curſus nature cum ſubtrahit̉ humor cibal̓ extrinſecus. ſicut in cibatōne animal̓ qn̄ defic̄ nutrimentum in membris ad ſanitatē exiſtentemin venis ꝯtinue fit recurſus. vt dicit. Albu. ⁊ expreſſe. Auicen̄. ⁊ Conſtan. Habet inſuꝑ quedam extrinſecus ſibi annexa arbor. vt corticeꝫramos folia flores fructus ⁊ ſummitatem. Etibidem dicit Ariſt. corticē hꝫ ad omniū interiorum defenſionem. ramos ⁊ virgas ad ſui dilatationē. folia ad fructuū nouelloꝝ ꝓtectionemab extrinſecis corruptel̓. fructus ad ſui ſpecieiconſeruationē. rotūditatē ſiue rotūdam ſummitatem hꝫ arbor in ſuo ꝯplemento qͣſi figurā columnaleꝫ que vtiqꝫ vt dicit. Albu. ei accidit ꝓpter vniformem extenſionē hūoris ad ꝑtes laterales. ⁊ vniformem caloris digerentis humorem in tota ſui ſubſtantia actionem. Habꝫ adhuc oīs planta vl̓ arbor radicē. ⁊ in radice multiplicem nodum. radicem quippe loco oris quamediante trahitur humor ad totā ſubſtantiaꝫarboris nutriendam. nodi ꝟo ſunt ſil̓es neruisin corpore animal̓. qꝛ ꝑ illos nodos ꝑtes adinuicem ꝯtinuabiles colligantur. Itē arbores habent quaſdam partes ſuꝑfluas que non ſt̓ ꝑtes determīate a natura nec ſunt neceſſarie adeſſe plante ⁊ habent eſſe ī arbore ſicut pili ⁊ vngues in corpore. Et ideo cadunt folia ⁊ fructab arboribꝰ ſcꝫ ꝓpter ſubtractionem humorisſicut cadunt pili de corpore aīalis. ⁊ hoc accidit qꝛ qn̄ humor nutrimental̓ minus eſt ſufficiens ſubtrahit ip̄m natura ab hmōi partibꝰ nōneceſſarijs ne deficiat in neceſſarijs. ⁊ ideo cadunt generaliter ab arboribꝰ tꝑe hyemali. remanent tn̄ in aliquibꝰ vt in buxo ⁊ cōſil̓ibus. vl̓ꝓpter ſufficientiam humoris. vl̓ ꝓpter humoris viſcoſitatem ⁊ ligni ꝯpactionem ⁊ ſoliditatem. nam arbores que rarā ſubſtantiam ⁊ poroſam ſunt habentes citius a ſuis folijs depauperant̉ ⁊ maxime qn̄ humor nutritiuus liquidus ē atqꝫ paucos. Differūt at̄ arbores ī multitudine ſuarum partium ⁊ paucitate. ī magnitudine ⁊ paruitate. in fortitudine ⁊ debilitate.Cuius cauſa eſt humor qui in aliquibꝰ magnisarboribus eſt lacteus vt ī ficubꝰ. ⁊ hūor tal̓ abilis eſt ad ſe deferendū in latum ⁊ ī lōgū. In quibuſdā ꝟo eſt piceus viſcoſus ⁊ inſufficiens adextenſionem eo ꝙ partes adherent adinuicemad modū picis. ⁊ ita eſt cā ꝑuitatis ⁊ paucitatis in partibꝰ arboꝝ ⁊ plantarū. tal̓ aūt viſcoſitas nō eſt cā debilitatis in plantis ⁊ arboribusniſi fuerit diminutus calor inſufficiens ⁊ imꝑfectus. In quibuſdam etiaꝫ arboribꝰ eſt huoacutus calide ⁊ ſicce ꝯplexionis. ⁊ h̓ in quibuſdam eſt cauſa fortitudinis ⁊ vigoris. calidū em̄eſt