Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberdeinde vinum limphetur cipreſſi folia recentiavulnera purgant et ſanant ſacrū ignem fugāt.polipoſos mundant. et fetorem amputant. flurum ſanguinis ſedant ſemen ergo eius mixtuꝫcum caricis .i. ficubus ſiccis duricias ſoluit. reumatis fluxum ſtringit. contra antracem .i. apoſtema venenoſum et morſuꝫ mortiferuꝫ ſubuenit et eius maliciam ne ſe diffundat reprimitcompeſcit morſibus venenatis occurrit. Hasautem virtutes cipreſſi recitat dyaſc. multoplures. Pli. autem li. xvij. ca. xxxiij. cipreſſus ēarbor ramoſa a fructu habēs vacuas brancaspro fructu folia amara odore violenta. vmbragratioſa. cuius duplex dicitur eſſe ſpecies maſculus ſcilicet et femina. femina autem ſteriliseſt. veruntamē aſpectu pulcra cuius ramī infaſtigio ſunt denſi et inuicem conuoluti. maſculiꝟo rami ſunt magis ſpiſſi qui ſi preciſi fuerintregerminant. De cipro. Capitulum. xxv.Sprus de quodicitur Canticoꝝ. iiij. Cipri nardo ⁊cͣ. ẜm Pli. li. xij. ca. xxvj. ē arborin egipto ſimilis oliue in folijs. ſed eiꝰ folia ſuntviridiora craſſiora cum flore nigro et ſeminecandido oderato. quod ſi cum oleo coctū fuerit aut confectum exprimitur in vngentū regiūquod odoriferum eſt ſumme delicioſum et ciprus dicitur. Item dicit yſido. li. xvij. glo. ſuper Can. ẜm pli. autem dicitur optima huiꝰgeneris arbor creſcit in egipto ſuper nilum incanopia regione. Secunda ꝟo in aſcalone. tercia in cipro cuius ē mira odoris ſuauitas. arbori huic vt dicit idem eſt alia arbor ſimilis dicitur aſpalatos habens ſimilitudinem in floreroſe. ex cuius radice flore nobile fit vngentū.Dicit etiam idem in omni frutice vbi directe refulget arcꝰ celeſtis eadē ſit fuauitas odoris qͣꝫdiu ibidem fulget arcus. ſed ſi ſuꝑ eandēarborem fulſerit inenarrabiliter eius odorē ampliat et decorem. eſt ſimilis ſpine candide. co.lorem habens igneum ſiue ruſuꝫ in ꝑte redolet vt caſtoreum. a multis vocat̉ ſceptrum helizei vt dicit idem. Dicit adhuc dyaſc. cipreſt arbor medicinalis ꝯuenientis conglutinatiue virtutis. cuiꝰ folium maſticatuꝫ tumoremoris ꝯpeſcit. eiꝰ elixatura ſiue decoctio vermescapitis interficit. inficit capillos ſi inde capilli fomentent̉. flos eius cum aceto decoctus doloreꝫ capitis ſoluit vt dicit idem. cuiꝰ lentiſcusdicit̉ alicuius virtutis. quere ſupra in litera. A.XVII. De cynamomo. Capitulum. xxvj.Inamomuꝫ dequo dicitur Eccl̓. j. et Exod. xxx. ſic̄ibi dicit glo. eſt virgultum quod naſcitur in india ethyopia duoꝝ tm̄ modo cubitorum. Et dicit̉ cynamonum quia ſubtilesreplicatos habꝫ culmos cerei vel nigri colorisqui fracti reddūt viſibile ſpiramentū. Cynamomum ꝟo quanto gracilius ſubtilius tāto carius eſt. quanto groſſius tanto deſpectius reputatur. ẜm yſi. autem li. xvij. cynamonum eoeſt dictum cortex eius in modū canne ē gracilis rotunde. creſcit ſtipite breui virgas tenues habens. cum frangit̉ ad moduꝫ nebule ſuauiſſimū emittit ſpiramen. Suꝑ Eccl̓. ca.xxiiij. dicit glo. cynamomū ē breuis arbor odorifera et dulcis cineri coloris preſtans plꝰ duplo ad medicine vſum qͣꝫ fiſtula. Pli. quoqꝫ li.xij. ca. xxj. de cynamomo inquit caſſia fabuloſe narrauit antiquitas inuenit̉ in nidis auiūet ſpecialit̓ fenicis nec haberi poteſt niſi quodcadit proprio pondere vel quod excutitur cumplumbatis ſagittis. ſed iſta fingūt homines vtrerum precia augeant̉. ẜm veritatem auteꝫ cynamomū creſcit apud trogoditas in ethyopiaqui per vaſta maria in ratibꝰ deducūt illud adportum gellenitaꝝ. et eſt fruterʳ duoꝝ cubitoꝝad maximū vel vnius palmi ad minimum. truncum habens in groſſicie quadraginta digitoꝝnec olet niſi quando areſcit. ſiccitate enim gaudet et in ſemine ſterilior efficit̉ ꝯtra arborū naturam aliarū. inter vepres rupes denſiſſimasgignitur. ideo ſine magna difficultate recolligit̉ ante ortum ſolis aut poſt occaſum nulli licentia colligendi conceditur. quod collectum fuerit ſarmenta haſta diuidit ſacerdos.deoqꝫ partem ponit. reliquum mercator emit.Precipua autē bonitas eius eſt in denſiſſimisvel tenuiſſimis virgultoruꝫ ꝑtibus ad longitudineꝫ palmi quod eſt in trunci medio vel qd̓eſt ꝓximum radici parum vel nihil valet. qꝛ ibiminimū corticis eſt. in quo eſt ſumma bonitascynamomi. ideo cacumina ſuperiores ꝑtesꝑferuntur. qꝛ ibi cortex plus abundat. lignumvero interius reſpectu corticis nullius vel modici eſt valoris. Hucuſqꝫ Pli. li. xij. ẜm dyaſc.vero plat̓. cynamomū calidū eſt in tercio gradu et ſiccum in ſcd̓o gradu. cuius duo ſunt genera groſſum .ſ. et ſubtile. et groſſum eſt minuslaudabile et ponit̉ in vomitiuis medicinis. qd̓ꝟo gracile eſt laudabile eſt ſubtile in alijsantidotis magis vtile. Eſt autem eligendū qd̓