Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

mi et ecōuerſo. ẜm raritatem humoris abilisad conſumptionem deſiccationem. deſiccantip̄i rami. cadēt folia. remanebit arbor vacua atqꝫ nuda. et in contrarijs modo cōtrario ſe habebunt. Item vt dicit Areſto. ſolum piramidant̉ ſpine in arboribꝰ. verūetiam eadē figura inuenitur in folijs in fructibus. qꝛ ſi meatusplante prio fuerint ampli valde rari in principio humoris pꝰ ſiccitate frigiditate cōſtringantur. folia fructus inferius ingroſſabuntur in ſuꝑioribꝰ gracilabunt̉. piramidant̉ hocꝓpter attractonē leuioris partis humoralis adſuꝑiora vi caloris et repulſum humoris grauioris ad ſuꝑiora. Contingit tn̄ tam folium qͣꝫ fructuꝫ ſepius acui in extremitatibꝰ piramidari .ſ.qn̄ virtute caloris et raritate humoris ſuꝑiorparticula leuigatur. et parte inferiore cauda eiꝰexiſtente humor in medio diſtendit̉ ſic ſubſtātia fructꝰ vel folij in medio dilatat̉ vtraqꝫ extremitas ꝓpter dominiū ignee virtutis in cōmuni quodāmodo ducit̉ ſubtiliat̉. ſic in piramidem tranſformat̉. Itē ibidem dicit Areſto.arbores et plante quedam faciunt flores ex humore ſubtili puro exiſtente in medulla. non tn̄ omīa terminata nec digeſta ẜm vltimā fructcōpletionē. diſpoſita tn̄ ad fructus ꝓductionēquedā aūt arbores ꝓpter nimiam humoris viſcoſitatem habēt flores qꝛ ille humor pt̄ſub tiliari ꝓpter ſuaꝫ vnctuoſitatē in ſubtilitatem floridam dilatari. vt ptꝫ in ficū que hꝫflores ex cauſa iam dicta quedā etiam non habent flores ꝓpter humoris liquiditatem qꝛ nonpōt in floris ſubſtantiam coagulari. vt ptꝫ ī palma ſil̓ibꝰ vt dicit. Areſto. ideo ẜm diuerſitatem materie in qua diuerſimode agit calor. diuerſi colores in floribus tam herbaꝝ qͣꝫ arboꝝgenerant̉. ſed iſta ꝓſequi ē preſentis negocij. ideo de eis ad preſens ꝓpter tedium forearbitror quieſcendum. Tn̄ alias ſuꝑaddit areſto. ꝓprietates in fine. ij. li. quas non reputo contemendas. Dicit em̄ circa finem. Planta inquit habens groſſum corticem multū extenditin altitudine hoc ꝓpter extēſionem humoris impulſum caloris. nam groſſitudo corticꝭ humorem recipiens. ſinit illum defluere. nec et̄ꝓpter ſuam denſitatem ꝑmittit calorem poros euaporare ex qua neceſſe habet ſe diffundere et dilatare. vt ptꝫ in pino in palma in cōſimilibꝰ vt dicit areſto. Item ibidem arbores habentes lacteum humorem magnam habēt vnctuoſitatem calorem fortem in radice. id̓o reſoluūt̉ hūores vſꝫ ad exteriora arboris generant̉ gūmi aliqn̄ liquidi. aliqn̄ ex exteriori aerefrigido coagulante in modū lapidis vel cōchule indurate. hoc accidit aliqn̄ ex frigiditateſtringēte. aliqn̄ ex caliditate liquidiores parteseducente et cōſumente et groſſiores cōpingente ſicut ibidem dicit albū. Itē ibidē arboresdam alterātur ẜm tꝑis alterationem que in eſtate vireſcunt. in hyeme palleſcūt tn̄ folia ſuanon ꝑdunt nec ꝓijciunt. fortē habent calorēincorporatuꝫ. ideo calor fugit ad interiora arboris et etiara folioꝝ. a facie frigidi aeris hyemalis et exteriora pallida glauca fiunt. tn̄cadunt folia ꝓpter viſcoſitatem humoris intenſam fortitudinem caloris. Item ibidem. Arbores facientes fructum in principio faciūt fructus amaros. qn̄ ſcꝫ nouitor ſunt plantate et ineaꝝ fructu tunc dn̄at̉ amaritudo vel pōticitasſapor ſcꝫ accedens ad amaritudinem. Cuiꝰeſt. qm̄ prima digeſtio acida eſt pontica ꝓpt̓humoris attracti groſſiciem terreſtritatem etꝓpter caloris digerentis paucitatē debilitatem. ideo generatio talium fructuū ē pret̓ dulcedinem. qꝛ ip̄oꝝ humor crudus remanet indigeſtus. ſꝫ pꝰ cōfortato calore. augmentatohumore depurato. calor digerens humorē ip̄ꝫefficit ſapidū atqꝫ dulcem. qꝛ vt ibi ſubdit Areſto. etiam amarum in ignem miſſum dulceſſit. ethoc accidit ẜm albu. ꝓpter illam quam recipita virtute ignis digerentis immutationem. Iteꝫibidem. In locis acidis frigidis ſcilꝫ atqꝫ ſiccisaliquando producuntur fructus dulces quiacalor innatus intra acetoſum humorem incluſus per calorem ſolis adiutus digerit illam acetoſitateꝫ conuertit in dulcorem. erit fructusdulcis. qͣꝫuis acida ſint folia etiā extremitatesin quibꝰ non eſt tantā digeſtio caloris operatio. quemadmodum eſt in fructu. Contingit tn̄aliquando propter ſuperuenientem nimiamaduſtionem ille fructus primus factus dulcisconuertit̉ in amaritudinem propter ſuperfluūcalorem humoris reſidui paucitatem. Itemibidem. In locis temperatis et terris ante diesvernales fructus celerius matureſcunt ꝓpt̓ caloris ſufficientiam aeris exterioris diſpoſitionem temperatam. Item ibidem quedam ſuntarbores que primo faciunt fructus dulces. deinde pontici efficiunt̉ et amari. ſicut arbores mirabolanorum. cuiꝰ cauſa eſt vt ibidē dicit̉ arbor talis habet fructus magne raritatis etiā inhora digeſtioīs ſit meatus magni ampli ſequitur calor ſufficiens humorē materialem adfructum maturabit fructū. hmōi fructusin digeſtiōis principio erit dulcꝭ. ſꝫ poſtqͣꝫ calorexn̄s ī meatibꝰ cōſumentibꝰ hūorē induc̄ ſiccita