Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libertuor duo ſunt nobilioris ſubſtantie purioris leuioris ſcilicet aer ignis. ideo a centro adcircūferentiam motū habent naturaliter mouent̉ ſurſum iſta duo ꝯtrahunt nobilitatē ſuam quo ad virtutem operationem ſubſtantiam ex vicinitate orbis ſiue celeſtis corporis arecipiunt influentiam nobilitatis virtutis.virtus celeſtis primo influit ſuper ſperaꝫ ignis per ignem ſuper ſperaꝫ aeris. ideo hec duoelementa ſunt ceteris ſublimiora quo ad ſituꝫhabiliora quo ad motum. puriora ſb̓tilioraad ſubſtantiam. clariora magis ꝑſpicua quoad formam. virtuoſiora quo ad actu. Duo aūtelementa ſunt īferiora .ſ. aqua t̓ra ceterꝭ duobus naturalit̓ grauiora. motū a circūferētia adcentrū deorſū hn̄tia aggregationē ꝑtiū.pactionē ſpiſſa obſcura. ideo predictis duobus ſunt groſſiora materialiora plus hn̄tiamateria qͣꝫ de forma. Un̄ ꝓpter ſummaꝫ elongationē aſpera orbis celeſtis virtuti motiue celi non ita ſunt obedientia ſicut duo prima.qͣꝫ em̄ ſunt elementa ocioſa īmo ī agendo patiendo ſunt continua. vnde nunqͣꝫ quieſcunt ageneratōe motū. Terra em̄ ſi quieſcat a motu nunqͣꝫ tn̄ quietē ceſſationeꝫ recipit ab effectu. ſicut non ſunt ocioſa ab actu. ſic non ſuntvacua ab ornatu. nam quodlibet elementū habet ornatū ſuū. ignis ſyde̓a. aer volatilia. aqͣ natatilia. t̓ra greſſibilia. vt d. beda. de quibꝰ aliqͣauxiliante dn̄o breuiter ſt̓ dicenda. De igne. Ca. iij.Gnis eſt corpusſimplū ī vltimo calidū ſiccū. vt d.Coſtan. Natu̓alit̓ em̄ ſuꝑ aerē ſedere q̄rit. Per violētiā ī aere vl̓ ī t̓ra detētꝰpaulatī mollē aerē euaneſcit. vt di. Iſi. Proprietates autē ignis tangit dyoniſius in hierarchia angelica. c. xij. Ignis inquit eſt corpꝰ ſenſibile. lōge excellētius ſubtilius oībꝰ alijs rebꝰcorporalibꝰ nature ſpūali ꝓximum ac hoceffectum ſuū diſſimilius cūctis alijs demoſtratIgnis em̄ in omnibꝰ ē oīa dare ſe ꝯſueuitab oībus non remouet̉. Eſt tamen occultꝰ īcognitꝰ immenſurabilis inuiſibil̓ qd̓ammō incorporeus potens ad actionem ꝓpriaꝫ. mobil̓ tradens ſe omnibus quoqͦ approximātibꝰ mouens vniuerſa ſe ꝑticipantia renouatiua om̄iūnature cuſtos illuminatiuus cum circūuelatisſplendoribꝰ clarus diſcretus diſtinguens reſiliens deorſum paſcens ſurſū mouens. acutemeans excelſus non recipiens ignominiam minorationis ſemper motiuus comprehenſiuus.X. mutatiuus in ſe reuertens potenter actiuus⁊cͣ. Hec verba dyoniſij diuiniſſimi profundiſſima ſunt. deſcribunt enim ignem quo ad eiusſubſtantiam virtutem operationeꝫ. vn̄ ad declarationem p̄dictoꝝ verba ꝯmentatoris breuiter ſuꝑ hunc locū hic ponemus. Ignis em̄ inter omnia elementa ſitū habet ſublimiorē.quia naturam habet leuiorē. Et dr̄ excelſusquia pōde̓ carens ſublime querit vl̓ petit. ſuꝑeminet vniuerſis. quidquid corporeū eſt p̄terip̄m natural̓r ſub eo ſubſiſtit. It̄ int̓ oīa elemēta naturā hꝫ puriorē ſubtiliorē. dr̄ qd̓āmōincorporeꝰ. qꝛ ꝓpt̓ ſubtilitatē ſue ſubſtātie p̄t̓ſubiectā materia ſenſu videt̉. ꝓpt̓ hoc et videt̉ multū nature ſpūali ꝓximum. qꝛ qd̓ammōvidet̉ ignis eſſe medius inter viſibilia inuiſibilia. inquantū at̄ illis appropīquat īferioribꝰ eſtincorporeus. ſed inqͣntum approximat inferioribus corporeus eſt. Item naturā habꝫ ceteriselementis actualiorem in agendo fortiorem. ideo dicitur immenſurabil̓. qꝛ eius virtus etoperatio creſcit in infinitū. ſi materia fuerit infinita. qͣꝫdiu materia ſubiecta ſufficit ignisdeficit ſed ſemper potius creſcit. Item naturāhabet occultioreꝫ. ideo dr̄ occultꝰ. qꝛ in ſuaeſſentia ſenſibiliter non videt̉. inuiſibil̓ et incōgnitus dicitur. qꝛ ſine ſubſtātie materia ſenſu ꝑcipit̉. Quid et̄ ſit ī ſua eēntia ſeu ſubſtantia vix cognoſcit̉ intellectu. It̄ virtutē naturam habꝫ alijs mobilioreꝫ id̓o dr̄ mobil̓ potens oīm. qꝛ ī igne ē pͥncipiū ꝟtutis motiue. qꝛmouet ſe et alia a nullo inferiori ſe mouet̉. Itnaturā habet ceteris inferioribꝰ clarioreꝫ. Un̄dicit̉ ignis eſt illuminatiuus. qꝛ claritate ſuaoīa illuminat. ſed circūuelatis ſplendoribus.nam ſplendidi ignis radij foris emicant ſed circūuelant̉ quia rurſuꝫ ad ſecretū ſue ſubſtantieſinum reducti a noſtris ſenſibꝰ occultant̉. Iteꝫex ſubtilitate ſue ſubſtantie virtutem hꝫ omnibus alijs acutioreꝫ penetrabiliorem. propterquod dicitur acute means. quia proprie virtutis motu ſubintrat ſine reſiſtētia penetrat vniuerſa. Item ignis habet virtutem ſui alioruꝫmanifeſtatiuam diſtinctiuam. nam ſe manifeſtando alia ſibi obiecta manifeſtat eorum colores figuras oculis repreſentans. ideo dicitur clarus. manifeſte diſcretus. diſtinguens.Item vim habet inferiorum ad ſuperiora att̄ctiuam. nam materiam in quam agit rarefaciēdo diſſoluit caloris ſui violentia ſurſū tͣhitpter qd̓ dicitur deorſū paſcens ſurſū trahesItem virtutem renouatiuā. omnia em̄ veteraſcunt antiquantur deficiunt que ꝟtute ignea