Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

et eaſdem poſuit ſuperius in rōe perſpicui prout fuit neceſſariū ad vniuerſitatis cōſeruatōeꝫEt ideo dicit celum eſſe dictum aqueum et criſtallinū rōne mobilitatis et ꝑſpicuitatis. Eſtꝯſpicuum ad modum criſtalli. a ſuperiori celoſcilicet ab empireo. lucem vel lumīoſitatis plenitudinem recipiens receptā ad inferiora diffundens. et ideo dicitur celum quaſi nobis īuiſibile et occultum. criſtallinū ꝟo quia durumEt ī ſūmo dr̄ criſtallinū Non qꝛ durū ſic̄ criſtallus. Sed quia vniformiter eſt lumīoſum etꝑſpicuum. Aqueum autem dicit̉ quēadmodūaqua ex ſua ſubtilitate et mobilitate mouet̉. etillud motum mouet celum ꝓximum et illud vlterius monet quod ſibi eſt ꝓpinquum. Et id̓omagis illud celum quod mouet inferiora. inferiorum mobilium precipue eſt conſeruatiuuꝫ vtdicit alexander.De celo empireo. Capitulū. iiij.Elum empireūē pͥmū ſūmū celū. locꝰ angeloꝝ regio et habitaculū bt̄oꝝ. Et dicit̉ a pir. quod ēignis quaſi totum igneum ſic dictum ab ardore. ſed potius a lumīe et ſplēdore vt dīc yſi.Iſtud em̄ celum ſumme eſt lucidū. influens lucem et ſplendorem ſuꝑ celum criſtallinum ſibiꝓpinquum et proximū. Eſt aūt de natura ſuavniforme ſine ſtellis. ſperiforme vt dīc dama.Ideo eſt ſpericū. vt rerum ſpūalium et corporalium ſit contentiuū. Eſt em̄ naturaliter quietum immobile ſcilicet et immotū. vnde illud celum non neceſſarium eſt propter cōtinuatōemgeneratōis inferiorū. ſed potius vt dicit alexander ad cōpletōem vniuerſi ī genere corpoꝝ. ſecundū determīata extrema ad mediū opacumin ſummo ſcꝫ terrā. et lumīoſum in ſummo ſcilꝫcelū empireū vtrūqꝫ corpꝰ ſcꝫ extremū ſupremum et infimū. eſt de ſe īmobile et quietū. Iſticeli ꝓprietates deſcribit rabanꝰ vtens verbis baſilij ī exameron ſic dicēs. Celū empireū ē corꝑprimū. natura ſimpliciſſimū de corpulētia hn̄sminimū qꝛ ſubtiliſſimū. primū mūdi firmamen. quantitate maximū. qualitatē lucidū. figuratione ſpericū. locali ſitu ſupremū. qꝛ a cētro remotū. amplitudīe ſua ſpirituū et corpoꝝ viſibiliū et inuiſibiliū cōtentiuū. dei ſummū habitaculū. licet em̄ deus ſit vbiqꝫ tamē ſpāliter dicit̉eſſe ī celo. qꝛ ibi relucꝫ potiſſime ſue ꝟtutis operatio. celū dicit̉ ſpālit̓ ſedes dei. qꝛ ī corpore mūdi ſpecies celi pulcrior eſt vt dicit Dam.In celo diuina virtus manifeſtiꝰ operat̉. De ethere. Capitulum. v.Ther grece ſplēdor dicitur latine. Ether ẜm yſido.eſt ſuperior regio ſupremi interſticijaeris et ignis vbi eſt perpetuus ſplendor luminis ſiue lucis. anxagoras autem dixit. nomenetheris eſt nomen ignis. Et hoc putauit vt dicit ariſto. propter ipſius inflamationem cauſatur ex velocitate ſui motus. Unde ẜm ip̄ꝫanaxa. omne inflamans inflamabile vocaturhoc nomine. Marcianus aūt dixit ether eſtlocus ab inferiori mundo ſeparatus inuiſibilisreſpectu inferiorū que patiūtur multiplicē variatōem. In ethere ꝟo vbi dies eſt perpetuusnox diurno lumini ſuccedit nec mirū. qꝛ adtam altum locum vmbra terre que noctis cauſa eſt in ethere accedit. Scd̓m ariſto. ꝟo ī libro meth̓orum. ether nihil aliud eſt qͣꝫ vnū elementū. nec eſt ex elementis quatuor. quicqͥdſupra luuarē globum eſt nature eſt ſeparate anatura inferiorum elementoruꝫ. vnde ether neqꝫ eſt graue. neqꝫ eſt leue. neqꝫ rarum. neqꝫ denſum. neqꝫ alterius corporis penetratōem diuiſibile. Naturam enim etheream nulla ingreditur corruptio vel alteratio vniuerſaliter velparticulariter quod ei accideret ſi ex elementiscompoſitionem aut originem cōtraxiſſet. Anaxago. tamen dicit ether eſt aer inflamatuset dicit quod quandoqꝫ deſcendit inferius etiterum occultatur. vnde propter ſui ſubtilitatem. nūc ſurſum. nunc deorſuꝫ regiratur. vndeterremotus gignitur ex virtute etherea in terre viſceribus occultata. Sed dicit ariſtotil̓.ſermo iſte eſt error. quoniam ſubtile non deſcēdit deorſum et etiam ſi deſcenderet hanc operatōem non faceret. Scd̓m Macr̄. autē ſplendor etheris ſub ſpera celi per ambitum totiusmundi rutilat refulget. continet autem ī ſe orbes ſeptem planetaruꝫ qui mouētur cōtra motum firmamēti. Inferior itaqꝫ ꝑs etheris velocitate ſui motꝰ. inflamat ſuꝑiore ꝑtem materieelemētaris et ex illa inflamatōe gignitur ſperaignis. ſic̄ dr̄ in li. de ce. mūdo in fine. Ex materia em̄ ſic ignitan̄ gignit̉ nec īflamat̉ ip̄e etherquia ab inferioribus recipit aliquā immutatōem qͣꝫuis inferiora ab ip̄o immutent̉.De ſpera celi. Capitulū. vj.Pera celi vt dicit yſid̓. eſt ſpēs q̄dā in rotundū formata ab eodē in idē circa ſuū cētrū