Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberſicut dicit Rabanus ſuꝑ Eccͣm. xliij. ibi. Illicpreclara mirabilia oꝑa varia beſtiaruꝫ ⁊cͣ.Et in pͣs. Illic reptilia quoꝝ eſt numerus.Item qͣꝫuis mare ſubſtantialit̓ ſit molle liqͥdum: duriſſimaꝝ tamen reꝝ tam aīataꝝ qͣꝫ inanimataꝝ eſt generatiuū. vt patet in conchilibus piſcibus dure teſte. in lapidibꝰ gemmis quas emittit. Item mare qͣꝫuis in ſe ſitpotabile vl̓ delectabile qͣꝫtū ad guſtū: eſt tamēvtile quo ad effectū. Multaꝝ .n. infirmitatumeſt curatiuū. ſanat enim ydropicos vlceroſosalios ſcabioſos vt dicit conſtan. multos alioscurat. Item mare qͣꝫuis ex ſe ſit ſalſum ama: dulcedinē tamen venaꝝ terre qͣs trāſiteſt ſui ſaporis immutatiuū. dulcedinē quandam contrahit ex colatiōe terre quam trāſitvt dicit macro. ariſto. Item mare quātūcūqꝫſit inſipidum aūt amaꝝ: piſciū tamen dulciumeſt nutritiuū. latentem enim habet dulcedineꝫquam ſugentes piſces ꝯtrahunt nutrimentuꝫcongruū ſaporem vt dicit ambro. Iteꝫ maremobile eſt inquietū ex ſuo motū eſt ſue ſubſtantie a corruptōis ꝑiculo conſeruatiuū. qꝛ excontinuatione motus ſubtiliat̉. ſic ne putreſcat a corruptibili vicio cōſeruat̉. Item cuꝫ ſitliquidū male terminabile: tamen ſeipſuꝫ ſiſtitur non alium. ꝓpter quod vltra litorumſuoꝝ terminos non eſt defacili ꝓceſſiuū. ſic̄ dr̄ꝓuer. viij. Hiere. v. Iob. xxxviij. Itē ſalſedine amaritudine ſua eſt dulcedinis fontiumaliaꝝ aquaꝝ influentiū abſorptiuū. tanto eniꝫreputatur aqua fluens dulcior: quanto plus amaris introitu elongat̉. Iteꝫ ex colliſiōe mutua reuerberatōe ſuoꝝ brachiorū quibꝰ cingitterram eſt vētoꝝ cōtrariorū generatiuū vt dic̄beda. Item incōſuetis mare maxime ē nociuū.eſt .n. timoris incuſſiuū. doloris capitis generatiuū. vomitus nauſee ꝓuocatiuū. appetitcibi potus ablatiuū. Item ex vaporatiōe fumoſitatū quas emittit eſt nebule nubiū generatiuū. caliginis obſcuritatis in aere inducti. radioꝝ ſolis interceptiuuꝫ. caloris ſolarisrepreſſiuū. Item colorē ꝓpriū non habēs:litate ventoꝝ eſt ſui coloris mutatiuū. naꝫ modo flauū eſt. modo lutulentū. modo atrū vt dicit Iſi. li. xiij. Item mare multorū ꝑiculorū eſtin ſe contentiuū. modico .n. flatu veti reddit̉peſtuoſum ꝓcelloſum feruidū tumultuoſuꝫ.Et ideo mare fretū dr̄ vt dicit Iſi. ſcꝫ feruidūhn̄s motū. vt pꝫ in mari ſiculo. in ꝓpt̓ marisferuorē ſtrepitū facientē ſcilla caribdis dicunt̉: ſunt duo loca ꝑiculoſa in quibus ml̓tenaues facilime ꝑiclitant̉. Eſt aūt ſcilla ingens.XIII.