Liberautem ſaliua naturaliter humida in colore albacontinuitate motus lingue ⁊ inſtrumentoꝝ ſpumalium ſpūmoſa in ſapore inſipida quia potentialiter eſt omnium ſaporum in ſe receptiua. Sienim eſſet alicuius ſaporis determinati nō eſſetalterius ſuſceptiua. Eſt etiam ẜm eundem conſtā. ſaliua inter guſtum ⁊ eius obiectum medianihil enim ſenſu guſtus percipitur niſi cuius ſapor mediante ſaliua guſtus organo preſentat̉Unde etiam ipſa ſcd̓m qualitatem ſaporis reiguſtate immutatur. Fuit auteꝫ neceſſaria ſaliuavt dicit ꝯſtan. ad humectatōꝫ oris vt ſaliue beneficio irrigaretur. Item propter digeſtionis p̄parationem. Cibus eniꝫ ſiccus in ore aſſumptꝰnon vtiliter ſtomacho mitteretur niſi ſaliua medi aprius humectaretur. quia ſine ſaliue adminiculo. res ſicca non de facili tranſglutiretur. Iteꝫvtilis eſt ad faciliorem ſuperfluitatuꝫ cereb̓ri ⁊pulmonis euacuationeꝫ quia tales emūctionescalore vel frigore indurantur aut inuiſcātur nōita defacili per oſtiū oris extraherentur niſi primo cum humoris ſaliualis adiutorio lubricando ad exitum pararētur. Item ſaliua hominisieiuni habet quandam vim latentis infectionisvnde ⁊ ſanguinem animalis ledit ſi in aliqͦ vulnere aliquid ſanguini admiſceretur vt dicūt p̄dicti autores ī tractatu de venenis. Et hoc forſitan ē vt dicit. Aui. ratiōe cruditatis. Humoreniꝫ crudus ſanguini perfecte digeſto in ſuis qͣlitatibus repugnat ⁊ ſuum vt dicunt auctoresperturbat temperamentum. Hinc eſt etiaꝫ vtdicūt ſancti ⁊ hr̄ a plinio ꝙ ſaliua ſiue ſputū hominis ieiuni interemit ſerpentes ⁊ venenoſis animalibus eſt venenum ſicut dicit Baſilius ſuper illud verbum in exameron. Ipſa cōteret caput tuū ⁊ tu inſi. calca. eius Gen. iij. Item ſicutdicit Gal. ſuper amphoꝝ. ibi. inſaniei ſputo fitphtiſis ⁊ fluxus ⁊ vbi ſaliua tenetur moriuntur⁊cͣ. Phtiſici propter vlcus pulmonis ſemperiuſſiunt ⁊ a ſuperfluitate ſaniei vlterius ſpuendo ſe exonerant ꝓut pn̄t. ſed tn̄ mors īminet qn̄nō ſpūunt. qꝛ retēta eiꝰ ſaliua cū ſanie vie ſpiritus interius claudūt̉ ⁊ ſic phtiſici ſuffocati moriūt̉. Itē ſicut dicit Gal. ī li. criẜ. Inter ſputū etſaliuam eſt differentia. Naꝫ ſaliua eſt ſuperfluitas naturalis nutrimēti pectoris ⁊ generat̉ digeſta. Sputum vero eſt illud quod ad pectꝰ aduenit ẜm diuerſitatem curſus naturalis ⁊ curſus preter naturam. nec eſt ſemper digeſtū. Etideo ſputum in acutis febribus ⁊ apoſtematibꝰſi leuiter fiat cum ſignis digeſtionis ⁊ ſine tuſſilaborioſa. fortitudinem ſignat virtutis ⁊ defectuꝫ morbi ſicut dicitur in pronoſtica ⁊ ecōuer.V.ſo. Et ẜm Gal. ⁊ alios cōmentatores ibidē. Inſaliua ſiue in ſputo cōſiderantur tria generalit̓Color .ſ. odor ⁊ ſapor. Quia ſi ſputum fuerit incolore liuidum cordis ⁊ ſpiritu alium ſignat leſionem. Si vero ſanguineum cū ſanie admixtapulmonis deſignat alterationem. Si etiā fueritin odore fetidum interiorem ſignat corruptionem. Item ſi in ſapore fuerit amarū aūt aciduꝫhumoris corrupti in ſtomacho ⁊ pulmone ſeu īſubſtantia lingue ſignat dominationem. Itē inſputis habundare ſignum eſt fleumatice cōplexionis. vnde ⁊ in ſenibus ſolent ſpūta habūdare groſſa ⁊ viſcoſa ẜm intenſionem frigiditatis⁊ reſolutionem vel diſſolutionem humiditatisſubſtantialis ⁊cͣ.¶ De voce.¶ Capitulum viceſimumtercium.Ox eſt aeris tenuiſſimꝰ ictus. plectro lingue formatus vt dicit Iſid̓. ⁊ Priſtianus. Oꝛgana autem vocis ſiue inſtrumenta multa ſuntvt dicit conſtan. ſcilicet pulmo. arterie. guttur.vuula. os. dentes. labia. atqꝫ lingua. Sine enimiſtorum inſtrumento vox non formatur. Et horum quedam ſunt vocis receptiua ſicut pulmocum ſuis receptaculis ⁊ canalibus. Quedaꝫ vero ſunt vocis ordinatiua ſicut vnula que ẜm cōſtan. pulchram reddit ⁊ fortem quando ad aliaſe habet proportionaliter. Aerem enim introeuntem temperat ⁊ ne nimis impetuoſe exeat cohibet ⁊ r̄frenat. A receptōe etiam pulnieris guttura ⁊ arterias ꝓhibet ⁊ ꝯſeruat. Quedaꝫ enīſunt vocis emiſſiua vt canales pulmonis ⁊ arterie que ſunt quedam fiſtule. que ſi fuerint leuesmunde ⁊ temperate dulcem ac temperatam etequalem reddunt vocem. Si vero aſpere fuerint ⁊ plus debito fuerint late ⁊ ſtricte aut diſtorte. nimis grauem. vel exilem diſſonaꝫ aut inequalem emittunt vocem. Ad formationē igit̉vocis aer in folliculo pulmonis recipitur ⁊ ꝑ ordinatum arteriarum motum per os emittitur.Unde ex veloci aeris commotione ⁊ organorum vocis extenſione ſonus redditur qui in oreanimalis prolatus ⁊ plectro lingue formatusvox a ſapientibus dicitur. Hucuſqꝫ conſtant.in pantegn̄. vnde. Ariſ. li. iiij. Pulmo eſt primūvocis receptaculum Et ideo omne animal carens pulmone caret ⁊ voce ac loquela. Loquienim eſt diſtinguere vocem. Unde oē animal̓nō hn̄s linguam abſolutam non habet vocemvt dicit idē. Apes vl̓ muſce carēt voce faciūt tn̄crepitū in volando extēdendo ⁊ ꝯͣhēdo alas ꝑ