Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

petu compellit̉ ad precipitiū aūt ſaltem int̓trarios fluctus in ꝑiculo diutius detinet̉. Iteꝫadducit ꝑiculū nauis deferentis debilitas inſufficientia. Non enī tutum eſt ſe cōmittere ſuper mare nauicule nimis parue ſiue fragilifracte. qꝛ talis nauis eſt ſecura inter ſenientis procellas maris. qm̄ vel ꝓpter paruitatemſuam fluctibus opprimit̉ ſubuertit̉. aut ꝓpt̓fragilitatem ventoꝝ aquarum impetu ꝯfringitur. aūt ꝓpter rimarū foraminū multiplicitatem. aquaꝝ ſubintrātiū pondere ad ima demergitur. vel ſaltem ad portum in tali nauicula tardius peruenit̉. p̄cipue qn̄ ī tali naui boni naucleri gnari pn̄tia non habet̉. Tūc enimſummū in mari eſt ꝑiculum qn̄ nauis hꝫ imperitum gubernatoreꝫ incircumſpectū. Hismultis alijs incōmodis ſubiacet mare tam mediterraneū qͣꝫ occeanū vt dicit Iſi. Uocāt autem tam greci qͣꝫ latini mare occeanuꝫ. eo inmodū circuli ambit orbem. Totam .n. ſperamnoſtri habitabilis circuit occeanus. a celeritateſic dictus. eo ocius circueat et diſcurrat. velquia purpureo colore nitet occeanus qͣi ceanꝰid eſt celi circulus vt dicit Iſi. li. xiij. hic occeanus oras terraꝝ amplectit̉. alterniſqꝫ eſtibꝰ accedit recedit. reſpirantibꝰ aūt in ꝓfundū ventis: aut remouet maria aut abſorbet. Et qͣꝫuisvnū ſit mare qͣꝫtum ad ſui continuatōeꝫ: tamēꝓpter multifidos eius ſinus de ꝓximis regionibus diuerſa vocabula ſumpſit. vt mare gallicūa gallicis. mare britannicū a britānis. ſic gadiacum mare a gadibus eſt dictū. vbi pͥmo abocceano maris magni limen aperit̉. vbi hercules ꝑueniſſet: columnas ibi poſuit ſperās ibiterre eſſe finem. Hucuſqꝫ Iſid̓. li. xiij.De mari magno ſiue mediterraneo.Capituluꝫxxij.Are magnū ſiuemediterraneū ē quod ab occaſu abocceano fluit ī meridiē vergit. deinde ad ſeptentrionē tēdit. quod inde magnuꝫappellatur: qꝛ cetera maria in comꝑatōe illiusſunt minora. Dicitur aūt mediterraneū: qͥamediā terrā vſqꝫ ad orientē ꝑfundit̉: aſiam etafricam terminas europam. cuius prime partis ſinus qui in hiſpania ꝑfundit̉. hybericus etbalearicus appellat̉. deinde gallicus qui narbonenſem ꝓuinciā alluit. poſt liguſticus iuxͣ vrbem ianuā eſt ꝓximus vicinus. poſt eſt tyrrenus qui Italiā attingit. Inde ſiculus qui vſꝫad cretam a ſicilia vadit. qui poſt in pamphiliā egiptum ſe extendit. deinde verſus ſeptentri.onem magnis amfractibus ſe retorquet. tandem iuxta greciam illyricū in anguſtas ſeptēſtadiorum conſtringit̉ ſeu coartat̉. deinde diffuſus equore pauci curſus ſtringitur facitpontidem qui mox in quinquaginta paſſus coartat̉. Fitqꝫ bofforus tracius. qui locus dicit̉ꝓpontides eo preuenit mare ponticū p̄cedit. Idem dicit̉ bophorus a tranſitu ſtrictoanguſtis meatibꝰ boum vt dicit Iſi. Inde diffunditur ſinus ponticꝰ ampliſſimus a tergo habens meotides paludes. quod mare ex multitudine fluminū aquaꝝ dulciū influentiū dulcius eſt atqꝫ amplius nebuloſum atqꝫ pret̓ focas delphīos. alias beluas marinas maioresnon patit̉. Sicut aūt terra cum ſit vna pro diuerſis locis varijs vocatur vocabulis. ita varijs regionibꝰ hoc mare magnū diuerſis nominibus nuncupatur. Hucuſqꝫ Iſidorus li xiij.Sinus ꝟo maris dicuntur maiores receſſus.vt in mari mediterraneo yonicꝰ ab yo rege grecie ſic dictus. Iones autem dicuntur athenienſes vnde yonicum mare ab yonia vſqꝫ in ſiciliam dilatatur. In occeano ꝟo maximus eſtſinus caſpeus. indicus. perſicus. arabicus. qui mare rubrum dicitur. Rubrum autem mareeſt vocatum eo ſit roſeis vndis infectum.tamen talem habet naturam qualem videturoſtendere: ſed ex vicinis litoribus viciat̉ gurges atqꝫ inficitur. quia omnis terra que circūſtat rubea eſt ſanguineo colori proxima vicina. Inde enim minium acutiſſimum excerpitur alij colores quibus pictura variatur. vn̄de cum terra talem habet naturam ex fluctibꝰlitus diſſoluentibus: maris ſubſtantia rubrificatur. Ob hoc etiam in his litoribus gemmerubre inueniuntur. nam huiuſmodi lapilli humo inuoluti cum inter arenulas ſint attriti maris colorem retinent atqꝫ fundi. Hoc mare induos ſinus diuiditur. vnus eſt perſicus ab oriente: quem parſe inhabitant. alius ab occidente arabicus: quem arabes incolunt frequentant vt dicit Iſido. lib. xiij. De pelago. Capi. xxiij.Elagus ē latitudo maris ſine litore ſine portu vtdic̄ Iſi. ſummaꝫ hn̄s ꝓfunditateminſtabilitatem motus continuitatem multo vapoꝝ fumoſitatū generās dēſitatē exbus ꝯtrahit obnubilatōꝫ obſcuritateꝫ extoꝝ varietate recipiēs colorꝭ mutabilitatē ex