Liberomnium ratio eſt vt dicit. Alber. Quia maſcule arbores plus abundant in calore et ſiccitateqͣꝫ femine quo partes maſcule vehementer conſtringantur adinuicem ⁊ facinūt arborem ſpiſſiorem. Intenſio em̄ calorꝭ multiplicātis humoreꝫ et ex tēdētis in plures partes fac̄ ramoſiorē.ſicut etiam intenſio ſiccitatis cōſumentis humorem efficit ſicciorem. Soliditas etiam ⁊ ſtrictura venaꝝ arboris maſcule ꝓhibet humorē multuꝫ emitti ad vnū locū arboris ſiue plante. vt reuertatur in ſubſtantiam fructus ⁊ ideo fructuꝫhabet breuiorem. folia ſimiliter hꝫ diuerſa a femina. qꝛ aſꝑiora ⁊ minora ac ſtrictiora ꝓpter dominiuꝫ ſiccitatis. ſimil̓r et ſurculos duriores hꝫqͣꝫ femina ⁊ hͦ ꝓpter maiorem humiditatem extēdētem in feīna magꝭ qͣꝫ in maſcula. Iteꝫ dicitAreſto. Ꝙ ſi folia vel puluis folioruꝫ vel cortexmaſcule palme. folijs femine componant̉ vt cōhereant. citius maturabuntur fructus femine ⁊prohibent caſum folioꝝ ⁊ fructus donec completa fuerit digeſtio. Et huiꝰ ratio ē vt dic̄ Albertus qꝛ maſcula palma mediante aere deferēte auget calorem femine quo mediante excitat̉calor eiꝰ ad oꝑatōeꝫ digeſtionis quam. Areſt.pepenſim vocat in li. meth̓. Item dicit. Areſto.ꝙ diſcernit̉ maſculus a femina ꝑ pullulationēvelociorem. prius em̄ pullulat qͣꝫ femina ꝓpt̓ calorem fortiorem ⁊ etiam ꝑ odorem. qꝛ maſculaplus odorat qͣꝫ femina ꝓpter maiorem ſubtilitatem fumi ſicci reſoluti a maſcula ⁊ non a feminaItē dicit. Areſt. ꝙ ventus d̓feert odorem maſculi ad feminā ⁊ mutabuntur citius eius fructus ſimulqꝫ coherebunt partes ſcꝫ fructuuꝫ femine ad maturationem qn̄ folia maſculi in illaſcꝫ in femina ſunt apprehenſa. Dicit etiam. Albertus. ꝙ folia maſcule palme ꝯiuncta folijs femīe ita adinuicē coherebūt ꝙ vix poterūt ſiueſciſſura abinuicem ſeꝑari. Itē dicit idē areſtotiles ꝙ ficus ſilueſtres ꝯferunt ficubus. ortenſibꝰqn̄ ex oppoſito ꝯplantant̉. qꝛ ſilueſtres ſunt calidiores ⁊ ſicciores. et ideo excitant calorem ortenſiuꝫ ⁊ confortant. Item humor ficus ſilueſtris reſolutus ⁊ dilatatus ad radicem ficus ortenſis ip̄m nutrit et cōfortat. Similiter dicit ibidem Areſt. ꝙ balauſtia qui (eſt flos malagranati. ſed hic ponit̉ ꝓ arbore ſcꝫ malagranata)oliuis ꝯferunt ſi cū eis plantent̉ eo ꝙ balauſtieabūdant in calore cōueniente nature oliuarumHec de ꝓprietatibus arboꝝ et plantaꝝ ꝯtraximus de verbis. Areſt. li. j. vegetabilium. ⁊ glo. alber. qͥ tranſtulit ⁊ expoſuit eundem. In li. auteꝫanimalium. xviij. dicit Areſt. oēs arbores q̄ fructificant oī anno fiūt ſegnes. Arbores inquit