eſt in flore aquas maxime concupiſcit. cuꝫ veroeffloruerit diligit ſiccitatem ⁊ ſolum ſiue terrāin qua ſeminata eſt fecundat ſtercoris vice. ⁊ iōin theſſalia vertuntur agri ī quibus ſeminate fuerant quando primitus ſunt in flore. creſcit aūtfaba per ſe in multis locis ⁊ maxime in mauritania ⁊ ī inſulis occeani ſeptētrionalis. ſed ita dura eſt ꝙ vix decoqui pōt. naſcitur etiam in egypto ſed ſpinoſa. ⁊ ideo cōcodrulli eam refugiūttimentes ne oculi eorū ledantur ſpinis eius. cuius longitudo eſt. x. cubitorū habens caput admodum papaueris coloris roſei in quo fabe includuntur non ſupra tricenas. ⁊ eſt eius culmusſiue calamus geniculatus habēs folia ampla etfructum aliquantulum ſubamarum. radix eiusincomeſtibilis cruda ⁊ cocta ī magnitudīe arūdinum ſimilis radicibus. hucuſqꝫ pli. li. xviij. c.xij. Dicit idē ī c. xvij. virgiliꝰ inqͥt itro ⁊ amurcafabam perfundentibus grandeſcere eam promittit. Quidam etiam dicunt fabas citius creſcere ⁊ adoleſcere ſi triduo anteqͣꝫ ſeminatur invrine aqua macerentur.¶ De frumento. ¶ Ca. lxv.Rumentū a fruendo eſt dictum .i. a veſcendo ſicut ⁊fruges vt dicit Iſi. vnde ⁊ frumē ſuperior pars gule dicitur vnde potiſſime cibi ſapor preſentitur. Eſt autem proprium frumētihabere ariſtas in ſummitate ſpicarum creſcentes ⁊ grana iacentia in folliculis. in omni ſpeciefrumenti de radice erumpit culmus ⁊ de culmoprocedit ſpica quibuſdam folliculis ſiue teſtiscontexta in quibus grana recluduntur. in extremo autem ſpice ariſte tenues ⁊ acute imminentin modum ſpiculi a quibus ſpica nominatur qꝛillis ariſtis quaſi ſpiculis muniuntur ne auiū minorum morſibus ſpica a ſuis fructibus exuaturaut beſtijs teratur cuius folia ſeu vagine quibꝰfulcitur culmus ⁊ ambitur ne pōdere frugis incuruetur. Dicitur ſtipula quaſi vſtipula ſic dicta quia collecta meſſe exuritur ſtipula propterculturam agri. cuius pars ad paſtum pecorumaliquādo reſeruata palea dicitur eo ꝙ primū ſola paſcendis aliquibus prebeatur. Cuius natura tm̄ eſt frigida ꝙ obrutas niues fluere non ſinat. adeo calida vt poma matureſcere cōpellathucuſqꝫ Iſi. li. xvij. Sunt autem frumenti multa genera vt dicit ideꝫ Iſi. ⁊ etiaꝫ pli. li. xviij. vtputa triticum. far. ordeum. ſiligo panicum. ⁊ milium ⁊ huiuſmodi. de quibus poſt dicetur in locis ſuis. ſed hoc eſt generale circa hec frumēta.attendēda eſt ſoli ſiue terre qualitas vbi hec ſerantur. nam quedam in vna terra proficiunt q̄in alia deficiunt ⁊ penitus inareſcunt. nam ordeum in noualibus proficit vbi triticum deficit etareſcit vt dicit pli. ⁊ ſic de alijs intelligendū. Itēattenditur ſeminationis qualitas quia quedaꝫcitius quedam tardius ſunt ſeminanda. nam citius ſemina hiemalia. tardius eſtiualia. quedaꝫetiam in terra profundius. quedam ſuperficialibus ſunt terre finibus committēda. vnde aliomodo eſt ſeminandum triticum ⁊ alio modo ſicut ⁊ alio tempore gith. milium ciminū ſicut expreſſe dicit Hiero. ſuper Iſa. xxviij. Item maxime attenditur congruitas tam in ſeminandoqͣꝫ in colligendo quia ẜm pli. li. xviij. hoc vtiliusfit in interlunio qͣꝫ in tꝑe alio quia ſeminata ſiccollecta potiſſime a vicijs conſeruantur. Itē at̄tenditur temporis ſerenitas vt dicit Iſi. ſerereenim a ſereno celo dicitur quia tunc ſerendumeſt ⁊ nō per ymbres. vnde virgilius. Nūdꝰ araſere nudus. ⁊ vt dicit pli. ibidē. c. xvij. accidit frumento viciū ſi tempus fuerit nimis ventoſuꝫ ethoc tribus vicibus ſeu temporibꝰ .ſ. quando eſtin flore ⁊ quando incipit deflorere ⁊ quādo incipit matureſcere. ex flatu enim noxio ſpica euaneſcit ⁊ extinguitur ⁊ in fructu ſuo patitur abortiuū. Item nocet tempus pluuioſum quia tūctotum extinguitur ex frigiditate humoris vel īherbam ⁊ folium ſuperfluum luxuriatur. Itemnocet calor ſubitus ⁊ īmoderatꝰ ſub nube clauſus quia dum humor ad interiora radicis rapitur vi caloris tunc ex hūore calido ⁊ viſcoſo naſcuntur quidam vermiculi circa radicem ex quorum corroſione frugis ſubſtantia viciatur. Itēin grano circa folliculos naſcūtur fermiculi corrumpentes frumenti granum quando ſpice inpluuiali tempore poſt calorem immoderatumcorrumpuntur ⁊ putreſcūt. Iteꝫ in tempore nimis ſicco vel depauperatur frumentum ex humore ⁊ ſic perit propter defectum nutrimēti vl̓creſcunt in eo quedam muſce virides que vocātur cantharides virorem nutrimenti penitꝰ corrodentes qn̄qꝫ ⁊ multiplicantur locuſte ⁊ bruciquorum dentes omnia deuaſtant. Item exigit̉in ipſo ſemine frumentali puritas. nam vt dicitplinius idem ca. xvij. ſi ſemina pice aut adipetangerentur vtiqꝫ ſemina corrumperentur ⁊ iōcauendum ſummopere ne talibus miſceanturquia omnia ſeminatiua que ab illis ſunt infectacorrumpuntur. Item requiritur in creſcēte frumēto culture ſtudioſitas. oportꝫ enī vt a ſuꝑfluis cauciꝰ ⁊ diligētiꝰ expurget̉. nā vt dr̄ ibidemint̓ optima frumenta aliqn̄ herba mortifera in
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten