Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Libertaſijs ad plenū diſcernit ideo ſepe euigilauerit: in ſomnis viderit aduertit. Itē indormiendo p̄cipue attendit̉ vtilitas. nam qn̄ſomnus ē naͣlis tꝑatus multas infinitasfert corꝑi cōmoditates. ſic̄ pꝫ ſupͣ ī ꝟbis auic̄. ꝯſtā. maxīe qꝛ tūc fit digeſtio puri ab impuro ſeꝑatio. qd̓ puꝝ eſt corpori ſil̓e: tunccorpori vnit̉. Qd̓ ꝟo impuꝝ diſſil̓e ē vi expulſiua a corꝑe ſeꝑatur. de malo ꝟo ſomno etinnaturali quere infra li. vij. de litargia. De vigilia. Cap.xxvij.Igilia eſt quedāaialis diſpoſitio diffundit̉ effūdit̉ ſpūs ad inſtrumēta ſenſus motus vt eis v̓tat̉. vnde vigilia nihil alid̓ ē qͣꝫ libera ſpūs organa ſenſus motus diffuſio aīate virtutis in corꝑe ꝑagens actiones. Differtaūt vigilia ab inſomneitate ē ſuꝑfluitas ī vigilijs ꝓueniēs ex egreſſu aīalis virtutis a natura ſiue a re naturali. Et eius quidē qn̄qꝫ eſtcaliditas ſiccitas ꝯplexionis. qn̄qꝫ ꝓpt̓ igneitatē ſꝑ ſpūs mouet̉ ad extētiora: ſic̄ aīaleſcet. qn̄qꝫ eſt ꝓpt̓ malā materiā ledētē cerebꝝſicut accidit ex diſpoſitis ad freneſim ad maniā. qn̄qꝫ ē ꝓpt̓ vaporē malū turbātē cerebrūuie vnitas. eiꝰ vicinitatē. ſicut accidit in diſpoſitꝭ ad melancoliā. qn̄qꝫ etiā ex viſcoſitate humiditatꝭ incerebro exūtis. vt pꝫ in decrepitis. qn̄qꝫ ē cauſa doloris tam corꝑalis qͣꝫ ſpūalis. vtrūqꝫꝑmittit ſpiritū quieſcere. qn̄qꝫ etiā eſt in malicia digeſtionis multitudo repletōnis opprimens ſpiritū aīaleꝫ quieſcere ꝑmittēs. vtpꝫ in nimis inebriatis: in qͥbus fumus vini acutus pungēs neruos ſenſibiles ledens eos qͥeſce̓ ꝑmittit. tales ſepe ad mortē vel furoremdiſponunt̉: niſi ab artę vel natura ad dormien citius inducant̉. Uigilie aūt naturales refrigerant intrinſecus. qꝛ calor egredit̉ ad exteriora ideo calefaciūt deſiccant exterius. Siꝟo modū exceſſerint: calorē augmētant. corpꝰattenuāt deſiccāt. oculos palpebras nimisgrauāt. viſum ebetāt debilitāt. dolorē capitꝭgenerāt. totū corpus debilitāt eneruāt. moderate aūt exterius calefaciūt humectant. qꝛcalor humiditas petūt exteriora. qn̄ ꝟo īmoderate ſunt ex vehementi motū ſpirituū calefaciūt deſiccant. intro ac exterius conſumūtnaturā ledūt vt dic̄ ꝯſtā. Cōueniūt igit̉ vigiliemoderate laborātibꝰ vt mercedē augeāt acqͥrant ſpeculantibꝰ. vt inſidias p̄caueāt expectatibꝰ. vt dum venientē gaudent̓ recipiāt. mediquā ſumētibꝰ ne ſe ledant. egrotātibꝰ maxīe.VI.litargicis vt citius cōualeſcāt. itinerātibꝰ ne dietā dormiēdo negligāt. gregē paſcētibꝰ vt a lupo aut ex alijs hoſtibꝰ incurrāt. orantibus vt coronā ꝓmiſſaꝫ vigilātibꝰ amittant. De ſomnio. Capi. xxviij.Omnium dormientiū quedā ē diſpoſitio qua diuerſaꝝ reꝝ forme etiā ſil̓itudinesimaginarie dormientiū mētibus imprimūtur.Habēt aūt fieri multis modis vt dicit greḡ.macro. de ſomnio ſcipionis. Nam ꝓpt̓ colligātiam vnionem quam habet anima cuꝫ carnealiquando diſpoſitiones paſſiones que oriuntur a corpore per quandam applicatōꝫ carnis ad animam reſultant in ipſa mente. ideoſolet ſomniando talium rerum imagines intueri: quales ſolet vigilando aliquotiens experiri.ſicut etiam bruta aīalia ſomniāt vt dic̄ ariſto.li. iij. qꝛ canis ſomniat: quod patet ex eiꝰ latratu. ſimiliter equus: quod patet ex eiꝰ hinnituEt talia ſomnia cauſant̉ aliqn̄ ex nimia repletione vel ex nimia inanitione. quandoqꝫ ex precedenti forti imaginatōne ſeu cogitatōe. vndeauguſti. ſuper gen. lib. xij. Sicut caro qn̄ oīnoſpiritui ſubditur ſpiritualis dicitur: ſic̄ ſpiritꝰquando omnino carni innititur carnalis animalis nuncupatur. vnde mirandum non eſt: ſicarni intendens carnalium rerum imagines inſe repreſentet. Item idem ibidē. in ſomnijs ſpecierum corporum videmus rerum ſimilitudines: ipſas res. tamen ſpēs rerū quas ſomniando videmus: reꝝ nominibus nuncupamus. quod reꝝ eſt ꝓpter ſolam ſimilitudinē eis appropriamus. Uigilando itaqꝫ reꝝ formas ſenſu cōprehendimus. ſꝫ dormiendo ſpiritu reruꝫimagines intuemur. Somnia autem aliquando ſunt vera. aliquādo falſa. aliqn̄ tranquilla.aliqn̄ ꝑturbata. Que autem vera ſunt: aliquādo ſunt nuda. aliqn̄ figuratis obſcuris ſignificationibꝰ inuoluta. vt pꝫ in ſomnio phara oīstales aūt impreſſiones fint aliqn̄ ī animo dormientis diuinam inſpirationem. aliqn̄ angelicam adminiſtrationeꝫ. vt patet in iacob:vidit in ſomnis virgas populeas. angelū dicentem ſibi. tolle virgas ⁊cͣ. gen̄. xxx. aliquādo maloꝝ ſpirituū illuſioneꝫ. vt pꝫ in phanaticꝭ falſis ꝓphetis arrepticijs. vnde dicit augꝰ.ibideꝫ. ſpūs bonꝰ in hec viſa ſpm̄ hūanuꝫaſſumit aut rapitn̄ ē dubitādū illas imaginesviſas eſſe reꝝ aliquaꝝ quas noſſe vtile ē. deimunus ē. Cōſil̓es aūt imagines aliqn̄ oꝑat̉ angelꝰ ſathane: qui ſe trāſfigurat in angelū lucis.