tia vtentia pede loco manus vt ſimea in qͣdrupedibus. et pſitacus et porphirio in volatilibꝰNam pedum adiutorio ſe iuuant in cibando.Item idem li. xiij. Nullum animal habens ſciſſuras multas in pede habet cornua. Et tn̄ omne animal habēs culmos in ore ꝓminētes. habet vngulas pedis ſciſſas ſicut aper. Itē li. xiiij.Pedes in apibus poſteriores maiores ſūt qͣꝫmedij vel anteriores ꝓpter ambulatōnem et vtcito eleuent̉ a terra quādo voluerint euolare.Item li. xvj. omne animal qͣdrupes habēs multas ſciſſuras vt leo canis lupus vulpes generātfilios cecos. De pede vero recollige qm̄ pes eſtin vltimo animalis ad eius ꝑfectōnem longusplanus et concauus. propter formatōem veſtigij et impreſſionem. digitis etiā diſtinctus propter ſui fortiorem detentionē. Oſſeus et nerueus propter meliorē duratōem. in aīmalibus neceſſarius ad eoꝝ erectōem et motionem. Inſuper ad eoruꝫ defenſionē. In volatilibꝰ ſciſſi pedis et curui vnguis ad victus acquiſitioneꝫ involatilibꝰ clauſi pedis ad ſui regimen in aquiset directōem. Et hec de pedū proprietatibꝰ iāſufficiant ⁊cͣ.¶ Capituluꝫ. lv.¶ De planta.Lanta pedis eſtEextrema pars aīmalis a planicie ſicdicta. Planicies em̄ in ea ſic exigitvt fortius terre imprimat̉ vt dicit yſido. duriori cute veſtitur qͣꝫ cetera pars corꝑis. ne a ſpinis vel etiam ab alijs obicibꝰ patiatur ſubito.Ideo et animantiū pedes vngulis et etiam ſoleis muniuntur ne de facili calcando offendantur. Plante quoqꝫ etiam totius corporis mole et pondere opprimuntur et ideo calceis et ſoleis indigent ne ledant̉ vt dicit yſido. ⁊cͣ.¶ De calceo. ¶ Capitulum. lvj.Alceus poſterior pars pedis ē et inferior a calcando dictus. quia eo terre veſtigia imprimuntur vt dicit yſi. Et eſt rotuꝫdus ne defacili ledatur. oblongus vt imprimatur firmius. Solidus etiam fuit factus ne defacili premeretur. Ex mollibꝰ ligaminibus cuꝫ cauilla colligatus. vt ſurſum et deorſum faciliusmoueretur vulnera ſibi impreſſa difficilis ſuntcurationis tum propter paucitateꝫ carnis. tuꝫpropter motus continuationē vt dicit conſtā.libro. ij. ca. x.De oſſibus. ¶ Capitulum. lvij.Icto de proprietatibus membrorum principaliuꝫet officialium de conſimilibus membris et eorum conditionibus nunc dicendumeſt et primo de oſſibus. Nam oſſa ſunt totiuscorporis ſolidamenta vt dicit yſidorꝰ. In ip̄isem̄ robur conſiſtit animalis. Sunt autem oſſaab vſto dicta qꝛ ab antiquis vrebantur. vel vtalij putant ab ore oſſa dicuntur. eo ꝙ in ore pateant. Nam vbiqꝫ cute et carnibꝰ tecta celant̉excepto ſolo ore in quo oſſa dentium demonſtrantur. Compago enim oſſa capitis ſunt dicta eo ꝙ ſunt ꝯpacta neruis velut glutino quodam adhereant. verticule autē dicunt̉ ſummeoſſium partes. nodis groſſioribus conglobateſic dicte eo ꝙ ad flexionem membrorum vertantur vt dicit yſidorus libro. xj. Os eſt durioret ſiccior pars corporis animalis. Et hoc fuitneceſſarium. aut quia oſſa ſunt corporis fundamenta. ſuper que totius fabrica eſt ſita. et ideooportuit ea eſſe firmiora aūt quia ab exterioribus defendunt interiora. Sunt autem oſſa incorpore multa in ſpecie diuerſa et hoc proptermaiorem corporis fortitudinē vel propter motus leuioris facilitatem. vel propter cauendamnimiam corporis paſſibilitatem. Tanta em̄ eſtinter membra corporis colligantia ꝙ vno patiente omnia compatiuntur. vnde natura fereomnia duplicauit membra vt ſi vnum pateretur alterum compateretur. et id̓o vbi oportuitplura competit oſſa. In quantitate ſunt diuerſa. quia in magnis membris ſunt magna et inparuis parua. Item ſunt qualitate diuerſa cūquedam ſunt longa quedam rotunda quedaꝫconcaua quedam ſolida. Solida ſunt quidempropter maiorem firmitatem. concaua ꝟo propter maiorem motus leuitatem. Naꝫ quia magna erant et mobilia fecit ea natura concauaque duabus de cauſis medullis ſunt plena. neſcilicet concauitate frangerentur. et vt inde nutrirentur vnde per euaporationem medulle ꝑporos oſſium carnes que ſunt ipſis oſſibus viciniores ſunt ceteris dulciores. Sunt etiam oſſa quibuſdam neruis inuicem conſtricta. ne exnimio motu oſſium ſeiungerentur et ſibinuicem efficacius cooperentur. In prima autemoſſium coniunctione ineſt quedam viſcoſa humiditas vt leuius inuicem mouerentur. Suntetiam in extremitatibus cartillagine veſtita. neex nimia confricatione lederentur. Hucuſqꝫcanſtan. libro. ij. ca. ij. ẜm Ariſtotil̓. em̄ libro. xij.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten