et confirmat vlcera etiam ſanat labioꝝ. hec oīafacit pſidia .i. cortex arboris eiuſdem et p̄cipuefructus ſiue pomi. ⁊ debet accipi qn̄ pomum eſtmaturum.¶ Capitulum. xxij.¶ De betaEta eſt herba comunis ⁊ ortulana ẜm diaſ. Duplexeſt ſpecies eius ſcꝫ alba et nigra. Etvtriuſqꝫ ſucus naribus inſtillatus purgat caput. aurium etiā dolorem mitigat. lendes et alias capitis immūdicias ⁊ faciei maculas emūdatcapillos reparat et cōſeruat. foliū eiꝰ tunſum etappoſitum ignem ſacꝝ extinguit. naſcentia etiaꝫvulnera cōpeſcit. malos humores nutrit. ſi nimis ſepe in vſu habeat̉ vt dicit diaſc. De betadicit. Areſt. ſuꝑ eius radicem ſicut et ſuper caulem pōt plantari ſurculus qui tandē corroborā.te radice in arborē tranſmutatur vt ptꝫ ſupra d̓natura plantaꝝ.¶ De cedro. ¶ Capitulum. xxiij.Edrus eſt arborquam greci cedros vocāt quaſi ceomones drioſticon .i. arboris humorardentis cuius folia ad cipreſſi ſimilitudineꝫ reſpondent. vt dicit Iſido. li. xvij. vbi ſubdit. Cedrus eſt lignum iocundi odoris ⁊ diu durans ⁊nunqͣꝫ a tinea vel teredine .i. lignoꝝ verme exterminat̉. Unde ꝓpter eius perpetuam durabilitatem ex cedris fiunt lacunaria in regum palacijs ⁊ in templis. Huius arboris gummi ſiue lachrima dicit̉ cedria q̄ ad cōſeruatōem libroruꝫſumme ē neceſſaria. Nam libri de hac lacrima liniti. nec a tineis corroduntur nec tempore ſene.ſcunt. Naſcit̉ aūt in terra affrica ⁊ in ſyria. ⁊ maxime ī mōte libani. Eſt gͦ cedrus arbor altiſſimaomniū arboꝝ dn̄a ⁊ regina vt dicit Rabanusſuꝑ Psͣ. Eſt etiam aſpectu pulcra ſemper retinens virorem ſuum. Eſt inſuꝑ olfactū odorifera. cuius odor fugat ſerpentes ⁊ oīa venenoſa vt dicit idem. Eſt ergo fructu ſuauiſſima. poma eī cedrīa ſunt magͣ oblōga citrini ſiue glauci coloris. miri odoris. gratiſſimi ſaporis. ſaporēeī habet triplicem. nam in medio circa gͣna ſuntpoma citrina ⁊ acetoſa. Inſuperficie iuxta corticem ſunt dulcia. In carne ſiue medulla interiori inter dulce ⁊ acetoſum ſunt media. Eſt etiācedrus multe efficatie ⁊ virtutis et valde medicinalis. nam eiꝰ lacrima q̄ eſt gumoſa in ſubſtātia ⁊ aliquantulū piramidalis ſiue pīnea in figura acrem virtutem habet et feruentem. Undevrit et ſiccat vt dicit. diaſc. Caliginem oculorūdetergit. vermes aurium occidit contra doloreꝫdentiū ſubuenit. morſibus ſerpentum occurrit.cum yſopi ſuco ſonitū auriuꝫ tollit. tumorē faucium ſedat. vulnera pulmonis curat molles carnes a putredine ſeruat. corpora etiam mortuarepoſito in ligno cedrino ⁊ eius lacrima iunctavirtus cedrina a tabe et putredine defenſat ſemen etiam cedri tuſſim ſedat menſtrua ꝓuocat⁊ ſecundinas excludit. matriceꝫ purgat neruosſpaſmatos et cōtractos remollit ⁊ relaxat. Urinam mouet. ⁊ arenulas in veſica ⁊ renibꝰ mundat. Has et multas alias virtutes ponit diaſc.de cedro et eiꝰ ſuco ſemine atqꝫ fructu. Pliniusaūt de quadā ſpecie cedri ſic dicit. Eſt inquit arbor quedam noīe medica a medoꝝ terra primitus aſportata que a grecis agedia vel cedronilla eſt dicta eo ꝙ eius pomum odorem et virtutem cedri ſequi videatur ⁊ eius ſaporem imitet̉vt dicit Iſido. li. xvij. Eiuſdem eī arboris pomum vt dicit Plini. contrariū eſt venenis. ⁊ eſtarbor vt dicit idem. ꝙ in omī tꝑe fere eſt plenapomis que in ea partim ſunt matura ꝑtim acerba. partim in flore ſunt poſita quod in alijs arboribus rarum eſt. hanc arborem multi aſſiriaꝫvocant vt dicit idem.¶ De cypreſſo. ¶ Capitulum. xxiiij.Ipreſſus grecedicitur cypariſtus vt dicit Iſido. li.xvij. qꝛ caput eiꝰ a rotūditate ī acumen erigit̉. vnde et conſequenter altera rotunditas nūcupatur cuius fructus talis ē diſpoſitionis et ideo conus appellatur eo ꝙ conum imitetur. Unde et cipreſſe conifere dicuntur huiꝰmodi lignum habet virtutem ꝓximam pene cedro. aptūqꝫ eſt turribus temploꝝ. ſua ei imputribili ſoliditate oneri nūqͣꝫ cedit ſed ſemꝑ īprima remanet firmitate. ſuauiſſimi ē odoris. et iōantiq̄ ſolebant. facere rogum d̓ ramis eꝰ vtꝭ odoris ſui iocunditate reprimerent fetorem cadauerum mortuorum. hucuſqꝫ Iſidorus. Eſt autēcipreſſus arbor calida in primo gradu. ⁊ ficca inſecundo. cuius pomū lignum et folia competūtmedicine. vt dicit Plat. ſunt ſtiptica ⁊ conſolidatiua. ⁊ ideo valent contra fluxum ventris exdebilitate ꝟtutꝭ r̄tētiue ſi ip̄oꝝ puluis ī cib̓ vl̓ īpotibꝰ aſſumat̉. valēt ꝯtra yliacā paſſiōeꝫ ⁊ dolorē lumboꝝ ſi cum aqua pluuiali decoquātur.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten