Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

LiberUttur ē extremitas canaliū pulmōis vt dic̄ ꝯſtāti. et ē duplicis iuuamenti. maius etprimū ē vt aerem attrahat mittat. ſecūdum ēvt cibos interius traijciat vocem faciat. Heccanalis ſubſtantia cartilaginoſa eſt atqꝫ dura.vt cum ventus exeat vox emiſſa fiat clara. namraucitas vocꝭ fit ex humiditate canalis pulmonis. Cōponitur īgitur a tribus cartillaginibus.prima ē anterius. gilboſa exterius. cōcaua interius. Scd̓a priore ē maior recte iuxͣ os ſtomachi collocatur. Tercia cartillago media inter et ſecundā. ex iſtis cartillaginibus quaſi qdam ꝯcathenatōne guttur cōponit̉ vt dilatet̉ ꝯſtringatur. induitur tota ſubſtātia gutturiseiſdeꝫ panniculis quibus lingua induitur palatum. Cōcauitas aūt gutturis quā aer intratet exit habet quoddaꝫ corpus lingue ſimilepoſitum ex glaude pinguedine pelliculis etvocatur a medicis lingua gutturis ſiue cataracta eſt primum vocis vt dicitur inſtrumentū. em̄ poteſt aliter vox eſſe niſi claudatur iſtacataracta. quia ſi via gutturis fuerit aperta impoſſibile ē vocē quia aer paulatim exit. Unde gutturis cataracta ad flatum cōſtringendūfuit neceſſaria. quia ꝟo guttur patitur ab humoribus a capite deſcēdentibus. Unde raucitas generatur. et tuſſis quādoqꝫ a tractu corrupti et ſicci aeris. quādoqꝫ etiā ab iniectu pulueris id̓o habet vuluam obſtaculo ne puluis ethmōi aliquid pulmonem valeant ſubintrarefuit neceſſaria vt vocem faceret pulcram fortem et expeditam. Alleuiat aūt aerem introeūtem eiuſqꝫ temꝑat frigiditatem. Unde quidaꝫmoriunt̉ quādo radicitus eis inciditur quia nimium recipiunt aerem guttur et pulmonem infrigidante. Eſt igitur guttur organuꝫ vocis informatōni neceſſarium cibi potus in primuꝫdigeſtionis locum .ſ. in ſtomachum inductiuuꝫquia longum ē et rotundum vt amplioris aeris ad infrigidatōeꝫ caloris cordis ſit facilius attractiuum expulſiuum. Eſt aūt in vtraqꝫ extremitate magis ꝯcauū ī medio magꝭ ſtrictū.vt ſic ſit vocis magis informatiuum. Eſt auteꝫex diuerſis cartillaginibꝰ more ciphi cooperientibꝰ cōpoſitum vt fortius exiſtat ita vt ex teneritudine cartillaginis ad vocē variandū faciliſe r̄flectat. Ingeminata aūt ē natura circa guttur vt ẜm duplex officium animali neceſſariuꝫduplicem vie habeat ꝯcauitatem. Habet em̄viam canalem ad aerem attrahendum et anhelitum perficiēdum. Habet etiam et viam ma.V.nifeſtam ad cibum recipiendum. et hec duplexvia quodam cooperculo quod epiglotum dicitur diſtinguitur habet em̄ ſe in ſuꝑficie gutturis ad modū veſtis ad vtrūqꝫ foramen gutturis equaliter ſe habentis. Cum em̄ natura cibuꝫ appetit clauſo foramine anhelitus foramēad ſuſceptōꝫ nutrimenti oīmno ſe aperit et ecōuerſo natura attractōem aeris deſiderat foramen aliud gutturis ſe claudit obturat. Itēꝯtingit guttur multipliciter pati .ſ. extrinſecācōpaſſionem ſiue qualēcūqꝫ leſionē. Item quādoqꝫ incautam cibi vel potus ſumptionem.Si em̄ cibus intrauit meatum quem ꝯtrahitur aer via ſpiritus de facili intercluditur animal ſuffocatur. quādoqꝫ humorum fluxuꝫreumatiſatōem. Cōtingit aūt humores a capite ad canales gutturis ꝯfluere ibidem facereapoſtema. ſi materia colerica fuerit furioſacito mortificat animal ſuffocat. nam vt dicitCōſtan. anguſtat flatum ita infirmus vix cibum vel potum ſumere poſſit vel recipere. dolorem patitur nimium. ſi aūt ſit materia ſanguinea infirmus apparet plenus corpore. rubeus īfacie. vene ſunt plene. plenus pulſus. tumor calidus et dulcis ex ſuꝑabundantia ſanguinis ſētitur guſtus. Si ꝟo ex colera rubea dolor ē fortis anguſtia nimia. calor cum ſiti maxima vigilia amaritudo ī guſtu ē. Si aūt ſit ex fleumate tm̄ dolꝫ ſꝫ tumet lingua molleſcit. Si exſalſo ſit fleumate omnia ſaporat in guttureqͣꝫ ſalſa. vox patiētis efficit̉ ſic̄ ꝑuuloꝝ catuloꝝquia ex ſiccitate ſalſi fleumatꝭ trahea arteria coartatur. vt dicit Cōſtan. Cōtingit aūt iſtā materiā malā qn̄qꝫ totam recolligi interius in pellicula diuidit viam aeris que dr̄ trachea arteria a via quam tranſit cibꝰ que dicit̉ yſophagus et facit eſquinātia que in vno die interficitEx cōpreſſione em̄ trachee arterie denegat̉ aeri liber tranſitus ad cor. Ex cōpreſſione aūt yſophagi ciboꝝ tranſitus denegatur qn̄qꝫ colligitur materia ꝑtim intra ꝑtim extra et tūc iterūdr̄ ſquinātia et ē ita mortifera. quādoqꝫ tota materia ē extra dicit̉ ſynātia ē adhuc nimis mortifera tamē periculoſa. In omnibꝰ hisē dolor vehemens gutturis ſꝫ p̄cipue in primacum ſuffocatione vocis. eſt etiaꝫ difficultas ſpirādi reſpirādi ita et̄ replēt̉ nerui ex ſquinātia ita maxille ſpaſmantur vix etiam cuꝫ malleo poſſunt dentes aliquādo aꝑiri et ita acurtatur lingua vix vel nūqͣꝫ poteſt extͣhi. In omnibus iſtis morbis guttur p̄mentibus bonuꝫ ſignum eſt velox aſpiratio anhelitus et reſpiratio quia trachea arteria non nimium eſt com-