Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberuenit̉ vt loliū lappaciū ⁊ huiuſmodi qd̓ acciditex vicio ⁊ malicia attracti humorꝭ vl̓ ex defectuvirtutꝭ ſeu caloris ſufficient̉ ſingula nō mutātItē ibidē dicit̉ ex rore corrupto adherente folliculis īgranis accidit corrnptio frugis q̄ dr̄ rubigo quia ſpica corrūpitur inde ⁊ inanit̉. ⁊ in colorem rubigineū tranſmutatur. Inter oīa autēfrumenti genera triticū optinet principatū quare humane nature nihil eſt amicabiliꝰ nihil nutribilius. nihil etiā ſalubrius inuenitur ſꝫ de hocquere infra littera. l. quere etiā de meſſe ⁊ ſegēte. De farre. Ca. lxvj.Ar autem eſt genus frumēti ſic dictū eo ꝙ ab initiomiſſum īpila frangeret̉ anteqͣꝫ vſusmole haberetur a farre autē dicitur farrago vtdicit Iſi. eſt enī herba ordeacea adhuc viridisin qua grana ad maturitatem nō turgeſcūt. De farina. Ca. lxvij.Arina que paniseſt materia a farre dicta. naꝫ far ſiuefrumētum inter molas fractū farināfacit. vel dicitur a farciendo qꝛ in panē redactafartit ventrē. vel dicitur farina ꝓprie qn̄ frumētum inter molas optime eſt cōfractū furfure nōdum a medulle ſubſtātia ſeparato. nam quādoflos medulle a furfure ſeparatur ſiue cortice tūcſimilia ſiue ſimilago nūcupatur. dicit̉ alio noīepollen ſiue pollis. vnde deriuat̉ hec polenta ethoc pulmentū a pultē dictū. vt dicit Iſid̓. li. xx.ca. vij. quidā tamē dicūt polentā eſſe pultes defarina purgatiſſima factas ⁊ dictam polentama polline que eſt farina delicata que volat a mola in molēdino ⁊ alio noīe amolū dicit̉ quia preſui leuitate a mola eijcit̉ ſicut ⁊ ſimilia .i. ſine mola. Polēta tn̄ hꝫ alias ſignificatōes ſicut dicit̉in glo. ſuper ioſue. vj. comedēt polentā eiuſdeꝫanni. grana .ſ. cocta ⁊ manibꝰ confricata ⁊ a folliculis ſeꝑata ad modū grani ī pilo tanſi. ⁊ ẜm hͦdicitur p̄o lenta quaſi pilenta ſed quocūqꝫ nomine vocet̉ farina vtilis eſt in cibo ⁊ medicina.Inde enī fit panis ꝑ aque admixtionē ⁊ ignisdecoctōem. aliquando cibarius .i. ſeruis in cibūdatꝰ nō delicatꝰ. qn̄qꝫ vero panis fermētatusfermento mixtus. qn̄qꝫ etiā azimꝰ ſine fermētociuereꝰ. quādoqꝫ ſubcinereus incinere coctus ⁊reuerſatus qui ⁊ focatius dicitur. qn̄qꝫ clibanarius in clibano coctus ſeu in furno. His ⁊ multis modis de farina arte piſtoria fiunt panes vtdicit Iſid̓. li. xx. que omnes cor hominis cōfortant ⁊ cor nutrint ac delectant. deperdita reꝑa.XVII.rant ⁊ reſtaurant. vires laborantibus adminiſtrant ſed pre omnibus panis recens ⁊ mūdusde farina triticea preparatus vt dicit conſtan.in dietis magis amicabilis ⁊ cōueniens eſt nature. farina ita mola teritur ⁊ frāgitur cribro a furfure diuiditur. calida aqua aſpergitur. fermentatur ⁊ ſapidior redditur ⁊ piſtata in formā panis redigitur ⁊ tandeꝫ decoquitur. et ſic vltimopoſt multos labores vita hominis inde reficit̉et nutritur. vtilis eſt inſuper farina in medicinaquando cū alijs cōueniētibus modo debito admiſcetur nam farina cū melle mixta faciei puſtulas ſanat ⁊ emundat vt dicit diaſ. mamille ex coagulatione lactis indurate appoſita farina videlicet triticea vel ſiliginea cū adipe ⁊ vino decōcta duriciem ſpargit et locuꝫ mollificat vt dicitidem Collectōes et apoſtemata maturat. neruos īduratos ⁊ quaſi ſpāſmatos aut cōtractosrelaxat vt dicit idem. De fermento. Ca. lxviij.Ermentuꝫ a feruore ē dictum quia feruere et excreſcere facit paſtam vt dicit Iſid̓. li. xxca. j. Eſt autem fermentum compoſitum ex diuerſis virtutibus ſimilem habens ſubſtantiamet virtutem et inde virtutem habet panis eleuatiuā et ſui acetoſitate ſaporis ipſius paſte munitiuam et in ipſius ſimilitudinem totius maſſecui admiſcetur conuerſiuam. Habet etiam ẜmdiaſ. virtutem humorum de corpore faciliter extractiuam et quando miſcetur cum ſale habet apoſtematum vim maturatiuam et apertiuā nāporos corporis aperit ſubtilitate ſue ſubſtātieet humores diſſoluit. Fermentuꝫ autem latinezima dicitur grece vnde farina pura conſperſion aque conglutinata dicitur azima quaſi ſinezima. et eſt zima inflatiua corruptiua perforatiua et diuiſiua. partium panis ſiue paſte cui cōmiſcetur vt dicit̉ ſuper epiſtolam primo. corin.quinto ⁊cͣ. De fumo terre. Ca. lxix.Umus terre ē qͥdaꝫ herba calida in primo gradu ſicappellata. qꝛ vt fumus in multa quātitate emittitur de terra vel ſic dicitur quia generatur a quadam fumoſitate groſſa a terra reſoluta et circa terre ſuperficieꝫ adherente vt dicitur in plat. que quanto viridior tanto melior.exficcata vero nullius efficatie ē. ⁊ eſt herba grauis odoris et horribilis ſaporis. ſed maxime tn̄eſt virtutis purgat enim melancoliam fleuma ⁊