LiberDelium vt dicitPlini. li. xij. ca. x. eſt nominatiſſimaarbor nigra ſimilis oliue in folijs etin robore. cuius gūmi maxime reꝑit̉ in vſibusmedicine. nam eius lacrima ſiue gumi eſt tranſlucida guſtui amara. bene odorifera ſed magiseſt aromatica qn̄ vino ē infuſa. Item tangit gloſa ſuꝑ Gene. ij. vbi dicit̉. Ibi inuenit̉ bdelliumet lapis onichinus. et tn̄ naſcit̉ vt dicit plini. inpartibus orientis vt in arabia et india ⁊ caldea⁊cͣ. Bdelia aūt vt dicit Iſido. li. xvij. eſt indie ⁊arabie arbor. cuiꝰ lacrima arabica melior ē aromatica enim ē lucida ſubalbida lenis pinguisequaliter cerea. ⁊ que faeile remollitur ⁊ ē amara boni odoris. ligno vel terre non mixta. Indica ꝟo ſordida atqꝫ nigra et adulterat̉ cum gūmi qui nō ita amarificat guſtū. Undecunqꝫ at̄veniat glutinoſam valde habꝫ ſubſtantiam etaſtrictiuam ⁊ etiam attractiuā. ⁊ ideo vt di. dyaſc. et Pla. repugnat diſſenterie facte ex acutamateria. ⁊ valet patientibus fluxum ex fortiſſima formatia .i. medicina fortit̉ laxatiua. valet et̄contra apoſtemata interiora et exteriora ſi indefuerint inuicta. calculuꝫ rumpit. tuſſim compeſcit. morſibus reptilium occurrit. inteſtinorumdolorem lenit. vt dicit Platearius. hernioſis ⁊in ꝑtibus inferioribus ruptis ꝓficit ad interioruꝫ conſolidationem cū gummi bdellico cōcordat veruix ſiue bernix qḋ dicit̉ gummi arborishabens virtutem conglutinandi clarificandi etconſeruandi. ⁊ ideo pictores eo maxime vtunt̉.multum ſiquidem ſtringit ſic̄ et bdeliū. alteriustamen ē nature. qꝛ frigida ⁊ ſicca in ſecundo gradu. bdelium ꝟo calidū ⁊ humidū. vt di. in plat.¶ De buxo.¶ Capitulum. xx.Uxus vt dicitIſido. li. xvij. grecum nomē ē. ſꝫ ex ꝑte a latinis ē corruptum naͣm pixosapud eos appellat̉ ſemꝑ virens q̄ leuitate materie literaꝝ formandis apicibꝰ ē apta. nam tabula buxia bene polita colorē recipit albū in quode facili figure ⁊ literaꝝ caracteres inſcribunturet etiam defacili poſt delent̉. Et dicitur ẜm Iſido. Hec buxus ꝓ tota arbore. ⁊ hoc buxuꝫ ꝓinteriori ligno. Unde dixit quidam. Hec buxus creſcit hoc buxū creſcere neſcit. Eſt aūt arbor multum ſolide materie ⁊ cōpacte cxhumornutrimētalis multum ē viſcoſus et cōpactꝰ vtdici albu. li. vegetabilium. et idco lignum habetgroſſum et ponderoſum qḋ miſſum in aqua pe.XVII.tit fundum ſicut hebenus. ⁊ hoc ꝓpter cōpactꝰonem ligni non habentis poros aꝑtos vbi poſſit intrare aer per cuius ſubintrationem poſſetſuper aque ſuperficiem eleuari. vt dicit idē alb.Folia etiam ideo diu habet virentia que de facili nō cadunt niſi paulatim qn̄ vno cadente aliud mox ſuccedit multa quidē habet folia ⁊ ſpiſſa. ſed modicum habet fructum ſiue nullū. Arboris buxi raſura cū frigida ſit et ſicca decoctain aqua puteali conſtringit fluxū vt dyaſc. dic̄.Tingit etiam ⁊ ip̄os crines ſi de eius decoctiōeſepius abluantur. ſapor ſiquidem eius eſt amarus. vt dicit Plini. li. xvij. ca. ⁊ odor grauis. tamen qͣꝫuis grauet ſapore guſtum. nihilominuscum virore continuo delectat viſum. oī tempore cōſeruat virorē ſuū ⁊ maxime īeſtate quia inhyeme eius folia aliquatulum expaleſcunt. ſednon cadunt vt dicit albu. cuius cauſa ē qꝛ habꝫviſcoſum humorem in ſe. in radice ꝟo multamhumiditatem liquidam. et ideo non cadunt folia. Unde adueniente caliditate ꝓuocatur humor ad exteriora qui tactus calore fit viridis.ſed adueniente frigiditate repercutit̉ humor ⁊abundat ſiccitas et fit color pallidus ſiue glaucus. Creſcit aūt buxus in locis calidis. et petroſis. et ideo multum habet duriciei ⁊ etiā nodoſe ſoliditatis lignum tamen interius leue eſt etad planandum ſumme aptum. inſciſſuras et figuras in eo factas diu tenet et ideo imagīes pucre durabiles inde fiunt et ex buxo pixides abiles ad muſti ⁊ aliorū aromatum conſeruationēAd multos etiam alios vſus quos enumerarelongum eſſet valet buxus. ſed hec nūc ſufficiāt.¶ Capitulum. xxj¶ de balauſtia.Alauſtia eſt floscaducus maligranati. Cum enim arbor fructus debet producer flores īquadam ruboſitate cōglutinantur. et ab arbore quandoqꝫ cadunt que a medicis reſeruātuꝫvſui medicine ⁊ poſſunt ſeruari per hyemen inmagna efficatia vt dicit dyaſco. Eſt aūt balauſtia frigida ⁊ ſicca. et habet virtutem conſtringendi ⁊ deſiccandi humorem. Et ideo valet cōtra diſſenteriam ⁊ ſanguineum fluxum ventriset cōtra fluxum mēſtrualem. Itē virtutem habet conſtringendi vomitum colericum ſi decōcta in aceto cum ſpongia ſuper furculam pectoris apponatur. Item poluis vulnera conſolidat gingiuas ſanat. ⁊ earum putredinē amputat ⁊ emundat. radices dentium conſolidat.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten