ſecus eſcis aut ab humore intrinſecus temperato: qui cum reſoluitur in fumū petit cerebrum.⁊ ibi reſolutus diſtillat frigidus inferius lꝫ ibiaſcendat calidus. diſtillando auteꝫ remittit calorem cordis ⁊ impedit ꝓceſſum oꝑationum.ẜm autem auguſti. ⁊ ariſto. Cor eſt principiuꝫoꝑationum: ⁊ omne bonum vel malum a cordeprocedit. In ſomno autem quieſcit virtus animalis alijs mouentibus ſicut prius .ſ. ſpiritali⁊ naturali. Quod patet ꝑ pulſum ⁊ inſpirationem ⁊ per digeſtionem. In ſomno enim maxime digeſtio celebratur. Auicen. enim ſic diffinit ſomnuꝫ. Somnus inquit fermone naturalieſt reditus ſpiritus ab inſtrumentis ſenſuuꝫ ⁊motus ad principium cum quo principiantur.inſtrumenta ipſorum ſpirituum. Et ſomnusqͥ dem naturalis eſt ſpiritus reditus cum profundatione vt digeratur nutriens. vt patet inſomno exercitantium. Fit enim in eis ſomnusꝓfundus ꝓpter ſuperfluitatem reſolutōis ſpiritus. natura enim deſiderans additionē in ſb̓ſtantia ſpiritus: profundat ipſum in interioribus: ⁊ facit ipſum latere in interioribꝰ. vnde fitſomnus profundior ⁊ prolixior in ipſis. ⁊ hͦ genere ſomni dormiunt euacuati medicina laxatiua. Reſoluitur enim plurimum de ſubſtantiaſpiritus cum ſuperfluitatibus. ⁊ hic ſomnꝰ plnrimū confert eis. reddit enim eos virtutibꝰ ſuisvt dicit auic̄. Sicut dicit ariſto. li. iij. Somnusconuenit cuilibet ſanitatem habenti. lꝫ in quibuſdam ſit ſomnus valde occultatus. Ex p̄dictis patet ꝙ cauſa materialis ſomni eſt fumusindigeſtionis a corpore reſolutꝰ. Cauſa ꝟo formalis eſt in capite apud cōmuneꝫ ſenſum ⁊ originem oīm neruorum ſenſibilium qui opilātur⁊ ligantur. ⁊ quieſcit animal ⁊ omnia mēbra recreantur. Actio autem ſomni ẜm conſtan. dupliciter variatur. ẜm quantitatem ⁊ ẜm magnitudinem materie quam inuenit in corpore. ẜmquantitatem. qꝛ ſi ſit nimis augmentata virtꝰdeficit corpus refrigeratur ⁊ humectatur. quiaſit diſſolutio humoris. ⁊ per conſequens fit extractio caloris naturalis. fleuma maioratur. calor naturalis minoratur. Si ꝟo fit nimis pauca virtus digeſtiua deficit corpus deſiccat̉. Siꝟo ſit moderatus cibus bene digeritur. corpꝰimpinguatur. animus confortatur. calor naturalis augetur. humores temꝑantur: mens clarificatur. Item ex materia quam inuenit eiꝰ actōvariatur. quia ſi materia fuerit multa: calor naturalis debilis per ſomnuꝫ fit maiorum humorum reſolutio. quam intrans calor natural̓ vincitur ⁊ extīguitur. ⁊ ideo potionatis ne dromiant precipit̉. ne ſcilꝫ ꝑ ſomnum tanta fiat reſolutio humorum ꝙ non poſſint a natura regi.Sed ſi fuerit cibus temꝑatus ſimilit̓ ⁊ humores. calor naturalis per ſomnū interius reuocatus cibos digerit. humores temꝑatos reddit.corpus humectat calefacit ⁊ impinguat. Recollige igitur ex predictis ꝙ ſomnus calorē naturaleꝫ ad interiora reuocat. exteriora frigidat⁊ a ſanguine depauꝑat. interiora ꝟo calefacitnutrit ac fortificat. Impura ⁊ cruda decoquit⁊ maturat motus animales ⁊ ſenſibiles recreat⁊ quietat. Si fuerit in qualitate ⁊ quātitate tēꝑatus: egrotuꝫ alleuiat. futurā tamē nature victoriam ꝯtra morbū ⁊ bonam criſim denūciatSi aūt ē conuerſo ſomnus ſe habuerit: meritoeſt ſuſpectus vt dicit ꝯſtan.¶ De ſomnio.¶ Cap. xxvj.N ſomno igiturconſiderat̉ dormiētis voluntas: qͥavoluntarie ad dormiendū ſe diſpofnit. Nam ẜm auic̄ ſomnus nihil aliud eſt qͣꝫ invi ſenſitiua quietis appetitus. Item dormitationis breuitas. homo .n. qn̄ ad dormiendū ſediſponit: celerit̓ a ſomno ſurgere ordinat ⁊ ꝓponit. Item virtutis in dormitatione vnitas.nam virtus diſꝑſa in vigilando aggregatur ⁊coadunat̉ in corpore dormientis vt dic̄ auicē.Item dormientis iuſenſibilitas. vt patet̉ ex iādictis. frequēt̓ .n. cōtigit ꝙ aliqͥs ita fortit̉ dormit ⁊ tamprofundi ē ſomni ꝙ vix ſentit aliqͥdexterius: etiā ſi verberaret̉. Itē quietis ſuauitas. nā dulcedo quā ꝯſequit̉ quis in dormiēdofac̄ p̄teritoꝝ laboꝝ ⁊ etiā pn̄tiuꝫ obliuiſci. Itēdormiētis ſecuritas. qꝛ dū dormit etiaꝫ hoſtisſeuiciā nō paueſcit. Itē figure dormiētis mutabilitas. qꝛ exterius videt̉ mortuus ⁊ interiꝰ viuus. foris pallidus ⁊ intꝰ rubeus. foris frigidꝰ⁊ intus calet. foris tota virtus in effigies qͣi cōtrarias ſe diffundit: ſꝫ intus tota virtꝰ ſe recolligit. Itē in dormiēdo attendit̉ diuerſitas. ſūt.enī qͥ dormiūt palpebris clauſis inuicē ⁊ red actis. ⁊ oīa talia aīalia ſunt acutioris viſus qg illa que apertis dormiūt oculis ⁊ nō tectis licutdicit ariſto. vnde ⁊ piſces ſunt debilis viſus qꝛdormiēdo nō claudūt oculos. Et ſicut dicit li.qͣrto. piſces qͥeſcūt in ſomno: ſꝫ modicū. qꝛ ſubito exꝑgiſcunt̉ ⁊ fugiūt. Que̓ ſupͣ li. v. de palpebra ⁊ de oculo. Itē ſomnioꝝ ⁊ fantaſmatū imaginabilitas. nā in dormiendo ꝓpt̓ ꝑmixtiōꝫ rationis cū fantaſmatibꝰ multe aīe occurrūt fantaſie. quoꝝ quidē formas ⁊ ſil̓itudines aīa imaginaria app̄hēdit. ſꝫ de ipſis imaginibus ⁊ fan