vt cum illi in manifeſtis bonis creditū ſit ſeducat ad ſua. ſed qn̄ hmōi ſomnia fiant ꝑ reuelationeꝫ: iudicat ſobrius intellectus qn̄ diuinitꝰꝑ gratiam eſt adiutus. Somnijs itaqꝫ non eſtpaſſim fides adhibenda: nec oīno ſimpl̓r reipuenda. cum aliqn̄ certa habeat̉ de futuris diuinitus per ſomnia coniectura. Somnia itaqꝫ indifferentia cauſant̉ aliqn̄ ex ꝯplexione. vt ſanguineus ſomniat leta. melancolicus triſtia. colericus ignea. fleumaticus pluuias niues ⁊ aquatica. ⁊ cetera hmōi que vniuſcuiuſqꝫ ꝯueniuntꝯplexioni ſexui ⁊ etati: vt dicit conſtan. Aliqn̄ex appetitū ⁊ affectione. vt famelicus ſomniatde cibo. ebrius ſitiēs de potū ⁊ de eius ꝯtrarioquāto autem talis plus ſomniat bibere vel cōmedere tādem exꝑgefactus vehementius eſurire ſe repꝑit vel ſitire. Aliqn̄ ex vehemēti ſtudio ⁊ mentis circa aliquid applicatōne. vt auarus ſꝑ ſomniat auruꝫ. ſꝑ videtur ꝙ computetpecuniam vel ꝙ augeat vel diminuat argentūſuum. Aliquādo ex cerebri ꝑturbatione. vt patet in diſpoſitis ad freneſim ⁊ maniam. qͥ miraſomniant ⁊ inaudita. ẜm enim vaporem cellulam fantaſticam inficientem vel immutantemipſa ſomnia immutātur. Aliquando ex ſanguinis infectione. qui enim corruptum habēt ſanguinem ſomniant ſe ambulare per loca immūda corruptionem habentia ⁊ fetorem. Aliqn̄ex aeris immutatione. aer enim ad immutatōꝫdiſpoſitus corpus immutat ad eandeꝫ immutationem. Unde fumi reſoluti nouas faciūt incerebro impreſſiones. que ſunt cauſa varioruꝫ⁊ diſſimilium ſomniorum. Item ex etatis alteratione. infantes enim nihil ſomniant. vn̄ ariſ.li. iiij. Homo inquit inter omīa animalia precipue ſomniat. puer auteꝫ non ſomniat an̄ ꝗnqꝫannos. ⁊ ſequitur. In antiquo tempore fuerūtviri ⁊ mulieres qui non ſomniauerūt. ⁊ quidaꝫeorum ſomniauerunt. ⁊ poſtqͣꝫ venerunt ad ſenectutem ⁊ poſt modicum accidebat eis mors⁊ infirmitas ⁊cͣ.¶ De exercitio. ¶ Cap. xxix.Xercitiuꝫ ad nature conſeruationem eſt neceſſariūvt dicitur in pantegn̄. Eſt aūt exercitium duplex. aliud enim eſt animale. alid̓ corporale. Animale ſicut ſtudium vigilia ira triſticia ſollicitudo ⁊ hmōi. ſi fuerint nature proporcionata multum faciunt ad corporis ⁊ aīe ſanitateꝫ. ſicut infra dicetur de anime accidentibꝰin fine ſeptimi libri. Exercitium ꝟo corporalealiud ē equale. alid̓ ē inequale. Equale mediūeſt inter debile ⁊ forte. magnum ⁊ paruum. velox ⁊ tardum. quod ſcilꝫ non ſemꝑ addit in caliditate vl̓ ſiccitate. Inequale eſt quod iſtā tēꝑantiam excedit. ⁊ ſi multum excedit in ſuo pͥncipio calefacit ⁊ deſiccat. ⁊ ſi multum vlterioraretur ꝑ virtutis dīſſolutionem. ſpiritus euaporationem infrigidat ⁊ deſiccat. Dicit aūt conſtan. ꝙ triplex eſt vtilitas exercitij. quia calorēnaturalē excitat. ſuperflua diſſoluit. mēbra indurat ⁊ eis ſoliditatē tribuit. Inequale ꝟo exercitium aliud eſt vniuerſale aliud ꝟo particulare. Uniuerſale eſt quod omnia membra mouet. vt fode̓ itinerare ⁊ hmōi. Particulare ꝟoeſt vbi quedam membra quieſcunt ⁊ quedammouentur. vt ſuere ſcribere ⁊ ſimilia. Hec aūtvaria exercitia corpus variant ẜm varia hominum officia ⁊ etiam artificia. quoddam calefacit ⁊ deſiccat ſicut ars fabrilis. nam aer a fornace inſpiratus cum ſit calidus ⁊ etiam ſiccuseos deſiccat ⁊ calefacit. Ars ꝟo piſcatoriā ecōuerſo frigidat ⁊ humectat. Exercitiū ꝟo particulare aliud eſt forte aliud eſt debile aliud mediocre. In exercitatione igit̉ hec ſunt conſideranda .ſ. quātitas. qualitas. tēpus. locꝰ. Quantitas vt nō ſit nimis intenſa vel nimis remiſſa.In qualitate ne nimis velox ne nimis tarda ſꝫmediocris vtilis eſt ⁊ laudanda. Tempus qd̓maxime valet eſt ante prandium in ſuꝑfluitates lubrice facte ⁊ reſolute ꝑ exercitium euacuent̉ ne cibus ſuꝑueniēs corrumpat̉. poſt cibūꝟo cooꝑatur virtuti digeſtiue ad ciboruꝫ decoctionem. ita tamē ſi fuerit temꝑatum. nimiūꝟo non eſt bonum. quia potius eſt cauſa calefactionis membroꝝ tam interioꝝ qͣꝫ exterioꝝ.Attendendus autem eſt locus. quia alius eſtaquoſus ⁊ infrigidat ⁊ humectat. vt locus piſcatorum. alius ꝟo eſt ſiccus ⁊ nemoroſus. vtlocus venatorum. ⁊ talis quantū eſt de ſe calefacit ratione laboris ⁊ diſcurſus ac deſiccat. ⁊ſic de alijs. Unde quidam ſapiens interrogatus ad qͥd exercitatio laboris eēt neceſſaria. rn̄dit in hec verba. Honeſtus inquit labor hūane vite eſt fida cuſtodia. cormientis nature ſtimulus. ſopiti caloris lima. ſuꝑfluitatis cōſumptio. viciorum fuga. morborum mors. languorum medicina. lucrum temporis. iuuētutis debitum. adoleſcentie diſciplina. ſenectutis gaudium. ſalutis adiutorium. nutricis oīm maloꝝſcꝫ ocij eſt emula ſeu etiaꝫ inimica. Ille nempeſolus ab exercitio ſe abſtrahat ⁊ labore qui felicitatis gaudio vult carere. Uerba p̄miſſa etiam ꝯtinent̉ in ſermone Fulgētij ꝯͣ ocioſos vbiexponit̉ illud verbū. panem ocioſa n̄ ꝯmedit.