leue ⁊ ſubtile ⁊ penetratiuū. ⁊ ideo tal̓ hūorſe extendit ⁊ creſcit arbor in magnā quantitatēItem in ꝑtibus arboꝝ attendit̉ eqͣlitas ⁊ ſimilitudo. qꝛ equalitas in qͣntitate ⁊ ſil̓itudo ī figura cauſat̉ ex abundantia materie cū eqͣlitatē caloris agentis ⁊ oppoſitū a cā oppoſita cauſaturEodem mō attendit̉ in eis raritas ſiue ſpiſſitudo. quia raritas accidit ꝓpter inſufficientiā caloris ad terminatōem hūoris. ſpiſſitudo auteꝫaccidit ꝓpter ſufficientiam caloris ad ꝯdenſationem humoris ⁊ eius terminationē. Item differunt arbores ⁊ plante in modo fructificandi.nā quedā vt ibidem dicit Ariſt. ꝓducunt fructum ſuꝑ folia ſua. ⁊ hoc accidit ꝓpter fortitudinem fructus ⁊ indigentiā caloris ſolis digerentis humorē ipſius. quedā ꝟo ſub folijs. ⁊ hͦaccidit ꝓpter debilitatem fructus ne ab excellēti calore vel frigore corrūpat̉. ⁊ quarūdam fructus eſt ſuſpenſus a ſtipite ſuo .i. ꝓpe ſtipiteꝫ. ⁊hoc accidit ꝓpter inſufficientē humorē ⁊ inſufficientem calorem ip̄m ad extremitates expellere non potentem. Itē oīs arbor generalit̓ habet radiceꝫ que eſt mediatrix inter corpus plāte ⁊ terrā a qua cibatur. vnde ⁊ radix vita plāte dicitur ẜm grecos. qꝛ cauſam vite plātis adducit. Iteꝫ habꝫ ſtipitē a radice immediate ꝓcedentem. ⁊ hoc fuit neceſſe. vt dicit. Alb. ꝓptercorꝑis plante vel arboris ſuſtentationē. vn̄ aſſimilat̉ ſtature corꝑis animalis oīa mēbra corporis ſuſtentantis. vnde eſt ſtabile fundamentum arboris ſuſtinens ramos ⁊ fructus eiꝰ. It̓in duro ſtipite habet medullam mollem quamvt dicit. Ariſt. quidā vocant arboris matricemquia in ipſa ſeminarius humor plante nutrit̉.vt fetus in matrice. quidaꝫ ꝟo vocant arborisviſcera. qꝛ in ip̄a ſeꝑat̉ puꝝ ab impuro ſicut fitin animaliū inteſtinis. quidā etiā vocant eā corqꝛ ex ea ꝓcedit motꝰ vite vegetabilis ſicut vitaſenſibil̓ ꝓcedit de corde cuiuſlibet animal̓. Itēcorticē habꝫ oīs arbor ad ſuā terminatōem etinterioꝝ ⁊ defenſionem ex humore ſubtili extͣcto ad exterius ⁊ ꝑ calorem aeris deſiccato ſic̄lignū interius ex humore groſſo ſicco eſſentialiter ⁊ accidental̓r humido ꝓcreat̉. vt di. Ariſt.⁊ Albu. Item arboꝝ ſicut ⁊ plantarū quedamſunt domeſtice ⁊ ortenſes. quedam ꝟo ſunt ſilueſtres. arbores ꝟo ortenſes ſicut ſunt planteſi non fuerint culte erunt ſilueſtres. vt dicit Ariſto. ⁊ haꝝ arboꝝ quedā faciūt fructū ⁊ etiā oleum ꝓpter humoreꝫ vnctuoſū ⁊ aereū ſufficientem ⁊ quedā nō. ꝓpter tal̓ hūoris defectū. ⁊ ī qͥbuſdaꝫ cito folia cadūt ꝓpter hūorē raruꝫ non
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten