Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

rei alicuius perfectionem qua poſita res ponit̉ qua deſtructa nihil de rei ſubſtantia inuenit̉.vnde. iij. ph̓icoꝝ dr̄. forma materia ē omniuꝫ accidentalium. forma et̄ accidental̓ficit res neqꝫ facit eas ſicut dr̄. viij. methaph̓iceſed quelibet forma accidental̓ indigꝫ forma ſb̓ſtantiali que eſt forme accidentat. forma ꝟoomnis ſimplicior eſt actualior nobilior materia. Et ideo ẜm Ariſt. in li. de aīalibꝰ. forma ſehabet modū viri. qꝛ poteſt informae̓ multasmaterias ſicut vir poteſt fecundare multas feminas. Unde ẜm exigentiā forme que eſt imprimenda materie oportet materiam diſponi preꝑari. qꝛ ſi de materia terre debꝫ fieri ignisoportet vt terra ſubtilet̉ depuret̉ ſimplicior fiat. Si ꝟo econuerſo tunc ecōuerſo. Eſt at̄forma materie manifeſtatiua. nunqͣꝫ em̄ pt̄ ſenſu videri materia niſi ſubſtantiali vl̓ accidentali forma ſit imbuta aut viam pͥuationis ſicutvidet̉ tenebra videndo nihil. ſicut auditur ſilentium non audiendo ſonuꝫ. vt di. Calcidiusſuꝑ pla. ꝯmentator ſuꝑ pͥmū methaph̓icedicit. Materia eſt quare male videmus rescreatas. vnde nihil eſt ꝯmunius generaliustamen nihil ignobilius qͣꝫ ſit materia. qꝛ nunqͣꝫvidet̉ ſine forma. nec etiam pt̄ videri forma niſi materie actu ſit ꝯiuncta. vbi ꝟo plus eſtforma ibi minus eſt materia ſicut dr̄ qͣrto methaphiſice econuerſo. vbi plus eſt de mate̓iaibi minus eſt de forma eſt res magis groſſaimpura magis ignobil̓ obſcura quanto a nobilitate forme amplius eſt remota. Formaꝝalia ſpūal̓ alia corꝑalis. Corꝑalis ꝟo alia celeſtis alia elementaris. Forma autem celeſtis eſtita actiua ꝯplet totum appetitū materie ſue. ideo ꝓpter p̄ſentiam ſue forme ꝯplentis totaliter perficienti celeſtem materiam ſubſtātiaceli pt̄ deſtrui vl̓ corrūpi ſed potius per formam ſuā que in ſuo actu ꝑfectiſſima eſt in eſſeperpetuo conſeruari. Forma ꝟo elementaris pt̄ ꝯplere tantā potentiam materie ſue neceius perficere appetitū. ideo relinquit illiꝰ potentie materialis aliquid incompletū ꝓpter qd̓ſemper appetit nouam formaꝫ. ideo talia corpora ſunt ſemꝑ corruptibilia quo ad potentiā etiam ſepius quo ad actum. Quanto forma ē nobilior ſpūalior a cōditionibꝰ materie ſeꝑata magis abſtracta tanto eſt actualior virtuoſior vt patet in intelligentijs quarūſubſtantia non dependet a materia ſicut dr̄ iniij. de aīa. In hn̄tibꝰ materiam non eſt intellectus. Uerū tn̄ angelos habere ī ſua formamateriam non affirmo. ſed ſiue angeloꝝ eſſen-tia ſit ex ſpūali materia forma ꝯpoſita ſiue certo tenet̉ eoꝝ ſubſtantia reſpectu re corporalium ſimpliciſſima eſt actualiſſimaſicut forma ſpiritual̓ actualior eſt qͣꝫ forma corporalis. vt di. albu. vnde reſpectu materie nobilis forma cuiuſlibet mixti nobilior ē forma elementi. nobiliſſima aūt eſt forma corporis quiti ſiue celi. ſed oēs iſtas formas incōꝑabiliter īnobilitate actualitate ſpūalis forma ſiue ſit inangelo ſiue in aīa p̄excellit. Et hec de ꝓprietatibus forme materie ꝓut ad hoc opuſculumꝑtinet dicta iam ſufficiant. De elemento. Ca. ij.Lementum ẜmConſtan. eſt ſimpla et minima corAporis cōpoſiti particula. Minimaautem dr̄ quo ad nos qꝛ ſenſu ꝑcipit̉. Eſtparticula minima vltima in corporis reſolutione ſicut fuit in pͥma compoſitione. Dr̄ autemſimpla. non qꝛ ſimplex ſit elementū ſine compoſitione aliqua. ſed quia non hꝫ ꝑtes aliqͣs ꝯponentes ſpecie numero differētes ſicut aliquacorpora que ſunt mixta. vt patet in metallisrum partes differunt. Pars enim quedameſt aer quedam terra. ſic de alijs. ſed quelibetpars ignis eſt ignis. ſic de ceteris. Dicit̉ at̄ elementum quaſi ylimentum ẜm Iſido. ab ile. eo oīm corpoꝝ ſit materia quaſi pͥmitiuūdamentum. ẜm aliquos dr̄ quaſi eleuamentum ſiue alimentū. eo omnia corpora alunt̓elementaribus qualitatibꝰ augmentāt̉. Sūtautem quatuor elementares qualitates. quaꝝdue ſunt actiue ſcꝫ caliditas frigiditas. duepaſſiue ſcꝫ ſiccitas humiditas quarū cōuenientie differentie ſuperius in. iij. libro planiusdeſcribunt̉. quere ibi. Inter qualitates autemelementares contrarietas eſt repugnantia ratione quarum adinuicem agunt patiunt̉ generant̉ corrūpūt̉. qͣntūcūqꝫ at̄ adinuiceꝫ ꝯtriant̉ influentiam tn̄ ceſi planetaꝝ ꝟtutemconciliant̉ in ſuis effectibꝰ ad ꝯcordiam r̄ducunt̉. ideo quodam mirando nature nexuiungunt̉. ignis aer ꝯueniūt in caliditate.qͣꝫuis diſcrepane in ſiccitate humiditate. Aerꝟo et aqͣ in humiditate ꝯueniūt ſed diſcordātin frigiditatē. ſed aqͣ terra ꝯcordant in frigiditate. ſed diſcordant in hūiditate ſiccitate. Ignis auteꝫ terra que ſunt elementa ſumme diſtantia ẜm ſitum ꝯueniūt in ſiccitate. diſcōueniunt tn̄ in frigiditate. qꝛ terra frigida eſt ſb̓ſtātialiter in vltimo. ignis ꝟo eſſential̓r caliduseſt in ſummo. Ex iſtis autem elementis qua