Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

autem cutis tota poroſa precipue cutis capitis propter neceſſariam fumoſe ſuperfluitatisexpulſionem calorem enim pori aperiūtur etea que inter cutem carneꝫ ſunt ſuperflua pervapores et ſudores expurgantur. Cutis etiamhominis non in omnibus membris eſt equalisnam cutis faciei eſt alijs tenuior et ſubtilior ethoc propter ſenſus perfectionē decoris oſtēſionem. ſi em̄ fieret nimis groſſa rubori ſanguinis peruia non eſſet. ſi minus ſpiſſa operatōniſenſuum qui vigent in facie non ꝯueniret. Sicautem coniungitur cutis cum ſuppoſitis defacili excoriari poteſt potiſſime in vol̓ manuum plantis pedum in quibus adheret nernis cordis lacertis vt dicit conſt. dicit auteꝫAriſto. libro. iij. ẜm colorem corij varianturcolores vnguium et ſolearum et pilorū in animalibus. qꝛ ſi nigra fuerit cutis et p̄dicta erūtnigra et ſi alba. alba. et omne animal habensſanguinem habet corium et corium abſciſumcaret̉ ſenſu. et habet hoc proprium coriumcum fuerit in aliquo loco carente carne non recreſcit abſciſum nec conſolidatur vt pꝫ in preputio et in extremis palpebrarum. Item libroxix. cutis in quibuſdam animalibus eſt rara. inquibuſdam ſpiſſa ẜm dominiū humoris groſſi vel tenuis. Unde et pili groſſi generātur excute groſſa et tenues ex tenui. Iteꝫ in ſenectute cutis groſceſſit indureſcit contrahit̉ corrugatur apud ſenectutem propter defectū caloris et conſumptionem humoris naturalis ettunc immutatur ſpecies. Patitur auteꝫ cutisſicut alia membra quandoqꝫ ex cauſa extrinſeca ſicut ex vulnere diſcontinuatōne. ex calore exuſtionem ex frigore pallorem vel liuoremſeu qualemcunqꝫ diſcolo rationem. quandoqꝫex cauſa intrinſeca ſicut ex conſumptōe humiditatis ſubſtantialis corrugationeꝫ vt in ſenibus. quandoqꝫ ex humoris infectōne vt ī morpheam et in lepram patientibus. nam naturamateriam infectaꝫ expellit ab interioribꝰ vſqꝫad cutem que ſub cute manens ipſaꝫ immutatet ſuperinducit infectionem aliquando. quandoqꝫ ſquamoſitateꝫ. quandoqꝫ pruriginem etimpetiginem quandoqꝫ cutis excuriationeꝫmultiplicem aliam paſſionem. Pelles autemanimalium infinitis vſibus hominum accomodātur vt veſtiture armature. ſcripture. caligature et huiuſmodi que longum eſſet enarrare:et vix inuenitur animal aliquod cuiꝰ pelliculaalicui vſui hominum non ſit apta. ſꝫ hec dictaiam ſufficiant et cetera. Capitulum. lxv. De pilis.Ilus de pelle dequa exit eſt dictus vt dicit yſid̓. naſcuntur autem pili ex fumo calidoſicco vt dicit conſtā. ſubtilitas enim fumi dumegreditur per poros exteriori aere exſiccaturduꝫ mollicies exterioris fumi exit. exeuntē aeret non ſe diuidentem exſiccat in naturam pili conuertit. Sunt autem pili iuuamentuꝫ corporis pariter ornamentuꝫ vt dicit conſt. li. ij. vlti. dicit Ariſ. li. iij. pili non creſcūt niſi incorporibus animaliū generantium animalia.Uariantur auteꝫ pili ẜm varietateꝫ corij animalis in quo creſcunt vt dicitur li. xix. naꝫ ānimalia groſſe cutis groſſum habent pilū hocaccidit propter multitudineꝫ terreſtris partiset viarum ſiue pororum amplitudinem et cuꝫcutis fuerit ꝯtinua et ſpiſſa erunt pili multumtenues ſubtiles propter ſtructurā viarum etquando humor fumoſus qui eſt in cute fuetitvelocis ſiccitatis non erunt pili magni neqꝫgi cum fuerint groſſi et pingues erunt econtrario et propter hoc elongantur capitis pilihominis valde. quia ille humor pinguis ē necdefacili deſiccatur et ideo habitantes in regione humida humidam habentes complexionēleues habent pilos molles ſicut illi qui morātur in tracia econuerſo. duros habent et criſpos pilos qui calidam ſiccam inhabitāt regionem preſertim ſi conſimilem habuerūtplexionem. naꝫ ex calore corrugantur obuoluuntur ſicut ibidem dicitur et efficiuntur pilicriſpi in naſcendo de cute quia per duas viascontrarias egrediūtur. pars enim terreſtris fumicalidi ſicci egredientis mouetur inferius.pars autē calidi mouetur ſuperius ſic inuoluunt̉ pili efficiunt̉ criſpi quando ſeneſcuntanimalia habentia pilos indureſcunt tunc piliplus qͣꝫ prius ſicut indurantur plume animalium et hoc propter paucitatem humoris. Itēibidem dicitur cum craſtratur homo non creſcunt in eo vlterius pili hoc propter paucitatem humoris et hoc eſt propter caloris et humoris in membris principalibus diminutōeꝫ.Item pili quandoqꝫ diuerſificantur ex cauſaextrinſeca. nam vt dicitur ibidem. xix. aque calide faciunt pilos albos. nigros frigide cauſaillius ē quia ī aquis calidis eſt ſpiritus plus qͣꝫin frigidis ideo cum aer calefacit ex eo efficitur albedo ſicut in ſpūma cōtingit videre. iſtaauteꝫ mutatio accidentaliter prouenit in pilisſicut in capillis ſed ſemper ex aque frigidevel calide alteratione.