Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

autem ſaporis ſunt cōuenientes. nimis pingues. nec habentes ſuꝑfluā pinguedineꝫ neqꝫgroſſam maciem. in quibus non accidit poſtexitum de aqua cito fetor. illi qui habent duram carnem ſalſi meliores efficiunt̉. in illisſunt dure carnis: melior eſt ille qui minꝰ ē mollis. Ex quo patet diuerſitas ī piſcibus quo adſubſtantiā qualitatē. Oīs enī piſcis ſicut dic̄idem generalit̓ frigidus eſt humidus. quidaꝫtamen ſunt in comꝑatōne complexionis piſciuceteris calidiores maxīe qn̄ ſunt ſaliti. Etqn̄ ſunt valde recentes generāt fleuma aquoſum mollificāt neruos. ſunt cōuenientesniſi vald̓ calido ſtomacho. Saliti ꝟo magꝭueniūt medicine. Capita enī ſalitoꝝ piſciuꝫ ſanāt morſum canis rabidi puncturā ſcorꝑioīseradicant carnem adulterinam in vlceribꝰferunt vlceribus putridis ſanioſis. Similiterius omīs piſcis confert venenis bibitis puncturis. Multos enī habent alios effectus ſicutibideꝫ dicit̉. ſꝫ hec dicta de eoꝝ qualitate ſb̓ſtantia nūc ſufficiāt. Item differūt piſces ī viuacitate ſenſus ingenij ſagacitate. multi enīſunt plurimū ingenioſi. aliqui enim mirā aſtutiam habent euadendi quando ſentiūt inſidias piſcatoruꝫ. vt dicit Iſid̓. li. xij. Mugil inqͥteſt genus piſcis multū agilis. nam vbi diſpoſitas ſentit piſcatorum inſidias: cōfeſtim retrorſum tendit. ita cito rethe tranſilit: vt volaſſeab aſtantibus videat̉. Item dicit idem ibideꝫde heſtauro. eo heſtaurus ſolus inter piſceseſcam ruminare ꝑhibetur. hunc dicit pliniuseſſe ingenioſum. nam ſentit ſe intraſſe ſportulam piſcatoris. non ex fronte erumpit nec infeſtis viminibus caput inſerit: ſed crebris caude ictibus ex aduerſo fores laxare incipit atqꝫita retrorſum redit. quem luctantem ſi aliꝰ heſtaurus forte viderit exterius vt erumꝑe ſatagentem adiuuet. caudam in ore eius apprehendens prout poteſt: ipſum liberare extrahereintendit vel contendit. Ad hoc dicit ideꝫ.grus quideꝫ plures nexus habet. ingenioſus ēin ſolertia eſcam acquirendi. nam cibum in hamo appetens: ſed aculeum timēs. morſu ſedſuis pinnulis hamū complectit̉. non priꝰ ip̄mdimittit quin eſcam circuroſerit. Cancri etiamoſtreis inimicant̉. earum enim carnibꝰ viuuntmiro ingenio. Naꝫ qꝛ fortem validā eius teſtā aperire poſſunt: explorāt qn̄ oſtrea clauſtra teſtaꝝ ſuaꝝ aperit. tunc cancer latitatin inſidijs latent̓ lapillum inijcit ne oſtreū claudere ſe poſſit. ita impedita clauſura: carnesoſtree deuorat corrodit. Oſtrea autē a teſtaſunt dicta: qua interior carnis mollicies munit̉Greci enī oſtreā teſtā vocāt. dr̄ totꝰ ille piſcꝭ ſua teſta oſtreū ī neutro. ſꝫ oſtrea in feminīodicit̉ eius caro. dicunt̉ etiā tales piſces cōche cōchilia. qꝛ deficiēte luna tales piſces cauāt̉id eſt euacuāt̉. Luna in augmēto fuerit auget humorē. diminuit̉ ꝟo humor luna fuerit in defectu. ideo piſces clauſi in cōchis ī lune incremēto turgeſcūt: ī defectu euacuātur.In his aūt cōchilibꝰ p̄cioſe generāt̉ margarite. de quibꝰ dicit pliniꝰ alij de aīantiū ſcpͥſerūt naturꝭ. tꝑe nocturno litora petūt. ī celeſti rore margaritas cōcipiūt. vn̄ tales ꝯchiliemargaritifere herelie ſt̓ dicte. ī qͣꝝ carne p̄cioſus calculꝰ ſolidat̉. ē nobiliſſima gēma ſicex rore vernal̓ tꝑis generat̉. qͣnto albior lucidior tāto efficacior eſtimat̉. Sūt q̄dā ꝯchile ſiue cōche murices dicte ab aſꝑitate acumine. que alio noīe cōchilia dicunt̉. circūciſeferro lacrimas purpurei colorꝭ emittūr. ex qͥbꝰpurpura colorat̉. inde oſtrū eſt appellatuꝫ. qꝛex humore teſte elicit̉ hec tinctura vt dic̄ Ili.Has multas alias piſciū ꝓprietates naturas in li. plinij ariſto. in Iſi. in hexameronamb̓. baſilij poterꝭ inueīre. ne tediū inferamꝰlegentibꝰ de hac materia hec ſufficiāt. Dic̄ et̄plinius vt dic̄ Iſi. li. xij. piſciū ſunt in aqͥs genera. cxliiij. ex quibus multa quodā nature intellectu ordine tꝑm ſuoꝝ cogͦſcūt. q̄dā ī ſuis locis ſine mutatōe vagāt̉. q̄dā ſine tꝑis obẜuation viuūt. q̄dā ꝟo ꝯmixtōe maſculi femīecipiūt catulos ſuos. vt cetꝰ. Idē aūt eſt cetꝰ etbalena. ſūt balene immēſe magnitudīs belueab emittendo fundendo aqͣs ſic vocate. Omnibꝰ .n. alijs beluis marinis altius iaciūt vndas.Balena. n emittere dicit̉. Cete at̄ dicūt̉ a corꝑis īmanitate vt dicit Iſi. li. xij. Dꝛ aūt ī li. Iorath. cetus abundat in ſꝑmate. poſt eiꝰ coītū femīa qd̓ ſuꝑfluit ſuꝑnatat aqͣ. qd̓ collectū deſiccatū in ambre ſubſtantiaꝫ cōmutat̉. qn̄enim multū eſurit: vaporē odorifeꝝ ad moduꝫodoris ambre ex ore ſuo emittit: in quo piſcesdelectant̉. ꝓpter vaporis redolentiam ipſiusorificiū ingrediunt̉. ſic decepti ab ipſo deuorant̉. In hoc piſce vt dic̄ idē. materia t̓reſtrisdn̄at̉ plus qͣꝫ aque. ideo multe ē corpulētiepinguedinis. vnde in ſenectute magnitudīecorporis in eius dorſo coadunat̉ puluis condenſat̉ intantū herbe frutices ibi creſcuntita vt belua inſule ſil̓is videat̉. ad quā ſi nauigantes incaute appropinqͣuerint: ſine ꝑiculovix euadūt. nam aquā in tanta quātitate oreeijcit ipſam aliquando obruit et ſubmergit.