Libervnctuoſum cito ſiccabilē. ⁊ in quibuſdā n̄ ꝓpt̓cauſā ꝯtrariā. Itē ſicut ē diuerſitas arboruꝫ ⁊plantarū ī magnitudine ⁊ paruitate ſic ē diu̓ſitas in pulcritudine ⁊ deformitate. naꝫ eis accidit pulcritudo ꝓpt̓ eqͣlitatē materie ⁊ elegantēpartiū ordinationeꝫ ⁊ calorē ſufficiēter agentꝭ⁊ extendentis materiā ī rectā ⁊ debitaꝫ naturediſpoſitionē. deformitas ꝟo cauſat̉ ex ꝯtrariotā in arboribꝰ qͣꝫ in plātis. Itē differ̄t ī bonitate fructuū et ml̓ta malignitate. ⁊ hoc accidit ꝓpter maioreꝫ hūoris materialis dulcedinē velminorē vl̓ ꝓpt̓ caloris magis vl̓ minus corrn̄dentis materie vl̓ hūori materiali debitā ꝓportionē. Itē d. ibidē. Ariſt. ꝙ arbores ⁊ plante ſilueſtres magis fructificant qͣꝫ ortēſes. ⁊ hͦ vt d.Albu. accidit ꝓpt̓ maiorē abūdātiā hūoris parū vnctuoſi ⁊ nodoſi defacili cedētis diuiſioni.expulſioni ⁊ in ſubſtātiā fructꝰ ꝯuerſioni. nihilominus tn̄ fructꝰ ortēſes ſt̓ meliores ſimplicit̓qͣꝫ ſilueſtres. vt di. ibideꝫ. Ariſt. cꝰ rō ē vt dicitAlbu. maioris hūoris vnctuoſi aerei vl̓ dulcisabūdātia q̄ ī materia fructuū ortēſiū ꝑfectiꝰ inuenit̉. Itē ꝯſiderat̉ arboꝝ diuerſitas ſic̄ plātarū ex loci diuerſitate ī qͦ creſcūt. naꝫ q̄dā ī locisaridis creſcūt ⁊ ſiccis ⁊ ille ſt̓ minoris qͣntitatisꝓpt̓ defectū hūoris. q̄dā ꝟo ī locis hūidis fluuialibꝰ ⁊ marit mis ac ſtagnoſis. ⁊ tl̓es ſolēt eēmaiorꝭ qͣntitatis. nā ille que creſcūt iuxta ripasmariū ſalſoꝝ nō ml̓tū creſcūt ꝓpt̓ abūdātia harenaꝝ ⁊ hūoris attracti nimiā ſiccitatē. iuxͣ tam̄mare rubꝝ fallit hͦ vt di. Ariſt. vbi arbores fiunt magne. ⁊ hͦ vt di. Albu. ꝓpt̓ abūdātiā humoris ⁊ caloris. Itē attēdit̉ diuerſitas ī foliorū⁊ floꝝ variatōne. nā q̄dā habēt folia aſꝑa .ſ. ꝓpter dn̄iū t̓reſtreitatis ⁊ ſiccitatis. q̄dā leuia ꝓpter eqͣlitatē aquee hūiditatis ⁊ ꝓportionē debitā caliditatis. folia et̄ hn̄t q̄dā ſciſſa ⁊ tn̄ latavt vitis. qd̓ accidit ꝓpt̓ dn̄iuꝫ t̓reſtreitatis ⁊ pͥuationē viſcoſitatis ⁊ ineqͣlitatē caloris materiam inequalit̓ extēdētis. qꝛ ī tl̓ibꝰ hūor vnctuoſus ⁊ viſcōſus trāſit ī materiā fructuū. aqͦſꝰ ꝟo⁊ t̓ reſtris ī materiā trāſit folioꝝ. vt d. Albu. Itͣvariāt̉ arbores ⁊ plāte ī extremitatū ꝑtiū ſuaꝝvaria figuratōe. nā qͣrūdā extremitates ſt̓ piramidales ⁊ acute. vtꝫ ī ſpīoſis ī qͥbꝰ calor ſb̓tiliorē hūorē velociꝰ att̄hit ad exteriora ⁊ illū deſiccādo ꝯuertit ī acumē. groſſiorē ꝟo ꝑtē cōiūgitcū ſtipite ⁊ radice. vt d. Albu. ꝯtͣrie at̄ figu̓e excā ꝯͣria generāt̉. ⁊ hͦ idē ptꝫ ī fructibꝰ qͥ vt dicitAriſt. ſt̓ diuerſoꝝ modoꝝ. nō eī ſt̓ oēs āguloſi.i. figure āgularꝭ neqꝫ oēs ſuꝑ rectā lineā ſt̓ ꝓtēſi imo qͥdā ſt̓ circl̓ares ꝓpt̓ eqͣlē materiā hūoris ⁊ eqͣlē actōeꝫ ꝟtutꝭ agētꝭ ⁊ calorꝭ ꝑ quē ma.XVII.terie ꝑtes eqͣlit̓ extēdūt̉ ⁊ a medio vſqꝫ ad circūferētiā vniformit̉ ꝓtēdūt̉. Angl̓ares ꝟo excā ꝯͣria ſimpl̓r oriūt̉. Itē variat̉ ī coloratōe diuerſa. nā tā fructꝰ qͣꝫ flores tā rami qͣꝫ ſtipites īarboribꝰ variāt̉ vt d. Arꝭ. Ex hūore eī frigidot̓reſtri melācolico nigreſcūt ⁊ vileſcūt. ex hui do⁊ frigido albeſcūt. ex calido rubeſcunt. ⁊ ſic dealijs vt d. Albu. ſub tl̓i eī dr̄a dn̄antꝭ hūoris etagētis caloris ſubſtātiā digerētis ī p̄dictꝭ oībꝰſapoꝝ dre generāt̉. Itē dr̄nt tā arbores qͣꝫ plāte ī fructuū maturatōe. nā q̄d āmatureſcūt citius. vt di. Ariſt. ſicut mora ⁊ ceraſa ⁊ ꝯſil̓ia ⁊ hͦaccidit ꝓpt̓ ſufficiētiā caloris. potētis ſuꝑ hūiduꝫ. maturādū ⁊ digerēdū ⁊ obedientiā hūorꝭactioni caloris nll̓atenꝰ reſiſtētis. q̄dā ꝟo maturos hn̄t fructꝰ tardiꝰ ꝓpt̓ groſſiciem hūorisaqͦſi īobediētis ⁊ īſufficiētiam caloris dige̓ntis⁊ hͦ accidit potiſſime ī arboribꝰ q̄ ſūt ſilueſtres.Eadē ē rō qͣre q̄dā arbores citius frōdeſcūt etq̄dā tardiꝰ. cito emittūt folia ꝓpt̓ abūdātiā humoris aquei nō indigeſti nō vnctuoſi ſꝫ fluidi ⁊defacili ſe extēdētis ad arboris ſiue plāte extremitates. ⁊ ex ꝯͣriū cā ꝯͣriū accide̓ ꝯſueuit.De arbore aromatica.¶ Ca. ij.Rbor aromatica aliqn̄ hꝫ aroma ī cortice. aliqn̄ī flore. aliqn̄ ī fructu ſuo. vtꝫ in cinamomo qd̓ ē cortex. ⁊ ī nuce qd̓ ē flos ⁊ ī muſcato qꝛ fructꝰ. Eſt at̄ cā aromaticitatis vt d. alb.ſiccū t̓reū ſubtile ꝯmixtū ſubtili aqueo ⁊ ẜm eꝰdn̄iuꝫ magis in vna ꝑte arboris qͣꝫ ī alia ē vnapars magis aromatica qͣꝫ alia. alia ꝟo arbor ētota aromatica ẜm omnes ſui partes vt arborbalſami cuius ſingule partes ſūt odoris fragrātiam reſpirantes vt poſt dicet̉. Inter aromaticas ꝟo plantas ⁊ arbores quedam grana in obus eſt rō ſeminalis procreantur. quedam perſe ex competenti cōmixtione elementorum ꝓducuntur. quedam ex radicis vel ſtipitis plantatione multiplicantur. quedam per inſertionēſurculi in trunco eſſe debitū ſortiūtur. vt d. Albu. Inter omnes arborum inſertiones ille ſuntmagis laudabiles quādo ſimilia ſimilibus inſerunt̉. vt di. Ariſt. qd̓ duplicit̓ intelligit̉ vl̓ ī plātis ꝯſil̓is ſpēi vt īſercio ficꝰ ī ficū vitis ī vitē. velde ill̓ q̄ hn̄t hūorē ꝓportionabilē int̓ ſurculuꝫ⁊ trūcū cui inſerit̉ ita ꝙ hūor vniꝰ ſit aptus adaliū nutriēdū ſicut qn̄ ſurculꝰ piri ī truco maliinſerit̉ vl̓ ecōuerſo. Itē notabile ē ꝙ ſurculꝰ īſertus alteri trūco totā ꝟtutē trūci ī ſuā ꝟtutēꝯu̓tit ⁊ tranſmutat qualitatem. ſi em̄ fiat iuſertio oliue ſuꝑ radicē ſiue trūcū bete ꝟtus oliue