Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liberis plena vt virtus vitalis et animalis neruoset arterias diffuſa cuſtodirentur et oſſium ſiccitas medulle humectatione irrigaretur vt dicitConſtantinus. De pedibus. Capitulū. liiij.Es vt dicit yſidorus. dicitur a podos grece. Naꝫpedes quidem alternis motibus ſolo fixi incedunt. Eſt autem pes extrema parsipſius hominis ſuſtentans etiam pondus totius corporis. Componitur autem ẜm Conſtātinum ex oſſibus quadragintaquatuor quorūduo ſūt calcaneorum. duo manicularum raſtepedum decem digitorum triginta. Eſt autemſubtus carnoſus in extremitatibus planus. inmedio aliquantulum concauus. Ideo carnoſus vt oſſa et arteriarum duricia tuerentur.Planus fuit vt ſuperpoſita facilius portarentur. Ideo concauus fuit vt ſi pes acuto ſuperponeretur. ad concauum locum refugium haberetur. diuerſis ligaminibus et neruis oſſa pedum conligantur quod fuit neceſſariuꝫ ad maius robur propter fortiorem corporis ſuſtentationem et vt pedes motum haberent leuioreꝫ.Uariantur autem pedes in animalibus. Dicit enim Ariſtotil̓. libro. xiiij. quedam animaliapedes habentia habent pedes anterius et poſterius. Et quedam in lateribus ſicut animalhabens ſanguinem et multipes. Et hoc genꝰhabet proprium pedes eius ſunt in anteriori corporis. Et cauſa illius eſt quia pars anterior et poſterior ſunt adunate in loco vno. Itemibidem dicit natura poſuit loco manuum inquadrupedibus pedes anteriores. Pedes autem poſteriores ſunt neceſſarij. vt portent pondus animalium. Et fuit hoc neceſſarium vt eſſent quatuor pedes in quadrupedibus. Namad terram totum eorum corpus naturalit̓ inclinatur. et etiam ad terram mouetur toto brutali appetitu. Et ideo neceſſe fuit tot fulcimentis erigi vt poſſent abilius et facilius motu progreſſiuo pergere et moueri. Ideo etiam fuerūtpedes poſteriores neceſſarij. qꝛ ſicut dicit Ariſtotiles. pars anterior omniuꝫ animaliū quadrupedium maior eſt et ſpiſſior parte poſteriori. Et ideo vt faciliter poſſent erigi et moueripoſterius ſicut et anterius pedes poſterioresſunt neceſſarij. Sic ſuo modo eſt de pueris ſcilicet qꝛ pars anterior eſt ponderoſior inferiori.V.et propter hoc incedunt pueri ſuper manꝰ incuruati et vtuntur manibus pro pedibus in rependo. quia non poſſunt eleuare corpora ſua.quoniam ſuperior pars corporis maior eſt inferiori. Cum ergo inueneſcit homo. augmentatur pars inferior et attenuatur pars ſuperiorcorporis magis inferiori. vnde paulatim ſurſūerigitur. Diſpoſitio autem quadrupēdum eſteconuerſo quia pars inferior primo eſt valdemagna ſed in iuuentute proficit pars ſuperioret eleuatur. Et propter hoc erit eleuatio capitis et anterioris partis equorum multo maiorqͣꝫ partis poſterioris. Signum huiuſmodi eſtſicut ibidem dicitur pullus equinus pedepoſteriori tangit caput ſuum. ſed quando intrat etatem non poteſt facere idem. Item dicit. Ariſtotiles libro ſecundo. pes ſiniſter inanimalibus in parte anteriori abſolutus noneſt neqꝫ ita leuis motus ſicut ſiniſtra manus inhominibus preterqͣꝫ in elephanteꝫ. Item. Ariſtotiles ibidem dicit. elephas in ſedendoflectit pedes ſuos ſed non poteſt flectere quatuor ſimul propter pondus corporis ſed flectit pedes poſteriores ſicut homo. Item ibidem dicitur volatile flectit pedes ſuos adpoſterius. ſed alas que quidem ſunt loco manuum flectit ad anterius. Item ibidem etiamdicitur. pes dexter maioris eſt motus generaliter in animalibus qͣꝫ pes ſiniſter. Et ideo dicitur. animalia quedam. quando ambulantprimo mouent pedem dextrum ſicut leo et camelus arabicus ſcilicet dromēdarius. Aliquādo tamen quedam animalia mouent pedem ſiniſtrum ſicut vulpes et lupus qui habent pedes tybias ſiniſtre partis parte contraria lomgiores. Et ideo ſemper claudicant a dextris. aſiniſtris alcius ſe eligendo et ſe ad dextrum deprimendo. Eſt itaqꝫ pes dexter maioris caloris. motus et vigoris generaliter in animalibusqͣꝫ ſiniſter. Et eſt ſignum quod ad hoc Galienus ſuper. Ampho. dicit. mulier in vtero fetum gerens et iunctis et compoſitis pedibus.dum ſubito fuerit vocata. ſi maſculum habuerit in vtero. primo ad mouendum pedem dextrum admouebit. ſi vero feminam geſtaueriteconuerſo. Item dicitur ab eodem libro. ſecundo et tercio. omne animal multorum digitorum in pedibus eſt multorum filiorum et econuerſo. Iteꝫ libro ſecundo. pedes omnium quadrupedium. ſunt ex oſſe et neruis et modicacarne. Similiter et volatilium bipedum pret̓hoīem. cꝰ pedes ſt̄ ſubtus ml̓te carnis ꝓpt̓oſſiū neruoꝝ ml̓tipliciū defēſionē. It̄ ſt̄ aian