Liberta non habet vires folium neqꝫ fructum ꝓpterdefeetum caloris agentis in tempore anni. ⁊ ꝓpter ſuꝑfluitatem eius in alio. Item arbor multaꝝ ſpinaꝝ multum habet de humore vnctuoſo. et cū ſe mouerit ille vapor vnctuoſus ꝑ calorem ꝓprium cooperante calore ſtellaꝝ digerit̉et cōuertit̉ in ſubſtantiam plante que ei inſerit̉vnde illam digeſtioneꝫ oꝑat̉ calor vitalis ī plāta cū calore extrinſeco competente ⁊ creſcit plāta inſita gracilis ⁊ extenſa ſurſum. Unde ꝓprium eſt plante multum ſpinoſe vt in ea fiat inſertio plante alterius ſpeciei et hoc vt dicit. Albu.qꝛ habet multū humorem attractatū ab exteriori calore vnctuoſum. ⁊ ita cōglutinatiōem expulſibilem a calore interiori in pluribus locꝭ. itaꝙ pars eius ſuꝑior cum expellitur eſt ſubtilior⁊ penetrabilior ꝑ quam pōt aperire multos poros plante et ip̄os ingredi. ⁊ ip̄am incorporareet conſondare plante inferiori. Ita planta queinſerit̉. plantam ſiue truncum cui inſeritur trāſmutat in ſuam ſpeciem ⁊ nō econuerſo cuiꝰ ratio eſt. vt. Albu. dicit. qꝛ inferior planta mouetſuꝑiorem ꝑ humorem ⁊ calorem quem eī tranſmittit. ſed ſuꝑior humorem attractum vlteriꝰdigerit ⁊ decoquit et in naturam ſuam conuertit ⁊ poſtea virtutem ſuam in inferiorem tranſmittit. et alterat illam cui inſerta fuerit et cōuertit eam in ſuam naturā ⁊ ſpeciem. Item quinoſunt ſpecies generationis plante vt dicit. Areſ.ſcꝫ ex ſemine ⁊ putredine. et ex humore aque ⁊ex plantatōne. ⁊ ex vnius in aliā inſertionē. Itēſunt arbores que ꝓducunt fructū ante folia vtdicit. Areſto. ſicut ille que habent multum humorem vnctuoſum materialem ad fructū. quēvt digeſſerit calor naturalis ſimul cū calore ſolari cito maturabit fructum ⁊ ille humor vnctuoſus abundans ꝓhibet humorē aquoſummaterialem ad folia ne aſcendat in folia aūt ꝓrumpat ante fructum in tali planta. Item quedam citius ꝓducunt folia qͣꝫ fructum. ⁊ hͦ ꝓpterdefectuꝫ et paucitatē humoris vnctuoſi et abūdantiā humoris aquei materialis ad folia queꝫcalor ſolaris citius attrahit ad locum ꝓductionis folioꝝ. qͣꝫ vnctuoſum humorē ad ꝓductionem fructuum. ⁊ ideo tardat̉ maturatio vnctuoſi humoris materialis ad fructum. et fit p̄ceſſio folioꝝ. Item quedā ſimul ꝓducunt folia cūfructu vt ille que habent p̄dictos humores ml̓tos ⁊ ꝓportionales ⁊ calorem interiorem exteriori calori ſolis in aere equaliter oꝑanteꝫ in vtroqꝫ ⁊ vtrunqꝫ ſcꝫ aquoſum in folia ⁊ vnctuoſuꝫin fructus equaliter expellentem. Item areſto.antiqui ſapientes aſſerebant fructus ⁊ folia eſſe.XVII.idem. et folia nō eſſe niſi ꝓpter fructum nec differre abinuicem materia niſi ẜm maiorem velminorem digeſtionem aquoſi ⁊ crudi humorisHumor em̄ aquoſus et ſubtilis cito attrahit̉ acalore ſolis et cedit in folia. qui ꝟo magis ē vnctuoſus ⁊ digeſtus cedit in materiam ip̄ius fructus. Itē dicit̉. Areſt. ꝙ alique arbores ſunt ſpinoſe nō ē de intentione nature plante ſubſtantiam generantis ſꝫ accidit ex raritate arboris ſiueplante ꝑ quam attrahit̉ humor frigidus parūcoctus et exiens ꝑ illam arboris raritatem a calore ſolis in ſpinaꝫ coagulatur et fit in ſpina forma piramidalis incipiens iuxta ſtipitem a groſſo ⁊ lato et in parte anteriori terminat̉ in acuto.nam humor ſb̓til̓ qui ad ſpinā eſt cā materialiselongat̉ paulatim a planta ⁊ in longum et acutum ſe diffundit. eodeꝫ mō faciunt omēs arbores quaꝝ ꝑtes piramidalis ſūt figure. Itē arbores exteriꝰ generalit̓ ſunt virides. interiꝰ albe. ꝑsem̄ interior habet materiā appropinquantē adalbedinem ⁊ ꝑs exterior ad virorem. nam materia que attrahit̉ ab interiori et expellit̉ ad exteriora in cortice aliquantulum digerit̉ ⁊ in virorem tranſmutat̉ quia viror medius eſt color inter ruborem qui ꝓuenit ex ꝑfecte caloris actione. ⁊ inter albedinem que ꝓuenit ex imperfectaItem Areſto. Arbores variant̉ in figura. namquedam ſurſum. quedā deorſum. quedam ꝟointer hec tenent medium. Ille em̄ in quaꝝ medulla viget humor ſubtilis quē mouet et attrahit calor ad ſuꝑiora piramidant̉ .i. in formā piramidalem ad modū flame. que aſcendit in cōmuni virute ignea eleuant̉. Ille ꝟo in quarummedulla viget humor groſſus et aquoſus inferius deprimunt̉ ⁊ anguſtant̉. Unde et ille partes ſua grauitate inferius mouentur ⁊ in groſſum in parte infima coartant̉. In quibus veroerit humor medius. et inter groſſuꝫ et ſubtile teperat̉. pars aſcendet ſurſum et erit cauſa eleuationis. et ꝑs deorſum que ē cauſa ingroſſatōnisvn̄ ẜm maiorem vel minorem digeſtionem illiꝰhumoris in radice et medulla ſolet magna apparere arbor in figura. naꝫ neceſſaria eſt primadigeſtio in radice ad eius incrementū. ſecundaꝟo neceſſaria eſt in medulla ꝓpter cōpletioneꝫmaturationē. dilatatōeꝫ. ⁊ cōſeruationem. Etſufficit iſta duplex digeſtio ad plantaꝝ cōpletionem. et tercia in ſolis animalibꝰ reꝑit̉ vt dicitAreſt. et exponit Albu. Item diuerſificant̉ arbores in folijs et in ramis ẜm multitudinem humoris vel paucitatem. et caloris fortitudinē velremiſſibilitatem. nam ſi calor fuerit fortis et humor multus. multa in exitu erunt folia atqꝫ ra-
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten