pi quo indigeſto corpus qḋ inde nutritur ī tumeſcendo extendit̉ vn̄ et ydropiſis generatur.Item patit̉ ep̄ar ex ſubſtātie ſue mala cōplexion et hoc ẜm humoꝝ. iiij. diſtemꝑantiam ī ip̄us eēntia dominātē. Itē patit̉ ex viaꝝ eius opilatōe. Contingit em̄ ſepe humorē groſſum ⁊ viſcōſum in venis epatis adunari. Un̄ cum ſanguis clauſus exire nō pōt cauſa ē ꝯſtrictōnis etopillatōis. Idem etiam accidit ex nimio calorehumorē ſanguineum deſiccante ⁊ ſubſtātiā venarū epatis ꝯtrahente ꝙ non pōt ſanguis libere diffundi ad alia mēbra corporis nutrienda.Hoc idem aūt aliqn̄ pōt ꝯtingere ex nimia frigiditate humores cōgelante et meatus epatiscōſtringente ⁊ ad mēbra nutrienda diſcurſumſanguinis ꝓhibente. Item idem etiam acciditex apoſtemate ſubſtātiam epatis aggrauante.et putredinē in ip̄ius ſubſtātia generante. Itēidē accidit ex incluſa ventoſitate pelliculas ip̄ius epatis extendente et ex mēbrorum inordīatōne dolorem et merorē inducente. Item ſepepatitur ex immoderato fluxū ſanguinis qui accidit ex venarum ab ip̄o egrediētium aꝑtione.⁊ hoc ꝯtingit ex nimio ſanguinis acumine. velex nimia repletione vel ex debilitate virtutis retentiue vel ex nimio exercitio et labore ſicut dicit Cōſtan. ad hec de natura ⁊ ſignis cōplexionis eꝑatis dicit. Galien. in tegmē. Signū epatis qn̄ ē calidū. ē amplitudo venarum nō pulſatiliū. ſuper quem locū dicit Haly. qn̄ dominat⁊ vincit calor in epate fit epar maius ⁊ vena emaior dilatat̉ ⁊ magnificata ē. Magnificāturomnes vene nō pulſatiles in omnibꝰ membris.et caleſit ſanguis ⁊ generat̉ qn̄qꝫ colera citrina⁊ ꝑ ꝓceſſum tꝑis poſt ſtatum adoleſcentie adurit̉ colera citrina ⁊ fit ex ea colera nigra ⁊ diuerſe aliquādo ex tali colera accidūt paſſiones. aliquādo aūt nimio calori epatis cordis reſiſtit frigiditas. nā a corde velut a membro ſuꝑiore etnobiliore ep̄ar in ſuis actōnibꝰ moderatur. ⁊ hͦidem dicit. Areſ. li. xiij. vbi p̄ponit cor epati tāqͣꝫ principium eiꝰ regitiuū. Iteꝫ dicit Galie. ꝙfrigiditas epatis ex calore tꝑatur. ⁊ ſignū frigiditatis ⁊ ſiccitatis epatis ē ſtrictura venaruꝫ ⁊paucitas ſanguinis ſicut humiditatis eiuſdemſignum ē mollicies venaꝝ ⁊ ſanguinis multitudo. Item idem dicit Haly. ꝙ ep̄ar ē fons humiditatis corporis. vnde cum ſit radix humoris ſi ſit ep̄ar ſiccū nō poterit aliquod membrūcorpus cōuertere ad humorem vel humiditatem vt eius poſſint reſiſtere ſiccitati. Intenditaut et remittitur ſiccitas ⁊ humiditas epatꝭ ẜmcordis diſpoſitōem. Epar ergo ē mēbrum nobile cuius alteratione alteratur corpus et influit nutrimentum et virtutes nutritiuas et in mēbra reliqua inferiora ſine medio. ad ſuperioraꝟo mediante corde ẜm iudicium Gal̓. Econuerſo auteꝫ ponit Areſto. li. xiij. ꝙ cor facit omnia predicta mediante epate. que auteꝫ veriorſit opinio aliorum iudicio derelinquo. Et hͨ deꝓprietatibus epatis dicta ſufficiant.¶ Capitulum. xl.¶ De felle.El eſt dictuꝫ eoꝙ ſit folliculus geſtans humoreꝫ exdominio colere rubee amariſſimumvt dicit Iſi. Eſt em̄ ciſtula fellis quedam pellicula ſuper gibbuꝫ epatis collocata. ⁊ habet duos furculos. per vnuꝫ deportatur colera rubeaad inteſtina vt ꝑ ea virtus expulſiua cōfortet̉.vt etiam acumine ſuo inteſtina melius expurgētur. Per alium autē deportatur colera ad ſtomachum vt ſua caliditate virtuteꝫ adiuuet digeſtiuam. Eſt igitur fel mēbrum calidum ⁊ etiam ſiccum. gibbo quoqꝫ epatis ſuꝑpoſituꝫ eſtꝓprium colere rubee receptaculum. Cuius eſtiuuamentum vt ſanguis a colera rubea mundificetur ſanguis em̄ ex preſentia colere incenderetur niſi intra ciſtulam fellis eius ſuperfluitaslocaretur. Eſt autem ſua caliditate decoctōniscibarioꝝ iuuamentum ſua ſubtilitate penetratiuuꝫ ſua mordificatione ⁊ acumine pungitiuūet inteſtinoꝝ corroſiuum. ⁊ ad ſuperflua ac fetida eijcienda excitatiuum. ⁊ etiam ex nimia caloris intenſione amariſſimum. et per ſui admixtōnem dulcedinis ſanguinis immutatiuū. Hucuſqꝫ Cōſtā. ẜm Areſ. in li. iij. delphinus nō habet fel. genus omnium volatilium et omne genus piſcium ⁊ omne ouans habet fel. Sed ẜmmaius ⁊ minus ⁊ forte erit in vijs ſubtilibus extenſis ab epate vſqꝫ ad inteſtinuꝫ. Iſte vie fortaſſis erunt fetide ⁊ forte erit fel ī tali inteſtino⁊ diuerſificat̉ quia qn̄qꝫ in ſuꝑiori qn̄qꝫ in medio. ⁊ quādoqꝫ in inferiori. ⁊ quedam volatiliahabent fel occultatū inteſtino vt columbe cōturnices ⁊ hyrundines. quedaꝫ habent fel magnum in eꝑate ⁊ in ventre ⁊ inteſtino ſicut accipiter miluus. Item Areſ. li. xiiij. animalia quedam nō habent fel omnino ſicut equus et mulus ⁊ aſinus ⁊ elephas. camelus etiam non habet fel diſtinctum ſed habet venas paruas inquibus eſt fel. Item quidam homines habentmagnum fel in epate ⁊ quidam nō. Et ē fel qd̓dam ſuperfluum aggregatum ſicut fex in ven-