Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

ē ſubtile acutū habens ſaporem dulcedini intermixtum cum multa aromaticitate et ſubrufum in calore. quod autem ſubalbiduꝫ eſt minꝰvalet. ex aromaticitate hn̄s virtutē ꝯfortandicerebrum. ex ꝯglutinoſitate habet virtutē conſolidandi. habet autē cynamomū multiplicemvirtutem vt dicit dyaſcorides. Naꝫ tuſſim exgroſſa humiditate ſedat. tritum et aceto mixtum impetiginem extirpat collirijs admixtuꝫhumiditatē oculoꝝ deſiccat. renum dolorē mitigat. ydropiſim curat. morſus reptiliuꝫ ſanat.appetitum ꝯfortat. menſtrua ꝓuocat. oppilatōnem aperit. cibū digerit. flegma diſſoluit conſumit. potatum cum vino ſecundinas excluditcaliginem oculorū detergit ſincopi ac cardiacepaſſioni ſubaenit atqꝫ ſuccurrit. Capitulum. xxvij. De caſia.Iſia de qua dicitur Exo. xxx. ſpeciēs eſt aromaticaet naſcit̉ ẜm yſi. libro. xvij. in arabiaet eſt virga robuſti corticis et purpureis folijsvt cortex piperis. et eſt ſimilis cynamomo ī virtute. ſed tamen potentia inferior. Unde in loco cynamomi duplex eſt pondus eiꝰ. In medicinis ſe piꝰ admiſcet̉ vt dic yſid̓. Gloſa at̄ ſuperExo. capitulo. xxx. Caſia in locis aquoſis naſcitur. et in īmenſum creſcit ac bonū odorem reddit. De caſia dicit pliniꝰ li. xij. capitu. xxj. Frutex inquit caſie iuxta cynamomū campo naſcitur. cuiꝰ amplitudo eſt trium cubitoꝝ. cuiꝰ ſarmentum eſt groſſiꝰ ſarmento cynamomī cuiuseſt triplex color. Primo eniꝫ candeſcit. deinderubeſcit. tandem nigreſcit. iſta ꝑs maxime eſtlaudabilis. poſt nigram aūt laudabilior eſt rubea et minꝰ laudabilis eſt candida. naꝫ citius avermibus corrodit̉ cauat̉. et hoc accidit propter ſue ſubſtantie molliciem minorem amaritudinē corticis virtutem. Probatur em̄ caſia cum eſt recens odorem per ſaporem percolorem. nam caſia nobilis ſubdulcis pauci etacuti eſt ſaporis. ſuauis iocūdi ē odoris. ſubnigri inſuper vel purpurei eſt coloris ponderis eſt grauioris. maxīe laudat̉ illa caſia defacili frangitur ſed reflectitur potius et plicatur. Alia auteꝫ eſt ſpeciēs caſie que balſamode ſaba ſimilis eſt in odore. ſꝫ amara eſt. Et id̓oprima ſcilicet nigra que eſt ſubdulcis feruentis ſaporis et boni odoris a medicis plꝰ laudatur. Hucuſqꝫ plinius ẜm Plateariū autemdyaſcorideꝫ. caſia eſt duplex ſcilicet caſia fiſtula et caſia lignea que eſt fruticis cuiuſdam cortex naſcentis iuxta confinia babilonis. cuiꝰ di-uerſe ſunt ſpecies. Una eſt ſimilis cynamomoque ſubrūfa eſt et rotunda ſolidamqꝫ hꝫ ſubſtantiam. cum frangit̉ vel teritur plicaturſed reſiſtit. acuta eſt in ſapore et parum dulciset iſta medici vix vtuntur. Alia ē ſpecies que ēſubamara partim habens colores diſtinctos. hac vtunt̉ medici eſt eligenda que facile frangitur ſed plicatur que habet acutū ſaporem mixtum dulcedini cum aromate. aūtfrangitur colores habet ſubalbidos interiusdiſtinctos et rufos intermixtos. Sophiſticat̉quandoqꝫ cum admixtione corticis caparis. ſꝫcognoſcitur quia ſubamari eſt ſaporis. virtutēhabet diureticam. id eſt diuiſiuaꝫ ex ſubtilitate ſue ſubſtantie. habet etiam virtutem conſumendi ex qualitatibꝰ ſuis. inſuꝑ habet vimfortādi ex aromate. reumaticas frigidas cauſas curat. epilenticos caducos iuuat. cerebrūcōfortat. renes et veſicam purgat apoſtematamaturat ſanat. renes ep̄ar ſplenem deoppilat. fetorem oris maſticata palliat aut amputat. menſtrua ꝓuocat. matricem ꝯfortat. contra ſincopim et defectuꝫ cordis iuuat ſi eiꝰ puluere ex roſis et oſſe cerui ſiropus fiat. Hucuſqꝫ dyaſcorides et platearius. De caſia fiſtula. Capituluꝫ. xxviij.Iſia fiſtula eſtfructus cuiuſdam arboris longaſemina producit. ſed ſuccedentepore elongatur et ingroſſatur et caloris actōeexterius condenſatur. medulla interius exiſtente nigra et humida atqꝫ dulci que mixta eſtalbis granis quibuſdā cellulis ad modū fauimellis interius eſt diſtincta. Eſt autem eligenda que eſt groſſa et ponderoſa. quia multaꝫ ſignat ineſſe humiditatem. reijcienda eſt etiā leuis et ſanora. quia ſignat vacuitatem ſiccitatem. virtuteꝫ habet limandi mollificandidificandi et fetorem ſanguinis mirabiliter mitigandi ac coleram ſanguineꝫ depurandi. apoſtemata gule diſſoluit. viſceribus vtilis eſt. vicijs pectoris ſubuenit. menſtrua recentia exgui humore educit. tumorem viſcerum. inteſtinorum dolorem potata tollit. Hucuſqꝫ dyaſcorides. qͣꝫuis auteꝫ vſualiter in caſia duplex.ſſ. ſonet. cum ſimplici tamen ſcribi et pronunciari debet vt caſia dicat̉ vt dicunt autores. vn̄Ouidius. xv. methamor. Quo ſimul ac caſiaset nardi leuis ariſtas ⁊cͣ. Et ſic vbiqꝫ dicit plinius et perſius alij. De calamo. Capitulum. xxix.