Libermine. quia cor hominis declinat ad ꝑtem ſiniſtram. ꝑs aūt acuta cordis declinat ad interiuspectoris in omnibus aīalibus p̄terqͣꝫ in piſcibꝰqm̄ ꝑs acuta in iſtis ad ꝑtem capitis dependetin loco ꝯiunctionis brachorum. Item in eodēdicitur ꝙ omne aīal habens ſanguinem habetepar et cor. Item idem li. xij. In corde em̄ ē prīcipium venaruꝫ ⁊ prima virtus creans ſanguinem et eius ſanguis eſt mundus. clarus. calidus et maioris ſenſus et ꝯueniens intellectui.Item in eodem. principium ſenſus animalis ēin corde ⁊ ſenſus cum corde ſunt ꝯtinui. Et. iij.et. viij. li. dr̄. Cor ponitur in anteriori pectoris⁊ in medio qui principium ē vite ⁊ omnis motus et omnis ſenſus in eo eſt. Senſus autem etmotus nō ſunt niſi in anteriori parte cordis. etꝓpter hoc diſtinguitur medium et vltimuꝫ. Etanhelitus primo vadit ad interius cordis. Natura aūt creatōnis cordis ē ex venis quia ex genere venaꝝ. Et ſitus cordis eſt cōueniens. qm̄ē poſitum in loco ſuperiori et in anteriori. quianobilius ordinatur in loco nobiliori naturalit̓.cor aūt inter omnia membra nobiliſſimuꝫ eſt. ⁊ideo poſituꝫ eſt in medio corporis quo indigetneceſſario. quia animaliū eſt complementū. neceſt aliquod mēbrum ita neceſſarium ad vitā ſicut cor. vn̄ corde leſo nō viuit animal. Et iō corpus cordis eſt in medio et creatio eius ē in corpore ſpiſſo ⁊ naturaliter cōcauo. ⁊ ē concauumqm̄ principium venarum eſt ex eo ad recipiendum ſanguinem ſpiſſum aut ad cuſtodiēdumprincipium motus. Et in nullo mēbro eſt ſanguīs ſine venis niſi in corde tm̄. qꝛ exit ſanguisa corde ⁊ vadit in venas ⁊ nō venit ſanguis adcor ex alio loco. qm̄ cor ē fons ⁊ principiū ſanguinis ⁊ primū mēbrum habēs ſanguinē ſicutmanifeſtatur ex anathomia qm̄ creatio cordisapparet primo ſanguinea ⁊ eſt principium motuum delectabiliū ⁊ offenſibiliū. Et vniuerſaliter motus cuiuſlibet ſenſus ex eo incipiūt ⁊ adip̄m redeunt et eius virtus exꝑandit̉ ad omniamēbra ẜm vnū modū. In aliquibꝰ aūt aīalibusinuenitur os in corde ꝓpter ſuſtētamētuꝫ eius.ſicut oſſa ponunt̉ in mēbris ⁊ in cordis aīaliuꝫmagni cordis ſunt tres vētriculi ⁊ in aniali ꝑuicordis ſunt tm̄ duo vētriculi. Et iō dꝫ eē ī corde aīalis venter. qm̄ cor debꝫ eē locus receptōnis ſanguīs puri ⁊ temperati in quātitatē ⁊ qͣlitatē. Et ē valde calidus ⁊ hūidus. qꝛ cor ē mēbrū in quo ē prima ꝟtus. Hucuſqꝫ areſto. lib̓.xiij. vbi multa dicunt̉ d̓ hac materia. Item idēli. xvj .ſ. ꝙ cor aīalis debet eē cōplemētuꝫ ꝓpterhoc creatur cor prius. Et ꝓpter calorem cordis.V.et exitum venarum ex eo poſuit natura mēbrūfrigidum ex oppoſito cordis .ſ. cerebrum ⁊ ꝓpterhoc creatur caput in generatōe poſt creatōneꝫcordis. Contingit aūt cor pati vel ex alioꝝ humoꝝ colligātia vt dicit Cōſtan. vl̓ ex ꝓpria diſtꝑantia. Si em̄ in corde dominetur excedēs caliditas. ebullit ſanguis cordis et agitat̉ ⁊ ſic vitalis ſpūs leditur. Si nimia frigiditate cor conſtringitur et ꝯgelatur ſanguis vnde ⁊ mors ſequitur. Quādoqꝫ etiam patitur ex aliquo apoſtemate capſulā eiꝰ inficiente. ⁊ tunc animal nōdiu viuit. Itē accidit cordi tremor ⁊ hoc ex humiditate aquoſa in pelliculis cordis diſperſa. qͣdebitam eius impedit dilatatōem ⁊ ꝯſtrictōemUnde videtur infirmo. ꝙ cor de loco ad locuꝫmoueatur. Item accidit ei defectio ex ſpirituū.vel virtutis ſpiritualis diſſolutōne et ſpirituuꝫeuaporatōne. Et hoc cōtingit vel ex nimia repletione virtutem aggrauāte ⁊ ꝯfundente. autex nimia inanitione virtutem diſſoluente ſicutpatet in cardiacis ⁊ in quibuſdam poſt nimiuꝫſudorem. ſiue nimis acutam potionem. Itē patitur aliquando ex fumoſitate aliqua corruptaet venenoſa ad cor penetrante et cordis meatcorrumpente. vnde mors ſequitur indilate. Itēpatitur quādoqꝫ de vene cōcaue opilatōe. vnde et ſanguis nutrimentum cordis et vitalis ſpiritus euagatur. His et alijs modis cor patiturvt dicit Conſtā. li. ix. c. xxiij. Dicit ad hec Gal̓.in tegni. ꝙ virtus ea cōplexio cordis oſtēditurper hec ſigna. ſcilicꝫ per magnitudinem reſpirationis et velocitatem pulſus et frequentiameius per virilitatem et feſtinam actionem ꝑ iraꝫaudaciam et furorem per amplitudinem pectoris et eius piloſitatem. Hec omnia calorem dominantem ī corde ſignant. Omnia ꝟo ſigna cōtraria deſignant eius contrarietatem. Superquem locum dicit Haly. in cōmento ꝙ cor inhomine ſe habet ad modum radicis in arboreArteria naſcens ex ſiniſtro ventriculo ſimilis ēfrunco vel cruri arboris que elongata a corderamificatur in duas partes. quaruꝫ vna tenditad ſurſum alia deorſum. ⁊ ille ramificant̉ et diuidunt̉ ad modū ꝟgē ex ramis ꝑ totuꝫ corpusvſqꝫ ad arterias capillares ſparſas ī cute et qn̄dilatat̉ cor. dilatant̉ ⁊ oēs arterie ſil̓ ⁊ qn̄ ꝯſtrigit̉ et ip̄e ſil̓ ꝯſtringunt̉ ⁊ ꝑ dilatatōem eaꝝ attrahitur aer frigidus ex exterioribꝰ cordis ad interiora eiꝰ et in ꝯſtructōe exprimit̉. vilior fumꝰ īeis generatus ⁊ extrahit ip̄m ad exteriora et ꝑhoc eius calor euentatur. et ꝑ eius euentatōeꝫeiꝰ cōplexio adeqͣtur. Et vt ait idē ꝟtus motiua q̄ ē fixa ī corde. currit ꝑ arterias ad vnāquā