Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberequis ſpacijs circulariter reuoluta. hanc ſperaꝫneqꝫ principiū neqꝫ finem habere ph̓i aſſeruntIdeo ꝓpter ſui circulatōem vbi incipit et vbi finiat facile apprehendit̉. nec fuit aliqua figura celo ꝯueniētior qͣꝫ ſperica. tum ꝓpter ſuipiſimplicitatē. tum ꝓpt̓ capacitatē. tum etiā ꝓpt̓vniformitatē vt dicit yſid̓. Spera itaqꝫ ẜm. Alphraganū eſt orbicularis ſuꝑficies celeſtis corporis in quo fixe ſtelle cōtinent̉ et ſpera duobꝰpolis circuuoluit̉. quoꝝ vnus eſt ſeptētrionalisqui nunqͣꝫ nobis occidit et dicit̉ polus arthicꝰid eſt borialis. Alter polus ē antharticꝰ ſeu auſtralis qui nunqͣꝫ a nobis videt̉. vel ꝓpt̓ nimiāa nobis elōgatōem vel ꝓpter terre interpoſitionem. Inter iſtos duos polos quaſi inter duasmūdi extremitates ſpera celi voluit̉ et mouet̉et cum ip̄iꝰ motu ſtelle in eo ſite ab oriēte in occidentē. et iterū ab occidēte in orientē motu diurno et nocturno. xxiiij. horarum ſpacio circūferunt̉. Tanta aūt celeritate ſpera celi circūfertur niſi aduerſum eius p̄cipitem curſum planete occurrerent et eius impetū moderarēt machina mūdi diſſolueret̉. et ideo ẜm. Alphraganum ſeptē orbes planetarū ſunt ſub ſpera mutuo ſe interſecātes per quos planete motu conſono incedētes. raptui firmamēti obuiāt et etiam eius velocitate reprimūt et retardāt. voluitur aūt tota ſpere. moles oblique circa mediuꝫ.ſcꝫ circa axem. Eſt aūt axis quedā linea intellectualis que recte mediā pilam ſpere tendensin duos polos ſe extēdit circa quā celi ambitusquaſi rota circa axē circularit̓ ſe reuoluit. Cardines aūt celi ſūt extreme ꝑtes axis infigūturip̄is polis. Et ſūt cardīes dicti. qꝛ ſic̄ cardo hoſtij ī poloꝝ cōcauitatibꝰ reuoluūt̉ et ſūt iſti cardīes cōnexi recurui ſcꝫ circūflexi vt dīc yſidorꝰSpere ꝟo celeſtis medietas dicit̉ emiſperiumſcꝫ ꝑs a nobis totalit̓ videt̉. ſꝫ ob defectū viſus terre cōiungi putat̉ vn̄ et circulꝰ vbi finit̉orion .i. viſus termīatio nūcupat̉ vt dic yſido.Recollige igit̉ breuit̓ ex p̄dictis. qd̓ ſpera celiē lumīoſa ſubſtātia lumīs vſqꝫ ad cētrū ſuū ideſt. vſqꝫ ad terrā diffuſiua. cuiꝰ circūferētia ē acentro terre remotiſſima. Et illa que in celoſūt maxīa. nobis ꝓpt̓ ſummā diſtātiā vidēt̉ eſſeminima. oīm inferioꝝ eſt cōtentiua. oīm inferio eſt ordinatiua informatiua. generatōis et vegetatōiſ effectiua ſibi ꝯtrarioꝝ raptiua attractiua. Nam motꝰ ſui violētia planetas ſibi obuiātes poſt ſe trahit. ẜm armoniā eſt ꝓceſſiua.Nam ſic̄ dīc Ariſto. ī libro de ꝓprietatibꝰ elem̄toꝝ ex ordīato ſpere motu et cōtrario planeta occurſu. gignit̉ in orbe ſtridor .i. armonia vn̄.VIII.Macrob̓. impulſu motū ip̄oꝝ orbiū efficiturſonus ille acutis grauibꝰ tēꝑatis efficitcētus varios diuerſos. ſꝫ ꝓpt̓ nr̄i auditꝰ defectū et illiꝰ ſoni exceſſū armonia illa a nobis audit̉ ſic̄ moueri ſolē videre poſſumꝰ qͣꝫuis citiſſime moueat̉. radioꝝ claritate acies viſꝰnoſtri ſuperat̉.De circulis celi. Capitulū. vijIrculi celi ſuntplures qͦꝝ duo ſūt viſibiles ſcꝫ gaAlaxias et zodiacꝰ. Alij ſūt inuiſibilesſcꝫ circulꝰ eqͥnoxialis diuidēs duo emiſperia.tagens zodiacū ariete et ī libra. Alius ē circulus ſolſticialis eſtiualis eo ſole in eo exn̄te. fitſolſticiū eſtiuale. Iſte circulꝰ tāgit zodiacū īcro et ē qͣſi cōiunctio nr̄i habitabilis torridezone. Aliꝰ eſt paralellꝰ ſiue circulꝰ ſeptētrional̓ſiue arthicꝰ ē quaſi diuiſio nr̄i habitabilis etfrigidi habitabilis. Circulꝰ ꝟo qui ē ex ꝑte torride zone et alteriꝰ hītabilis zodiacū tāgit ī capricorno dicit̉ iſte circulꝰ ſolſticialis hyemal̓.eo ſole exn̄te in eo fit ſolſticiū hyemale. Aliꝰē paralellꝰ ſiue circulꝰ antharticus ſeu auſtral̓verſꝰ auſtrū et opponit̉ arthico paralello. Dicūt̉ aūt hi circuli paralelli qͣſi circuli eque diſtātes a pari qd̓ eſt iuxta et lele qḋ ē diſtās equaliter em̄ diſtāt abinuicē paralelli. Sūt p̄ter hecduo circuli dicūt̉ coluri. Colurꝰ ſeptētrionalis incipit a polo ſeptētrionali cancrū et capricornum circulariter ꝓcedens iterū redit adſuum principiū. Alius ē colurus auſtralis. libram in arietem ſimiliter redit ad ſuum puctūet dicūtur coluri qͣſi colla tauri a cauda bouisſilueſtris erigēs caudā circulū facit imꝑfectūet dicūtur coluri qͥſi circuli imꝑfecti. Decimuscirculꝰ eſt orion. id ē finitꝰ viſus qꝛ circulo illocelum et terra vidētur pariter cōpulari. Eſt et̄circulꝰ meridianꝰ deſignās illā ꝑtem zodiaci in ſol videt̉ equaliter diſtare inter orientē occidētē iſti duo vltimi circuli ſt̄ ī ſpera. qꝛ ẜmdiuerſos ſitus et aſpectꝰ variantur. Hucuſqꝫyſidorus.De galaria ſiue lacteo circl̓o. Ca. viij.Alaxias eſt circūlus celeſtis. ceteris circulis celi pulcrior cādidior incedēs mediū celi īcipiēs choriēte vſꝫ ad ſeptētrione cācrūcapͥcornū ꝓcedēs iteꝝ ad pūctū ſuū. Dicit̉ at̄lactęus circulꝰ qꝛ int̓ oēs circulos celeſtes notabiliorem habet claritatem vnde et de noctenauigātes itinerātes dirigit deducit. Quā-