgariter nominamus.¶ Capitulum. xxiij.¶ De capra.Apra ſicut et caprea a carpend̓ virgultorum ⁊ herbaꝝ ſummitatibus eſt dicta qꝛ ſemper ſurſum tendit vt ſummitates capiat carpatet comedat folioꝝ vt dicit Iſido. De caprꝭ aūtdicit Pli. li. viij. ca. j. Capre inquit pariunt fetus plures ſed raro quatuor ferūt in vtero qͥnqꝫ menſibus ſicut ouēs. capre etiā pinguedineſterileſcunt. ante triennium minus vtiliter generant. et in ſenectute vltra quadrienniū. concipiunt in nouembri vt in marcio pariant vel in apli turgentibus virgultis. nō omnibus ſunt cornua. ſꝫ quibuſdaꝫ ſunt in his indicia annoꝝ peincrementuꝫ nodoꝝ. auribus eas ſpirare et nōnaribus archelaus eſt autor. et raro ſunt ſine febre. et ideo tam capris qͣꝫ ouibus ardētior ⁊ calidior ē concubitus vt tradit idem. nec minꝰ dicimus eas videre de nocte qͣꝫ de die depēdet oīnibus de mento villus quem armitum vocant.Hoc villo ſi quis vnā ex grege trahat cēte̓ ſtupentes expectant. Id etiam dicunt euenire cūquandam herbam aliqua ex his momorderit.morſus earuꝫ eſt arbori oliue maxime exitialisNramʳ oliuā lambendo ſterilem faciunt ⁊ hac d̓cauſa quedam non īmolabantur capre. ſole decliui ad occaſum vt dicunt ſimul non edunt ſꝫpꝰ auerſe abinuicem iacent. In alijs aūt horisauerſe ſe conuertūt ⁊ verſis vultibus adinuicēin graminibus depaſcuntur. Hucuſqꝫ pli. decapris aūt dicit. Areſto. li. iij. fi. In multis regionibus habent lac ſine imꝑgnatione. nec expectatur impregnatio. ſꝫ accipit̉ vrtica et cuꝫ eo cōfricat̉ māmilla et exibit prio ſanguis deinde eritſimile ſaniei et pꝰ erit lac bonū nō peiꝰ qͣꝫ impregnatarum. Item li. vj. capre viuunt ꝑ. xj. ānoset frequentat coitum vſqꝫ ad ſenectutem ⁊ aliquando pariūt gemellos ſi habuerint cibū conuenientem ex maxime ſi caper bene nutritꝰ eritet ſi impregnata fuerit contra impetuꝫ venti ſeptētrionalis pariet mares. ⁊ ſi ꝯtra meridiōalēfeminā. et debent vertere facies ꝯtra ꝑtē ſeptētrionalem qn̄ debent cōire. Itē ibidē li. vij. Capre ſicut oues cōmedunt herbas ſꝫ oues carpūtherbas vſqꝫ ad radices et manēt ſtabiles in pa.XVIII.ſcuis. capre ꝟo cito mouentur a locis ⁊ accipiunt tantūmodo herbaruꝫ extremitates et melius impregnantur poſt potum aque ſalſe. et qndo mouentur capre pꝰ meridiem potabunt plꝰaque. et qn̄ cōmedunt ſal ante partū habebūtmultum fluxum a māmillis. Itē li. viij. in caprisſicut in ouibus eſt priuatio intellectus intantūquod vix ſciūt egredi ad paſcua vel regredi niſi ab aliquo deducantur et ſi quis acceperit qͣndam caprā et ſubito erexerit. erigunt̉ ⁊ alie ⁊ reſpicient eā ſolido aſpectu. vſus aūt caprarumſicut et ouiū hoībꝰ eſt neceſſarius. nam lacte etcarnibꝰ paſcit capra famelicos. pelle ⁊ pilis veſtit nudū. fimo et lotione .i. vrina impinguat humū. nihil vtiqꝫ ē in corpore capre quod non ſitvtile ad victu vel ad veſtitu vel ad vſum neceſſariū medicine. nam vt dicit Plinius. li. xviij. c.x. cornu caprino in cinerato et pilis accēſis ẜpetes effugātur. eoꝝ remedio multa venenoꝝ genera ſuꝑantur corrodūtur carnes ſuꝑflue et recentes ac viue generant̉. reſtringuntur humorum immoderati fluxꝰ ⁊ vulnera putrida et corroſiua ⁊ incancriſata vel fiſtulata eoꝝ beneficōremediant̉. pelle caprina recenti obducūt̉ vulnera ⁊ ſanant̉ ſanguine caprino cū medulla decocto. toxica venena excludunt̉. ⁊ morſus reptilium et ictus ſcorpionum curantur pulmone calido capre ſuꝑ morſum venenoſum poſito venenum extrahit doloriſqꝫ anguſtia mitigat̉. eiusfelle calido oculorū depellit̉ macula et corrodit̉viſus acuitur et oculus clarificatur. Iecur caprinum aſſum contra elephantiā adiuuat. ſi incibis ſepius aſſumat̉ eius fimus cōtra multasinfirmitates oppitulat̉. nam vt dicit idē fimo caprino podagrici alleuiātur. ſi ſepum hircorumcū ſucco edere miſceat̉. vrina etiam capraꝝ calefacta tepida auribꝰ inſtillata dolentes aures ſanantur. has ⁊ multas alias poīt mediciales ꝓprietates. vn̄ dicit pli. ibidē mille remedia. Ex hͦautem demonſtratur qd̓ quidā ait. miror cur fibre non dicatur carere. Ad hoc dicit Areſtotiles ꝙ eſt quoddam animal quod ſugit lac caprarum et quando ſugit māmillas lacͣ annihilatur vel corrumpitur quod eſt in eis et exiccat̉inde capra. De capra quere infra de hirco.¶ De cane.¶ Capitulum. xxiiij.Anis a greco nomen ſumpſit vt dicit Iſido. grece eī¶ cinos dicitur. ꝗdā eī eum a canore latratus dicunt ſic vocatum. nihil autem vt dicitidem ſagacius eſt cane. plus em̄ ſenſus ceterꝭ aīmantibus habet nam ſua nomina canes recō-