q̄.XVII.nimium faciunt fructū cito deſiccantur qn̄ cibꝰtranſit in ſemen .i. humor nutritiuus qͥ deberetnutrire trāſit in materiā ſemīalem. Alias ꝓprietates nobiles ⁊ inſignes tam arboꝝ et herbarūqͣꝫ plantaꝝ poſſumus elicere ex verbis areſt. etalber. in li. ij. vegetabilium vbi dicit̉. planta habet tres vires. nā a terra habet fixionē. ab aquacoadunationē. ab igne ꝟo cōſolidationē et partiuꝫ termīatōeꝫ. ex aere et igne hꝫ raritatē ⁊ dilatatiōeꝫ ac extenſionem. fructuū cōpletionē acmaturatiōem. Sine em̄ calore ⁊ humido aquoſum nō terminat̉ ⁊ finit̉ vt pꝫ ibi in exēplo areſ.nā later nō coagulat̉ nec terminat̉ in eſſe latericeo ſine igne ꝑtes aqueas cōſumente. et terreasꝑiter cōiungente. Ex aere et aq̄ parit̓ ⁊ ex ignehabet arbor raritatem ⁊ poroſitatē. ex aqua hꝫaugmentādi poſſibilitatē qꝛ qd̓ oīno ſolidū eſtaugeri nō pōt. vt ibidē dicit areſto. ⁊ ideo lignūmaximū ⁊ ponderoſuꝫ nō hꝫ mergi ī aqua. vbimodica ꝑticl̓a auri ſubmergit̉ aūt lapilli. ⁊ hocaccidit qꝛ lignum ē poroſuꝫ et iō ꝑ aeris ſubintratione intra poros ſuꝑ aque ſuꝑficiem hꝫ ferri. ligna ꝟo que ſunt vltime ſoliditatis ⁊ ꝯpactionis ſicut hebenus ⁊ cōſimilia. in aqua ſubitopetunt fundū vt dicit areſto. ibidē. vbi dicit̉ ꝙex hebeno nigro expirauit aer ⁊ ideo ſubmergit̉Poroſa aut vnctuoſa ſuꝑenatāt qꝛ multū habent aereitatis materiam ꝯtra aque ſuꝑficiē eleuantis vt ptꝫ in folijs et plumis vel pēnis ⁊ oībꝰvnctuoſis. nā vt dicit. Areſto. Propriū ē aqueſubſtantiaꝫ aereā ſubleuare ⁊ cōpacta deprimere. ⁊ ideo rara ⁊ poroſa aeris ſuſceptibilia ſuperenatant. compacta ꝟo et ꝯpreſſa inferiora petūt ⁊ ad infima ſe ꝓfundunt. Iteꝫ vapores terreſtres et aquei ꝑ calorē coagulati ſūt materiaherbaꝝ et plantaꝝ qͥ ꝑmixti ꝑ calidum igneum⁊ ꝑ virtutem ſtellaꝝ recipiunt formas cōpletiuas herbaꝝ ⁊ plantaꝝ. et hͦ qͦ ad ſemen ⁊ qͦ adfructum. Calor itaqꝫ incluſus in coagulato ſichumore ad plante nutrimentū attrahit aquaꝫdulcem cui etiā cooꝑat̉ extrinſecus calor ſolis.Actio aūt caloris exterioris cū ꝓpria caliditatenaturali digerit naturalem humorē in eodē loco ⁊ cōuertit in ſubſtantiā plante vn̄ ẜm Areſt.terra montuoſa qꝛ eſt dulcis dulceꝫ continenshumorē iō in illa citius naſcuntur plante ⁊ maturant̉ fructus. Nā montes attrahunt humorem dulcem ⁊ ſubtilem quibꝰ cooperat̉ claritasaeris tam in attrahendo qͣꝫ in digerendo et fitcito cōuerſio illius humoris in ſubſtantiaꝫ plāte vt dicit. Areſt. Item dicitur ibidem ꝙ quandoqꝫ frigus ſcꝫ aer frigidus fugat calorem ad īteriꝰ terre ⁊ aggregantur partes eius cū aqueo