ſaxū in mari eminēs ml̓ta hn̄s ꝓmūctoria ſiuecapita ad collecti fluctus horrendū ſtrepitūfaciūt cui naues aliqͦ caſu impingētes a naufragio euādūt. Caribdis ꝟo ē dicta eo gurgitibꝰ occultꝭ naues ſorbeat Eſt .n. ibi mare voraginoſuꝫ qͣi reflexū in ſe tortuoſuꝫ. id̓o nauēs ibi trāſeūtes ſibi attrahit ī ſe deglutit: acdeinde mergit. ter ī die fluctꝰ erigit ter abſorbet. aqͣs accipit vt euomat. iterato vomit vtrurſuꝫ accipiat vt dic̄ Iſi. li. xiij. ī ca. de eſtubꝰmaris fretꝭ. Itē aliud notabile ꝑiculū occurrit in mari .ſ. ineqͣlitas fundi. qn̄ in aliqͦ loco aqͣeſt ꝓfundiſſima: ſtatim iuxͣ illū locū vix eſt vadoīa. ꝑiculū ſirtis vocat̉. eo ibi arene incumulos ꝯtrahūt̉. Sirtis .n. grece idē ē qd̓ tractus. Et dic̄ papias tales ſirtes ſunt ī mariegiptiaco ei admiſcēt̉. Ex ptꝫ ꝑiculoſuseſt maris trāſitꝰ tum ꝓpt̓ iacētes ſcopulos: tuꝫetiā ꝓpt̓ arenaꝝ cumulos ſb̓ aqͣ ꝑit̓ adunatos.qꝛ ī talibꝰ locis naues citiſſime ꝯfringūt̉. Itemaliud ꝑiculū dr̄ bithalaſſum. qn̄ ſcꝫ nauis onuſta impingit in fundū ml̓tū bitumioſuꝫ limoſuꝫ. qꝛ ꝓpt̓ limi tenacitatē pōt ſe eximere autexire. vn̄ dic̄ hugo bithalaſſuꝫ ē veſtigiū limo imp̄ſſuꝫ. Glo. tn̄ ſuꝑ act̄. xviij. dic̄ bithalaſſuꝫ ē cōcurſus duoꝝ mariū. Magr̄ ꝟo ī hiſto. dicit bithalaſſum or̄ lingua terre ī mariꝓtenſa. hinc inde mari circundata. Et dr̄ bithalaſſuꝫ qͣi mare bifidū terre int̓iectu diuiſuꝫthalaſſum .n. grece mare ſonat. Qn̄ in bithalaſſum offendit nauis manet īmobil̓ prora: ſedpuppis frangit̉ retro maris impetu veniētis ſicut dicit magͣr ibidē. Itē trāſfretātes generalit̓ patiūt̉ ꝑiculū aut ratōe marꝭ aut rōne aerꝭaut ratōe nauis. ſi mare fuerit ſcopuloſū vndiqꝫ rupibus ſaxis impeditū: non ſine ꝑiculoꝑtranſitur. aūt ſi fundum habuerit inequalemnūc cumulis arenoſis eleuatū. nunc ꝟo ad mo voraginis depreſſum ꝓfundatū: defacilitranſitꝰ impedit̉. ſꝫ qn̄qꝫ mare in ſua ſuꝑficieſubintrātibꝰ vētis efficit̉ nimis tumidū vndisſeſe allidētibꝰ mutuo ſe ꝯcutiētibꝰ fit nimiuꝫꝓcelloſum. Nauis fluctibꝰ aſcēdētibꝰ deſcēdentibus ꝑiculoſe exponit̉. qꝛ ſepe aut ꝯcutit̉aūt a ꝓcellis cōtrarijs operit̉. Itē accidit periculū ex aura turbulēta. nam tēꝑe tempeſtuoſo obſcuro nebuloſo mari ſe committere ſoleteſſe plurimum periculoſuꝫ. potiſſime qn̄ nauispreceps fertur in periculū periculum non videtur. maxime quādo venti contrarij caſu aliqͦoriuntur. quia certuꝫ naufragiū tunc timetur.quāto autē nauis vnius veti impulſū mouet̉verſus portuꝫ: tanto ꝑfectius venti ꝯtrarij im