Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberin yeme qͣꝫ in eſtate. qꝛ pori tunc clauduntur ethumores in pinguedinē carnē condenſanturtum etiā rōne quietis. quia de loco ad locū minus ſolito tūc mouent̉ ſicut dicit yſaac ī dietis De pinguedine. Capitulum. lxiij.Inguēdo eſt resThumida ſuꝑ pellicl̓as loca nernoſa collacata vt dic̄ cōſt. Sāguisſubtilis vnctuoſus pinguidineꝫ cōgregatin locis calidis ſibi penetrabilibꝰ. ſꝫ peruenerit ad loca naturaliter frigida ibi congelat̉tandē in pinguedinē conuertit̉. Qd̓ fecit natura ex neceſſitate magna vt ſcꝫ nerui pelliculenatutal̓r ſicce pinguedinis humiditate tēꝑarent̉ difficiliꝰ caſu aliquo rumperent̉ et vt excalore in pinguedine intercluſo interiora ab exteriori frigiditate aeris munirent̉ vt dicit ꝯſt.li. ij. ca. xiiij. Ariſ. lib. ij. pinguedo ex ſanguineindigeſto in corꝑibus animaliū generat̉ maxime ꝓpter paruitateꝫ motꝰ. Et quanto magisaugmentat̉ pinguēdo tanto diminuitur ſanguīs. vnd̓ in hominibꝰ valde craſſis eſt ſanguispaucus. Item li. xiij. motus diſſoluit pinguedinem. ſimiliter calor vn̄ in omnibus animalibꝰrenunculꝰ exter minoris ē pinguedinis qͣꝫ ſiniſter. eſt altior. qꝛ in dextra parte calor naturalis fortior eſt qͣꝫ in ſiniſtra maioris eſt motus.Pinguia ꝟo corpora ẜm conſt. nimia adiperepleta peſſima ſunt peſſimis morbis appropriata. qꝛ naturalis calor in hmōi corꝑibus ſepius ſuffocat̉ via ſpirituū opilatōne pinguedinis intercludit̉ ad regime neruoꝝ arteriaruꝫ ſpirituū influentia denegat̉. Et dicit ibidem om̄ia corꝑa pinguia ꝓpter ſuꝑfluā humorum abundantiā in eis adunataꝫ ꝓlixioremincurrūt infirmitatē curam tardioreꝫ. Nampondere pinguedinis preſſa. ad nullum ſe mouent exercitiuꝫ vt calor naturalis augeat̉ et ſicpinguēdo congelata diſſoluitur. vnde et calornaturalis deficit. mors ſubitanea ſequitur niſi forſan citius occurratur. vt dicit conſt. lib. xj.ca. xvj. Recollige igitur pinguedo vnctuoſitate ſua ē ignis nutritiua. ſua aerea leuitate reiſuperficiei penetratiua neruorum iuncturaꝝmitigatiua. defenſiua et relaxatiua. pellis ſiuecorij remollitiua. pororum inferiorum opilatiua. caloris naturalis cōſeruatiua. vacuitatis etconcauitatis corporis repletiua rugarum cutis extenſiua venarum et arteriarum corporiscompreſſiua. actionum anime ſenſus ſcilꝫ rationis impeditiua. cōplementi generatōnis animalium tardatiua. Dicitur etiam in amphoꝝ.V. mulier nimis pinguis concipit. ſi marceſſit nec mirum. quia pinguēdo viaꝫ matricisintercludit. Eſt etiam pinguēdo humectiua.facili em̄ non ſiccatur vnde dicit Ariſ. lib. iij.brodium animalis abundantis in pinguedine coagulatur ſicut equi porci. Iteꝫ om̄e animal habens pinguedinē non ſeꝑatam a carneeſt pauce pinguedinis in ventre et cum vētreserunt parue caro erit multe pinguedinis. Iteꝫidem qd̓ eſt prope pupillam oculi in omnibusanimalibꝰ eſt multi ſepi qͣꝫuis oculus ſit durꝰomne animal multi ſepi eſt pauci ſeminis ſiueſit mas ſiue femina et non habꝫ ſepum animalhabens dentes in vtraqꝫ mandibula vt dicit̉ibidem mox autem qn̄ a corpore extrahitur inaere frigido coagulatur. Eſt aūt idem ẜm ſubſtantiā pinguedo adeps aruina. Sed vt dicit yſi. aruina eſt pinguēdo adherens cuti. Adeps eſt pinguedo inteſtina obuoluens membra interius cuſtodiens zirbus vocatur pellicula cui adheret pinguēdo illa que a multis alluta dicitur. de his dicitur verſus. Intꝰ adepsaruina foris. pinguēdo fit vbi vis .i. conueniēter pinguedo de omnibus dicitur. Capitulum. lxiiij. De cuteUtis eſt primapars ī ſuperficie corporis animalis eſt ſic vecata ẜm yſido. eo corpori ſuperpoſita inciſionē patiatur. Cutin em̄grece inciſio dicitur latine. dicitur et pellis eo exteriores repellit a corpore iniurias vētosſcilicet et pluuias ſoliſqꝫ proferat moleſtias etardores. pellis enim abſtracta mox corium dicitur. corium autem diminutiue caro dicit̉ eo caro corio tegatur vt dicit yſi. Eſt igitur cutis exterior corporis ſuperficies carnem et oſſa circumplectens omnia interiora muniensatqꝫ tegens. ẜm variam membrorum neceſſitateꝫ nunc ſe contrahens nunc ſe extendensEſt etiā pro interiorum defenſione varijs aeris paſſionibus ſe exponens. Habet cutis naturalem tenuitatem vt dicit conſt. ne corpꝰ nimis occupet. habet ſoliditatem vt faciliꝰ qd̓interius eſt contineat et exteriori leſioni obuiet reſiſtat. Eſt autem cutis mollior in hominibus qͣꝫ in alijs animalibus hoc propter bonitateꝫ tactus ſi enim foret dura ſpiſſa ſic̄ teſte conchilium nihil ſentiret. ſi piloſa ſicut aſinorum pilorum maſſa ſenſum tactus attenuaret. Unde in volis manuum ſubtilior eſt ſubſtantialiter cutis ſuperficies qͣꝫ in alijs partibꝰcorporis vt citius ad tactū immutaretur. Eſt