aerē cadentē int̓ corpus ⁊ alas ⁊ ſic faciunt locuſte. Et huiꝰ ꝓbatio eſt ꝙ nunqͣꝫ faciunt ſonuꝫin ſedēdo ſed tm̄ modo in volādo rana autē hꝫvocē ꝓpriā ⁊ anteriꝰ līgue ſue applicat̉ ori ſuo⁊ quod ex lingua propinquat canne pulmonisabſolutum eſt ⁊ ꝓpter hoc habet vocem ꝓpriam ⁊ eſt coax nec facit hoc niſi in aqua tm̄ ⁊ proprie maſculus tempore coitus quando clamatfeminam ꝑ vocem cognitam. Rana vero multiplicat vocem quando ponit mandibulaꝫ inferiorem in aquā ⁊ extendit ſuperiorem ⁊ ꝑ extenſionem duarum mandibularuꝫ vociferant ⁊ ꝓpter nimiū conatum extenſionis lucent earumoculi ſicut candele. cantant ⁊ vociferant plꝰ denocte qͣꝫ de die quia tunc eſt ſepius coitus earundem ⁊cͣ. Item ibidem. aues parui corporisplus vociferant ⁊ garriunt qͣꝫ magni ⁊ maximetempore coitus qm̄ vociferatio auium eſt maxime in illo tempore. Item idem gallus vociferatpoſt bellum ⁊ victoriam. Item in auibus eſt ꝙmaſculus dat vocem ⁊ non femina ſicut gallus⁊ mas cōturnicum. loqui autem appropriat̉ homini. qui aūt naturaliter ſūt muti ſūt ſurdi ⁊ habent vocem ſed omnino indiffinitā vt dicit idēItem idem in eodem libro. omnes femine ſuntſubtilioris vocis et acutioris qͣꝫ maſculi pretervaccam quia vox femine eſt groſſior. Itē ibidēexitus ſpermatis eſt in maribus apud alterationem vocis ⁊ hec eſt in termino duoꝝ ſeptenniūaliquādo mutatur tamē vox citius in quibuſdā⁊ eſt ſignificatio motus ad luxuriam. Itē ibidēquando equi incipiunt cōire erit eoruꝫ vox maior ſimiliter femine. vox tamē femine clarior eſt.Item ibidem voces maſculorum mutantur qn̄mutilantur. Itē dicitur li. viij. voces omniumquadrupedium mutātur ⁊ efficiuntur ſicut voces feminaruꝫ quando caſtrantur ⁊ li. xix. dicit̉cauſa acuminis ⁊ alterationis vocis eſt ẜm alterationem etatum quando vox iuuenum animalium eſt acutior voce ſenum et mulierum qͣꝫ virorum voces ⁊ omnium animalium ſunt acutiores in iuuentute. Item ideꝫ multe femine ⁊ multi iuuenum vociferant voce acuta quoniaꝫ propter debilitatem mouent paucū aerem ⁊ quodeſt paucum mouetur velotius. ⁊ vox eſt velox acuta. grauitas autem vocis ſequitur tarditateꝫ⁊ aer multus mouetur tarde. mares autem ⁊ ſenes mouent multum aerem ⁊ ideo ſunt grauioris vocis. neruos enim ⁊ arterias habent fortiores maſculi qͣꝫ femine ⁊ ſenes qͣꝫ paruuli ⁊ noncaſtrati qͣꝫ caſtrati. propter debilitatē ergo neruorū erunt voces caſtratorum ſimiles vocibusfeminarum. hucuſqꝫ Ariſ. Uox equalis. clara.fluxibilis inter acutuꝫ ⁊ graue mediocris eſt laudabilis ſicut econuerſo. vox tremula rauca ⁊ aſpera debilis ⁊ diſſonanimis grauis vl̓ acuta eſtvituperabilis. nam vox vnita diſſona ⁊ inordinabilis multarum confundit vocum armoniaꝫUox itaqꝫ conſona dulcis ⁊ ordinata eſt letifica. amoris excitatiua. paſſionum anime expreſſiua. vigoris ⁊ virtutis organorum ſpiritualiumproteſtatiua. puritatis ⁊ bone diſpoſitionis earundem oſtēſiua. laboris ſubleuatiua. tedij ſeufaſtidij ablatiua. etatis ⁊ ſexus diſcretiua. preconij ⁊ laudis acquiſitiua. affectionis audientiummutatiua. ſicut de orpheo dicitur in fabulis ꝙvocis ſue modulatione arbores ⁊ nemora montes ⁊ ſaxa demulcebat. ita eſt etiam vox cōpoſita nature conſona ⁊ amica ꝙ non ſolū delectāthomines verumētiaꝫ bruta animalia quod patet in bobus qui cantu bubulci dulci ſono potius qͣꝫ iaculo ad laboranduꝫ excitātur volucresetiam in dulcis vocis modulo delectant̉ intātūꝙ ſepe dulcem per ſonum ad laqueos ⁊ pericula ab aucupe prouocantur. iuxta illud poeticuꝫFiſtula dulce canit volucrem dum decipit auceps. Iteꝫ per dulces cantilenas ⁊ armonias ⁊muſicas infirmi ⁊ moniaci ⁊ frenetici ad ſenſummentis ⁊ ſanitatem corporis ſepius reuocanturUnde dicit conſt. in viatico particula. ij. ca. deamore qui dicitur. Hereos ſicut dicit. Dicunttamen ꝙ orpheus ſic dixit. Imperatores ad cōuiuia me inuitant vt ex me ſe delectāt. ego tamēdelector ex ipſis cum quo velim animos eorumflectere poſſim de ira ad manſuetudinem. de triſticia ad leticiam. de auaricia ad largitateꝫ. de timore ad audaciam. Hec eſt ordinatio muſicorum que circa ſuauitatem anime eſſe dinoſcituret cetera. dulciſona etiam melodia demones aliquando coartantur ⁊ exire de corporibus compelluntur vt patet in ſaule a quo ſpiritus malꝰvoce dauidica recedere cogebatur. vt patet ſecundo Reguꝫ decimoſeptimo. Ex quibus omnibus iam patet qͣꝫutilis ſit iocunda vox atqꝫdulcis. Econtrario vero eſt de voce inordinata⁊ horribili quia non letificat ſed contriſtat ⁊ aures ac mentem grauat. Unde conſtantinus inquodam capitulo ſupradicto. interrogatꝰ quidam philoſophus. quare homo horribilis grauior eſſet qͣꝫ quodlibet pondus taliter reſpondiſſe fertur. Homo inquit horribilis pondusanimi ē ⁊ cetera. Hec de voce bona ⁊ mala nūcſufficiant. Nam de his que vocem impediuntſupra dictum eſt in tractatu de lingua. Et adhuc etiam dicetur infra ⁊cͣ.¶ De gutture. ¶ Capl̓m. xxiiij.