Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

qꝫ ꝑtem corporis defert vnicuiqꝫ ꝓpriam vitam ꝓprium calorem vitalem. Seruit em̄ pectus cordi ſe aꝑiendo et frigidum aerem attrahendo ſe claudendo. ac ſumoſum vaporē generatum ex corde expellendo. vn̄ ſi pectus arteria alia vitalia inſtrumēta fuerint ſalua. obediunt virtutes in operibꝰ ſuis quādo ſunt infirma non obediunt. Unde bonitas maliciaſubminiſtrātium organorum ꝓmouet. vl̓ impedit cor ad ſuas ꝑagendas actōes. vn̄ qn̄ cor eſtforte et habet mēbra ſibi obedientia. bene in dilatando ꝯſtringendo ſe habentia. fortis ꝓcedit a corde reſpiratio. et fortis pulſus et fortisoꝑatio ẜm bonitatem organi virtutis. Quādo ꝟo virtus ē debilis remiſſa pōt extēdere arterias in omnes dimenſiones vnde ſequitminor reſpiratio minor pulſus. Item ibidemSi cor fuerit nimis frigidum nimis humiduꝫ pulſus mollis erit homo priuatus virilitateaudacia. timidus atqꝫ piger a pilis in pectore nudus ꝓpter vaporis fumoſi vn̄ generanturpili paucitatem. Si ꝟo fuerit cor nimis ſiccum frigidum faciet pulſum aſperum durū ꝑuū reſpiratio tarda ē et rara maxime ſi pectusuum fuerit atqꝫ ſtrictum. Hucuſqꝫ Halyſuper tegmē. Gal̓. hec ſufficiant. De anhelitu. Capitulum. xxxvij.Nhelitꝰ cordiset pulmonis eſt motus. ꝓpter attractōem frigidi aeris ad temꝑamentūinnati caloris cum eiuſdem expulſione generatus. Cor em̄ nullo carentiam attrahendi aeris pati pōt. Si em̄ modicū ſpaciuꝫ ab attractione aeris quieſceret lederetur vel deficeret.Anhelitus ergo ꝯtrarios habet motus. qꝛ dilatando pulmonem aerem trahit et ꝯſtringendo expellit. Anhelitus itaqꝫ ē caloris cordisattractōem aeris temꝑatiuus et expellendo vaporem fumoſum eiuſdem purgatiuus. Eſt etiam animalis ſpiritus vitalis nutritiuus. Iteꝫfortitudine vel debilitate ꝯſiſtentie ſpiritualiūoſtenſiuus ſicut ſuperius de pulmonis ꝓprietatibꝰ dictum ē. Item in anhelando plus de ſpiritu attrahitur qͣꝫ expellatur. pars em̄ modica tranſit in vitalis ſpiritus nutrimentum. Infra em̄ pulmonem ſe recipit tam diu animal ſine ſuffocatione viuit qͣꝫ diu inter inſtrumentaanhelitus ſpiritus ſe includit. Item patientibꝰinſtrumentis anhelitus ſpiritus corrumpunt̉ẜm qualitatem organi patiētis immutatur vtdicit cōſtant. Patitur aūt anhelitus quādoqꝫex defectu virtutis mouētis neruos et regentisquādoqꝫ ex cōſtipatiōe inſtrumentoꝝ ſpiritusque ꝓuenit ex groſſis humoribus vel ex groſſaventoſitate viam anhelitus opilante. vel ex aliquo apoſtemate pulmonis panniculos cordisaggrauante. ſiue ex nimio calore cordis in pulmonis ſubſtantia dominante. ex quibus omnibus debilis redditur anhelitus atqꝫ rarus. Siautē fuerit velox et ꝑuus. calorem alienum ſignat. qui virtutem ſuffocet potiſſime vincat.Si tactus fuerit calidus ſitis ac lingue deſiccatio ſubſequatur. Anhelitus ꝟo ꝑuus frigidus vt in acutis febribus ſignū mortis ē. Eiusem̄ tarditas defectum virtutis deſignat expulſiue. frigiditas ꝟo extinctōem ſignat caloris naturalis defectuꝫ virtutis in ſubſtantia cordis inſtrumentoꝝ ſpūs. Item immutat̉ anhelitꝰex mēbrorum interioꝝ vniuerſali corruptionevt patꝫ in leproſis quibus anhelitus fetidus ē corruptus aeris vicini corruptiuus. Undetalium flatus ſolet appropinquantiū corruptiuus infectiuus. Inficit em̄ aerem vicinumet reddit corruptibilem ſicut ſibilus reguli flādo aerem corrumpit aues volantes interficitvt dicit. Auicen̄. Conſtan. De ſtomacho. Capitulum. xxxviij.T omachus greceos dicitur. eo ſit oſtium ventris ip̄e cibū recipiat atqꝫ ad inteſtinatranſmittat vt dicit Iſi. Eſt autem ſtomachꝰẜm Cōſtan. rotundus oblongus cōcauus interius aſper in fundo et carnoſus duo habēs orificia. vnum inferius alterum ſuperius. Eſt aūtaſper villoſus vt cibum receptum melius retinere poſſit. Nam ſi eēt lubricus et in ſuperfieie planus. ex ſua lubricitate cibus exiret indigeſtus. Fuit autem et carnoſus in fundo. vt digeſtio ꝯfortaretur. Caro eius eſt calida et etiaꝫhumida. ex quibus qualitatibꝰ maxīe viget digeſtio in corpore animalis. Rotundus autemfuit vt capacitate ſua cibuꝫ reciperet ampliorē.Preterea quoqꝫ ſi alterius eēt figure ſcilicꝫ triangularis vel hmōi hūores mali in eo defaciliad putredinem colligerentur cum talis formanon poſſet a ſuperfluis propter angulos deſiccari. Oblongus etiam fuit ne nimia rotunditate ſua ſpiritualia comprimeret. Et vt etiamto facilius cum ſuperioribus et etiam inferioribus iungeretur. Preterea ſtomachꝰ precipuehumanus in parte ſuperiori eſt ſtrictus. Inte inferiori latus. et hoc quoqꝫ fuit neceſſariuꝫ